Pianoaren pedala — eta soinuari zer egiten dion
Bost kasu entzuteko. Eskuinean pasarte bera osorik idatzita: pedalaren azpian benetan irauten duen luzeran.
Oinak ere jotzen du. Eskuineko pedalari sakatzean, isilarazleak korda guztietatik altxatzen dira: jotako nota ez da gehiago amaitzen tekla askatzean, baizik eta oinak pedala askatzen duenean. Partituran ez da nota bakar bat ere aldatzen — soinuan dena aldatzen da.
Hori bera egin da hemen entzungarri. Ezkerrean pasartea pedalik gabe dago: lau beltz, bakoitza idatzita dagoen bezain labur. Eskuinean nota berak osorik idatzita daude, bakoitza pedalaren azpian benetan irauten duen luzeran idatzita. Bi bertsioak entzun daitezke, eta aldea ez da txosten bat, entzuten den zerbait baizik.
Zergatik osorik idatzita eta ez ikurrarekin besterik gabe? Orri honetako grabatuak ikurra jartzen duelako baina jo ez. Eskuinean ikurra bakarrik egongo balitz, ezkerrekoa bezain labur entzungo litzateke, eta orriak isilik esango luke pedalak ez duela ezer egiten. Zerbait egiten du, eta hau da.
Pedal ikurra
Pentagramaren azpian Ped. hitza dago, eta oinak askatzen duen lekuan izar bat. Gaineko notak diren bezala geratzen dira: lau beltz. Eskuinean lau nota horiek berak pedalaren azpian entzuten diren bezala idatzita daude — lehenengoak konpasaren amaierara arte eusten du, bigarrenak zertxobait gutxiago, eta amaieran laurak batera daude. Ez da beste musika bat, bera da, osorik idatzita.
Pedalaren marra
Pasarte bera, pedal bera, beste idazkera bat. Hitzaren eta izarraren ordez, pentagramaren azpian bi kakodun marra bat doa: lehenak dio non jaisten den oina, bigarrenak non igotzen den, eta bien artean begirada batez ikusten da pedala zenbat denbora dagoen sakatuta. Argitalpen modernoetan hori da ohiko forma, batez ere maiz aldatzen den lekuetan.
Pedal aldaketa
Bi armonia bata bestearen atzetik. Marraren erdiko kakoak esan nahi du: askatu eta une berean berriro sakatu. Eskuinean entzuten da horrek zer egiten duen — lehen armoniak konpas marraraino irauten du eta gero desagertzen da, bigarrena garbi hasten da. Aldaketa armonia berria iristen den pultsuan bertan dago, ez lehenago eta ez geroago.
Pedala armonia aldaketaren gainean eutsita
Bi armonia berak, baina pedala sakatuta geratzen da. Eskuinean lehen konpaseko notak lotura marrekin bigarrenera zintzilikatzen dira eta jotzen jarraitzen dute armonia berria jotzen ari den bitartean. Amaieran zortzi nota daude aldi berean gelan. Batzuetan hori da hain zuzen nahi dena; gehienetan, ordea, norberaren jotzean lehenik entzuten den eta azkenik uzten den akatsa da.
Ezkerreko pedala: una corda
Ezkerreko pedalak mekanika lekuz aldatzen du: mailuak korda gutxiago ukitzen ditu eta soinua bigunagoa eta motelagoa bihurtzen da. Hitzez idazten da, una corda, eta tre corde hitzez kentzen da. Altuera eta iraupena ez dira aldatzen, eta horregatik hemengo bi grabazioak berdin entzuten dira — aldatzen dena kolorea da, eta kolorea da grabazio honek ez duen gauza bakarra.
Zer dagoen irudian eta zer soinuan
Gauza bererako bi idazkera daude. Zaharrenak Ped. hitza jartzen du oina jaisten den lekuan, eta izar bat igotzen den lekuan. Berriagoak pentagramaren azpian kako-marra bat egiten du, pedala eusten den denbora zehatzarekin — hori zehatzagoa da, amaiera ikusten baita, bilatu beharrean.
Noiz aldatu armoniak erabakitzen du. Pedala armonia aldaketa baten gainean eusten duenak biak batera jotzen ditu; laugarren adibideak entzunarazten du hori. Horregatik pedal aldaketa ia beti idazten da armonia berria iristen den pultsu horretan bertan: askatu eta une berean berriro sakatu, soinu berria hartu dadin eta zaharra kanpoan gera dadin.
Ezkerreko pedala beste zerbait da. Mekanika lekuz aldatzen du, korda gutxiago jo daitezen; soinua bigunagoa eta motelagoa bihurtzen da, baina ez luzeagoa. Hitzez idazten da, una corda, eta tre corde hitzez kentzen da. Orri honetako grabazioan ez da horretatik ezer entzuten — altuera eta iraupena ezagutzen ditu, baina ez kolorea.
Zer dagoen ondoan
Nota balioak eta haien iraupenak: Nota balioak. Nola irakurtzen den partitura hasieratik: Partiturak irakurtzen ikasi.
Musika ikurrak · Pedal ikurra · Musika hiztegia
Anotonak zure ordez egiten du
Atera partiturari argazkia edo jo melodia — Anotonak tonalitatea ezagutzen du, notak idazten ditu eta beste edozein tonalitatetara eramaten ditu. Doan.
Ikusi AnotonaOrri honetako nota bakoitza kalkulatua dago, ez kopiatua.