Caidinsí

An chaidinse iomlán

I–IV–V–I · C – F – G – C · T–S–D–T

Tonach, fo-cheannfhonn, ceannfhonn, tonach — an bhunfhoirmle a bhunaíonn gléas. Tá seacht bhfuaim an scála ar fad sna trí phríomhthriad le chéile.

Caidinse bharántúil (foirfe)

V–I · G – C · D–T

Ón gceannfhonn go dtí an tonach: an críochnú a chloistear mar lánstad. Foirfe a thugtar air nuair atá an dá chorda sa bhunsuíomh agus an fonn ag críochnú ar an mbunfhuaim.

Caidinse phlagach

IV–I · F – C · S–T

Ón bhfo-cheannfhonn go dtí an tonach: an »áiméan« sin ag deireadh na gcórál. Níos boige ná an chaidinse bharántúil, óir níl aon fhuaim threorach ag tarraingt i dtreo na bunfhuaime.

Leathchaidinse

I–V · C – G · T–D

Críochnaíonn sé ar an gceannfhonn: camóg, ní lánstad. Fanann an abairt oscailte agus bítear ag súil leis an gcuid eile.

Caidinse mhealltach

V–vi · G – Am · D–Tp

Ní réitíonn an ceannfhonn chuig an tonach ach chuig an mionghléas comhthreomhar: bíonn an chluas ag súil le C mór agus faigheann sí A mion. Is mar sin a fhadaítear abairt.

Leathchaidinse Fhrigiach (in A mion)

iv⁶–V · Dm/F – E · s–D

I ngléas mion: téann an fo-cheannfhonn sa chéad iompú síos leaththon go dtí an ceannfhonn. Cloistear an chéim sin sa dord mar cheol Frigiach — baroc agus flamenco.

Conas iad a aithint

Tabhair aird ar an gcorda deireanach. Tonach ag an deireadh: caidinse bharántúil (ón gceannfhonn) nó caidinse phlagach (ón bhfo-cheannfhonn). Ceannfhonn ag an deireadh: leathchaidinse. Ceannfhonn nach dtéann chuig an tonach: caidinse mhealltach.