Cleff y bas

Yr erwydd cyfan

Un peth yn union y mae cleff yn ei wneud: gosod nodyn penodol ar linell benodol. Gan fod ei arwydd yn gosod y nodyn F3 ar linell 4, gelwir cleff y bas hefyd yn cleff F. Mae popeth arall yn dilyn ohono’i hun: ysgol heb fylchau yw’r llinellau a’r bylchau, a’r llythyren nesaf yw pob gris i fyny.

Llinell wrth linell

I’w gofio

Y llinellau o’r gwaelod i fyny: G B D F A. Y bylchau: A C E G. Mae’r ddau ddot yn gwasgu’r bedwaredd linell rhyngddynt — yno yn union y mae’r nodyn sy’n rhoi ei enw i’r cleff.

Uwchben ac o dan yr erwydd

Mae popeth sy’n uwch neu’n is na’r erwydd yn cael llinellau cynorthwyol byr. Nid eithriad mohonynt ond yr un ysgol, dim ond wedi ei chyfrif ymhellach.

Ble mae’r C canol

Gyda cleff y bas mae’r C canol ar y llinell gynorthwyol gyntaf uwchben yr erwydd. Yn y cleff trebl mae’r un C ar y llinell gynorthwyol gyntaf oddi tano — yno yn union y mae dau erwydd ysgrifen y piano yn cyfarfod.

Pwy sy’n ei ddarllen

Y llaw chwith ar y piano, y sielo, y bas dwbl, y gitâr fas, y trombôn, y tiwba, y basŵn a’r lleisiau dwfn.

Y cleffiau eraill