Çok seslilik — aynı ezgi, beş doku

Dinlemek için beş doku. Beşinin de üstünde aynı ezgi durur; onu tek sesli, armonik ya da çok sesli yapan yalnızca altındakidir.

Kaç sesin duyulduğu, bir parçanın nasıl kurulduğunu henüz söylemez. İki ses aynı yolda yürüyebilir, birbirini taşıyabilir ya da her biri kendi yoluna gidebilir — ve bu, tek bir terim bilmeden hemen duyulur.

Bu yüzden bu sayfada aynı ezgi beş kez durur. Beş resimde de nota nota aynıdır; bu, sesten yeniden sayılmıştır. Değişen hep alttakidir: hiçbir şey, aynı adımla giden ikinci bir ses, uzatılmış iki akor, kendi başına buyruk bir ses ya da aynı ezginin daha yalın hâli.

Eski adlar bundan başkasını anlatmaz. Beş resmi sırayla dinleyen için adlar sonradan yalnızca aramaya yarar.

Tek seslilik

Yalnızca ezgi. Hiçbir anda birden çok ses duyulmaz — ad yalnızca buna dayanır. Onu bir kişinin mi yoksa yüz kişinin mi birlikte söylediği değiştirmez; yazıyı çok sesli yapan, aynı anda başka bir yükseklikte duyulan sestir.

Yalnızca ezgi, sekiz sekizlik

Armonik doku

İkinci ses aynı adımla gider: her giriş iki sesi birden taşır, hiçbiri ötekini beklemez. Koral böyle yazılır, akor söyleyen koro böyle duyulur. Ezgi üstte duyulmayı sürdürür, çünkü daha yüksektedir, başka türlü kıpırdadığı için değil.

Aynı ezgi ve altında aynı ritimde bir ses

Ezgi ve eşlik

Ezginin altında seyrek değişen akorlar durur. Bu yüzden birkaç yerde dört ses birden duyulur, aralarda ise yalnız ezgi kalır. Gitarla ya da piyanoyla söylenen hemen her şarkının yazısı budur: bir ses yürütür, kalanı uyumu taşır.

Aynı ezgi ve altında uzatılmış iki akor

Çok sesli doku

İkinci ses daha geç başlar ve sonra kendi yoluna gider — başka ritim, başka yön, kendine ait bir bitiş. Çok sesli sözünün anlamı budur: çok nota değil, her biri kendince söyleyecek şeyi olan birden çok ses. Bunun en sıkı biçimi fügdür.

Aynı ezgi ve altında geç giren bir ses

Heterofoni

İki ses aynı ezgiyi çalar, alttaki daha yalındır — iki sesten birini alır, kalanı bırakır. Bu yüzden ezginin altındaki her ses, üstündeki sesle aynı ses sınıfındandır ve bu yazıda mihenk taşı odur. Japonya, Endonezya ve Arap müziğinde olağan olan budur.

Aynı ezgi ve altında onun yalın hâli

Beş doku bir bakışta

Her satır seste sayılabilecek olanı söyler: aynı anda kaç ses duyulur ve doku neyden tanınır. Sayılar bu sayfanın resimlerinden ölçülmüştür, tahmin değildir.

Doku	Aynı anda ses	Neyden tanınır
Tek seslilik	1	Hiçbir zaman iki ses birden yok
Armonik doku	2	Her giriş iki sesi birden taşır
Ezgi ve eşlik	4'e kadar	Eşlik yalnızca iki kez vurur
Çok sesli doku	2	İkinci ses daha geç başlar
Heterofoni	2	Altta üsttekiyle aynı ses duyulur

Dokuları ayıran nedir

Tek sesli yazıda hiçbir zaman birden çok ses duyulmaz. Bu tek sesliliktir — eşliksiz bir türkü, bir Gregoryen ezgi, bütün sınıfın söylediği bir çocuk şarkısı. Yüz kişi birlikte söylese de tek sesli kalır.

İki ses aynı ritimde giderse akor yazısı doğar: her giriş iki sesi birden taşır. Dar anlamda armonik doku, koral yazısı budur. Ezgi buna karşılık seyrek değişen akorların üstünde akıyorsa, ezgi ve eşlik denir — gitarla ya da piyanoyla söylenen hemen her şarkının yazısı.

Sesler kendi yollarına gider, ayrı anlarda girer ve her biri kendi ritmini tutarsa, yazı çok seslidir. Heterofoni ise Avrupa kitaplarının uzun süre gözden kaçırdığı durumdur: iki ses aynı ezgiyi çalar, biri ötekinden daha yalındır. Japonya, Endonezya ve Arap dünyasının müziğinde olağan olan budur.

Yanında ne var

İki ses birlikte nasıl yürütülür: Kontrpuan. Bir ezgi sesten sese geçerse ne olur: Füg. İki ses arasındaki uzaklıkların adı nedir: Aralıklar.

Nota işaretleri · Nota sözlüğü

Anotona bunu senin için yapar

Bir nota sayfasının fotoğrafını çek ya da melodiyi çal — Anotona tonu bulur, notaya döker ve istediğin tona aktarır. Ücretsiz.

Anotona'yı gör

Bu sayfadaki her ses hesaplanarak üretildi, elle yazılmadı.