Kalimba: ire iri na asaa ị ga-emetụ aka

Ire iri na asaa

N’ọtụtụ kalimba, e dere ihe n’ire ọ bụla: ọnụọgụ maka ọkwa nke skel, na ntụpọ n’elu ya maka okatava. Otu bụ ụda isi, asaa bụ ụda dị n’okpuru otu na-esote; otu ntụpọ pụtara otu okatava n’elu, ntụpọ abụọ pụtara okatava abụọ.

Tebụl a na-agụ ire ndị ahụ site n’aka ekpe gaa n’aka nri, dịka ha dị n’ihu gị.

Ịgụ ọnụọgụ kalimba

A na-edekarị egwu kalimba n’ọnụọgụ kama n’ahịrị ise — otu ụdị ederede ahụ a na-eji agụ abụ na olu ndị otu ukwe na China na Indonesia. Ọnụọgụ ọ bụla bụ otu ire, akara ndị gbara ya gburugburu na-ekwukwa ogologo oge ọ na-ada.

Lee nha abụọ mbụ nke abụ ụmụaka e dere ugboro abụọ: n’elu n’ahịrị ise, n’okpuru n’ọnụọgụ. Ndetu ọ bụla nwere ọnụọgụ ya, nha ọ bụla nwere ahịrị ya.

Ihe akara ndị a pụtara

• 5Ọnụọgụ nọ naanị ya na-ada otu ịkụ.
• 5–Ahịrị mkpụmkpụ ọ bụla n’azụ ya na-agbatị ya otu ịkụ ọzọ.
• 5E sere ahịrị n’okpuru ya otu ugboro: ọkara ịkụ.
• 5E sere ahịrị n’okpuru ya ugboro abụọ: otu ụzọ n’ụzọ anọ nke ịkụ.
• 5Ntụpọ n’azụ ya na-eme ka ọ dị ogologo otu ugboro na ọkara.
• 5Ntụpọ ọ bụla n’elu ya na-ebuli ya otu okatava.
• 0Efu bụ izu ike.
• 55Eriri na-ejikọ ọnụọgụ abụọ yiri onwe ha: a naghị akụ nke abụọ ọzọ.
• 53Ọnụọgụ abụọ dị n’elu ibe ha ka a na-akụ n’otu oge.

Ndozi ụda kalimba

A na-edozi ụda ire ọ bụla site n’ogologo ya. Ọ bụrụ na i ji hama ndozi kụọ ya ka ọ pụtakwuo n’okpuru ogwe na-ejide ya, ọ na-aba ogologo, ụda ya na-agbadakwa; ọ bụrụ na ị kụghachi ya n’ime, ọ na-adị mkpụmkpụ, ụda ya na-arịkwa elu. Nzọụkwụ nta zuru ezu.

Ụzọ kacha mfe bụ iji ngwa ndozi ụda: Ndozi ụda na-egosi ma ire dị elu karịa ma ọ bụ ala karịa.

Ndozi gaa n’igodo ọzọ

Kalimba e dozigidere na C ukwu na-akpọ naanị ụda asaa nke C ukwu. Maka igodo ọzọ, a na-akwaga ụfọdụ ire ọkara nzọụkwụ — abụọ maka G ukwu, abụọ ọzọ maka F ukwu. Tebụl na-egosi ndị ọ bụ, a pụkwara ịdozi kalimba dị n’elu n’otu ụzọ ahụ ka ị nụ ọdịiche ya.

Maka A nta ọ dịghị ihe a ga-akwaga: o nwere otu ụda asaa ahụ dị ka C ukwu, naanị na ọ na-amalite na isii.

Egwu ị ga-akpọ

Abụ na ukwe ndị bụ akụ ọha, ndị dabara n’ire iri na asaa na-enweghị otu ụda si n’èzí, e dere ha n’ọnụọgụ na peeji nke ha, nke ọ bụla nwere ụda maka ige ntị: Ndetu kalimba.

Peeji ndị metụtara ya

Otu egwu ahụ n’ahịrị ise, ya na chọd: Mpempe egwu. Otu esi agụ egwu edere: Mụta ịgụ egwu edere. Na ihe mere otu ruo asaa ji bụrụ otu ihe ahụ dị ka mkpụrụokwu solfa: Solfa, do re mi.