Solfeoa: do re mi
Eskalaren silabak, zer esan nahi duten, nola erakusten diren eskuarekin eta silaba kromatikoak di ri fi si li eta te le se me ra. Partituran idatzitako adibideekin.
Solfeoak eskalaren graduak silabekin izendatzen ditu letrekin beharrean: do re mi fa sol la si do. Silabak kantatzen dituenak entzuten du eskalan non dagoen — horregatik da belarria lantzeko lehen tresna.
Eskala maiorra
Silaba, gradua, nota eta esku keinua
| Silaba | Gradua | Do maiorrean | Esku keinua (Curwen) |
|---|---|---|---|
| do | 1 | Do | Ukabila itxita, eskuaren bizkarra gorantz |
| re | 2 | Re | Esku laua, gorantz okertuta |
| mi | 3 | Mi | Esku laua, horizontalean |
| fa | 4 | Fa | Ukabila, erpurua beherantz |
| sol | 5 | Sol | Esku irekia, ahurra gorputzerantz |
| la | 6 | La | Eskua lasai zintzilik, hatzak beherantz |
| ti | 7 | Si | Hatz erakuslea gorantz okertuta, do-rantz |
Esku keinuak gorputzaren aurrean egiten dira: do gerriaren altueran, eta keinu bakoitza aurrekoa baino apur bat gorago — eskua eskalarekin batera igotzen da. Taulan zazpigarren silaba ti idatzita dago, do mugikorrean bezala; euskaraz si esaten dugu.
Do mugikorra eta do finkoa
Euskal Herrian, Frantzian, Italian eta Espainian do finkoarekin irakurtzen da: silabak, besterik gabe, noten izenak dira, do beti do da eta re beti re, obra zein tonalitatetan egon ere. Ingelesez hitz egiten den herrialdeetan eta Kodály metodoan do mugikorrarekin irakurtzen da: do tonalitatearen tonika da, beraz sol maiorrean sol nota do deitzen zaio. Horrela silaba bakoitzak berdin jotzen du edozein tonalitatetan — do atsedena da eta ti do-rantz joan nahi du. Hortik dator ti si-ren ordez: silaba bakoitza letra desberdin batekin hasi behar zen, eta s jada sol-ena zen.
Minorra: eskala la-tik hasten da
Do mugikorrean minorrak ez du ezer mugitzen: tonikak bakarrik aldatzen du izena eta la deitzen da. La minorra la ti do re mi fa sol la kantatzen da. Horrela maiorrak eta minorrak beren tonuerdiak silaba berberen artean gordetzen dituzte (mi–fa, ti–do).
Kromatismoa: tarteko silabak
Gora igotzean -i atzizkiarekin igotzen da: do di re ri mi fa fi sol si la li ti do. Behera jaistean -e atzizkiarekin jaisten da: do ti te la le sol se fa mi me re ra do — ra eta ez re, re jada hartuta dagoelako.
Jarraitzeko
Anotonak zure ordez egiten du
Atera partiturari argazkia edo jo melodia — Anotonak tonalitatea ezagutzen du, notak idazten ditu eta beste edozein tonalitatetara eramaten ditu. Doan.
Ikusi AnotonaOrri honetako nota bakoitza kalkulatua dago, ez kopiatua.