Füg — başkalaşırken kendisi kalan bir tema
Dinlenecek altı başkalaşım. Solda her seferinde aynı tema, sağda onun başkalaşımı — ve iki girişli bir sergi.
Fügün tek bir teması vardır ve bütün parça ondan büyür. Önce yalnız görünür, sonra bir sonraki ses onu devralırken ilk ses yoluna devam eder — ve yol boyunca tema ters çevrilir, sondan başa okunur, uzatılır ve sıkıştırılır. Neredeyse hiçbir giriş bir öncekine benzemediği hâlde tema tanınabilir kalır.
Bunların hiçbiri keyif meselesi değil, hesaptır. Her başkalaşım sayıyla söylenebilir: cevap yedi yarım ses yukarıdadır, çevrim her aralığı ters çevirir, yengeç sesleri sondan başa okur, büyütme her süreyi ikiye katlar. İşte bu yüzden bu sayfada sesten yeniden sayılmamış hiçbir şey ileri sürülmüyor.
Burada altı çift yan yana duruyor. Solda her seferinde aynı tema, sağda başkalaşım. İkisi de dinlenebilir — çevrimde ezginin biçimini koruduğu, buna rağmen öbür yöne gittiği hemen duyulur.
Cevap
İkinci ses aynı temayı getirir, her ses yedi yarım ses yukarıda. Sesler arasındaki uzaklıklar bu sırada değişmez — mihenk taşı budur: tek bir aralığı bile değiştiren göçürme, göçürme değildir. Aynı ezgi başka bir yerde duyulur ve her fügün başlangıcı tam olarak bununla yaşar.
Çevrim
Her aralık öbür yöne gider: temanın bir adım yükseldiği yerde çevrim aynı adım kadar iner. İlk ses yerinde kalır, geri kalan her şey onun çevresinde katlanır. Ezginin biçimi tanınabilir kalır, yön değişmiştir — burada yarım ses yarım ses aynalandığı için, nota resminde temada bulunmayan değiştirme işaretleri görünür.
Yengeç
Ses dizisi sondan başa okunur: son ses ilk ses olur. Duyarak anlaşılması en güç başkalaşım budur, çünkü biçim büsbütün değişirken tek tek her ses aynı kalır. Kâğıt üstünde bir bakışta görülür; kulak için alışkanlık gerekir.
Büyütme
Aynı ses dizisi, ama her süre iki katı: sekizlikler dörtlük olur ve tema bir ölçü yerine iki ölçü ister. Bir fügde büyütme çoğunlukla sona yakın durur; öbür sesler ilk hızlarında giderken tema bir kez daha büyük görünsün diye.
Küçültme
Ters yön: her süre yarıya iner, sekizlikler on altılık olur. Tema iki kat hızlı akar ve yarım ölçüye sığar. Büyütmeyle birlikte bu, aynı temayı iki hızda aynı anda duyma imkânı verir.
Sıkı giriş
İkinci giriş birincinin bitmesini beklemez, burada iki sekizlik sonra gelir. Tema kendi üstüne biner — ve bu, giriş zamanlarından ölçülür: aradaki mesafe temadan kısa olduğu sürece bu bir sıkı giriştir. Bir fügün sonuna doğru girişler çoğu kez gitgide daha sıkışır ve parça böylece toparlanır.
Sergi: tema ve cevap
Yukarıda tema yalnız başlar. Bir ölçü sonra aşağıda cevap girer, gerçek göçürmenin bir oktav altında — ve üst ses susmak yerine çalmaya devam eder. Bu karşı tema, temanın kontrpuanıdır: cevaba uymalı ama dikkati ondan almamalıdır. Sonda iki ses iki oktav arayla aynı sesin üstüne konar.
Temaya ne olur
Cevap ikinci sestir: aynı tema, her ses yedi yarım ses yukarıda. Sesler arasındaki uzaklıklar bu sırada ses ses aynı kalır — bu, sesin içinde sayılabilir. Gerçek cevap böyle görünür. Bir tema beşli atlayışla başlıyorsa eski ustalar onu dörtlüye daraltır ki cevap tonda kalsın; o zaman tonal cevap denir. Bu sayfadaki tema ikili adımla başlar ve böyle bir düzeltmeye ihtiyaç duymaz.
Çevrim her aralığı ters çevirir: yukarı bir adım, aşağı aynı adım olur. İlk ses durduğu yerde kalır, geri kalan her şey onun çevresinde katlanır. Yengeç ses dizisini sondan okur — son ses ilk ses olur. İki başkalaşım da yalnız ses yüksekliklerini değiştirir, süreleri değil.
Büyütme ve küçültme bunun tersini yapar: sesler kalır, her süre ikiye katlanır ya da yarıya iner. Büyütmede tema bir ölçü yerine iki ölçü kaplar. Sıkı giriş ise ikinci girişin, birincisi bitmeden başlamasına izin verir — tema kendi üstüne biner; bu bir fügde ne kadar geç olursa girişler o kadar sıkışır.
Yanında ne var
İki sesin birlikte nasıl yürütüldüğü: Kontrpuan. İki ses arasındaki uzaklıkların adı: Aralıklar. Bir cümlenin nasıl kapandığı: Kadanslar.
Nota işaretleri · Nota sözlüğü
Anotona bunu senin için yapar
Bir nota sayfasının fotoğrafını çek ya da melodiyi çal — Anotona tonu bulur, notaya döker ve istediğin tona aktarır. Ücretsiz.
Anotona'yı görBu sayfadaki her ses hesaplanarak üretildi, elle yazılmadı.