Amajwi abiri — avuga icyarimwe kandi buri rimwe rishobora kuririmbwa ryonyine
Amakipe atanu yo kumva. Ibumoso uburyo bwo kwandika butandikwa gutyo, iburyo ubukwiye — hamwe n’igitaramo cyuzuye cy’imirongo cumi n’umwe.
Amajwi abiri akorana bisobanura: amajwi abiri agenda icyarimwe, kandi buri rimwe muri yo ni indirimbo ubwaryo. Ibi birenze kuvuga neza hamwe — ubuherekeza bukurikira mu bwumvikane bw’icya gatatu nta nenge bufite ariko ntabwo ari ijwi rya kabiri. Ubuhanga ni ukugira byombi icyarimwe: ubwumvikane butwara, n’imirongo ibiri buri umwe ushobora kuririmbwa wenyine.
Iyi nyigisho yatunganyijwe mu byiciro; hano hari icya mbere, inoti ihanganye n’inoti. Amajwi yombi afite ibipimo by’igihe bimwe, bityo buri guhura ni icyemezo cyihariye. Ni byo bituma icyiciro cya mbere kiba ibuye ry’igerageza: nta noti zinyura zishobora guhisha ubwumvikane bubi inyuma yazo.
Hano hari amakipe atanu ahagaze ku ruhande rw’ayandi. Ibumoso uburyo bwo kwandika buvugwa, iburyo intangiriro imwe yanditswe hakurikijwe amategeko. Uburyo bwombi bushobora kumvwa, kandi itandukaniro rihita riboneka: mu kugenda kumwe amajwi ashongera ariba rimwe, mu isozwa iherezo risigara rifunguye.
Ibyumvikana bya gatanu bimwe
Ibyumvikana bitatu bya gatanu bikurikirana, amajwi yombi azamuka: iri ni ikosa rizwi cyane mu kwandika amajwi abiri. Icyumvikano cya gatanu cyuzuye, kandi bibiri biri ku ruhande bituma amajwi ashongera akaba rimwe — humvikana indirimbo imwe ifite ibara, atari imirongo ibiri. Iburyo ijwi ryo hasi ni rimwe, iryo hejuru rigenda ribihanganye, kandi ako kanya haba amajwi abiri nanone.
Oktave zimwe
Ni ko bimeze no kuri oktave, ndetse biragaragara cyane: ijwi ryo hejuru rigwiza iryo hasi kabiri kandi rireka kuba ijwi ryaryo. Uwumva abona ko icyo umuntu yumva kitandukanye cyane n’indirimbo imwe yonyine. Iburyo ijwi ryo hejuru riva kuri oktave rinyuze mu cya gatandatu rijya mu cya gatatu, kandi kugwiza bihinduka ijwi rihanganye.
Ukudahuza ku gikubo
Mu cyiciro cya mbere kuri buri gikubo hari icyumvikano. Ibumoso hari icyumvikano cya kane n’ibyumvikana bibiri bya karindwi — ubwumvikane bwagombye gutegurwa no gukemurwa mu kwandika amajwi abiri, ariko hano bwahagaze gusa. Iburyo haza icya gatatu, icya gatatu n’icya gatanu. Icya kane ni cyo gishyamiranwaho cyane: hagati y’amajwi abiri yo hejuru kirakoreshwa, hejuru y’ijwi riri hasi cyane ntikikoreshwa.
Isozwa ku iherezo
Ku iherezo ijwi ryo hejuru ritwara inoti iyobora: guhura kwa nyuma ya kabiri ni icyumvikano kinini cya gatandatu kiyagurira kuri oktave. Ibumoso inoti iyobora ntiriho kandi icya gatandatu gisigara gito — igitaramo kirangirira kuri oktave ariko ntikigerayo koko. Byombi byemewe kandi byumvikana ukundi; inyigisho ya kera isaba icyumvikano kinini cya gatandatu ku iherezo.
Umunyururu w’ibya gatatu
Uyu munyururu wemewe ku mugaragaro, kandi ni yo mpamvu uri hano: si buri kugenda kumwe kubujijwe. Ibya gatatu n’ibya gatandatu bishobora gukurikirana uko bishakiye. Gusa amajwi aba akomeza guhambirwa ku yandi — akora kugenda kumwe, kandi ugutwi kumva indirimbo imwe ifite ubuherekeza. Iburyo kugenda kumwe guhanganye birahagije, kandi ubuherekeza buhinduka ijwi.
Igitaramo cyuzuye cy’imirongo cumi n’umwe
Hasi hari cantus firmus, ni ukuvuga indirimbo yatanzwe; hejuru yayo hagenda ijwi rihanganye. Buri guhura ni icyumvikano, nta cyumvikano cyuzuye gisubirwamo mu buryo bumwe, kandi iherezo rinyura mu cyumvikano kinini cya gatandatu kigana oktave. Kugenda guhanganye no kugenda kumwe birasimburana — ijwi rihanganye ntirikurikira ijwi ryo hasi ahantu na hamwe hasumba intambwe ebyiri.
Amategeko ane y’icyiciro cya mbere
Avuga icyarimwe ni ibyumvikana gusa: icyumvikano cya mbere, icya gatatu, icya gatanu, icya gatandatu, icya munani n’ubwagurwe bwabyo bugana oktave ikurikira. Icya kane ntikiri muri byo mu kwandika amajwi abiri — hejuru y’ijwi rirerire riri hasi cyane kibarwa nk’ikidahuje. Iki si ikibazo cy’uburyohe ahubwo ni icyemezo inyigisho yose ihagazeho.
Ibyumvikana bibiri byuzuye by’ubwoko bumwe bikurikirana birabujijwe iyo amajwi yombi agenda mu cyerekezo kimwe: ibyumvikana bya gatanu bimwe na oktave zimwe. Impamvu iranumvikana kandi ntabwo ari itegeko gusa — amajwi arashongera hamwe, kandi mu abiri hasigara rimwe. Mu bya gatatu n’ibya gatandatu birashoboka kugenda kumwe, gusa amajwi aba akomeza guhambirwa ku yandi.
Iherezo rinyura mu isozwa: guhura kwa nyuma ya kabiri ni icyumvikano kinini cya gatandatu, ukwa nyuma ni oktave, kandi ijwi ryo hejuru rizamukayo rinyuze ku noti iyobora. Amategeko muri ubu buryo ari kuri Johann Joseph Fux, Gradus ad Parnassum, 1725 — kuva icyo gihe ni isomo ry’ishuri, kandi kuri iyi paji ntiyemezwa ahubwo abarwa bundi bushya aturutse ku ijwi.
Ibiri iruhande
Uburyo intera hagati y’amajwi abiri yitwa: Intera. Uburyo igitaramo gisozwa: Kadanse. Indirimbo nk’iyi iri muri modi ki: Ubwoko bw’imiziki.
Ibimenyetso by'inoti · Amagambo y'umuziki
Anotona abikora mu mwanya wawe
Fata ifoto y'urupapuro rw'umuziki cyangwa ucurange indirimbo — Anotona amenya urufunguzo, yandika amajwi, kandi ayimura mu rundi rufunguzo urwo ari rwo rwose. Ku buntu.
Reba AnotonaBuri jwi riri kuri uru rupapuro ryabazwe, ntiryakuwe ahandi.