Yorùbá

Àwọn àmì nóòtì

Àwọn àpẹẹrẹ orin — bí a ṣe kọ́ iṣẹ́ kan

Ọ̀nà mẹ́fà láti kọ́ lórí orin kan ṣoṣo: èyí tí a ń tún ṣe, èyí tí ó ń padà, èyí tí ó padà ní àyípadà — àti èyí tí ó dúró ní gíga ohùn mìíràn.

Iṣẹ́ kan pọ̀ ju ẹ̀wọ̀n ohùn lọ. Ó ní ìkọ́: ohun kan ń padà, ohun kan dúró láàrin àwọn ìpadà, ohun kan tún dé ní ìrísí tí ó yípadà. Ìkọ́ yìí ni a ń pè ní àpẹẹrẹ, ìdí nìyí tí iṣẹ́ ìṣẹ́jú mẹ́ta kò fi dún bí ìṣẹ́jú mẹ́ta ìṣẹ̀lẹ̀ àìròtẹ́lẹ̀.

Ní ojú ewé yìí ni orin rírọrùn kan náà dúró ní ìgbà mẹ́fà, ní gbogbo ìgbà ni a sì kọ́ ọ ní ọ̀nà mìíràn. Ohun tí ó ń yípadà kò sí nínú àwọn ohùn bí kò ṣe nínú ètò wọn — èyí sì ni ohun tí a lè kà.

A gbẹ́ àwọn àwòrán náà a sì wọ̀n wọ́n ní tòótọ́: àwọn lẹ́tà tí ó wà lórí apá kọ̀ọ̀kan, ìlà méjì tí ó wà láàrin wọn àti ètò ohùn apá kọ̀ọ̀kan wà nínú àwòrán àti nínú ohùn, a sì lè fi àwọn méjèèjì sí ẹ̀gbẹ́ ara wọn.

Ostinato

Ní ìsàlẹ̀ ni àwòṣe kúkúrú kan ń ṣàn, ó sì ń ṣàn bákan náà nígbà gbogbo. Lórí rẹ̀ ni orin ń tẹ̀síwájú ní òmìnira. Àwòṣe náà kì í yípadà, ó kàn dúró — níwọ̀n ìgbà tí ó bá ń ṣàn, ó ń gbé gbogbo ohun tí ó wà lórí rẹ̀. Ẹni tí ó mọ àwọn àwòṣe bass orin òde òní ti mọ ostinato.

Apá ìlù mẹ́ta: ní ìsàlẹ̀ ní ìgbà mẹ́ta àwòṣe kan náà, ní òkè orin òmìnira
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b       2

Kanon

Orin kan náà ní ìgbà méjì, ṣùgbọ́n kì í ṣe lẹ́ẹ̀kan náà: ohùn kejì bẹ̀rẹ̀ pẹ́, lẹ́yìn náà ó kọ ohun kan náà ohùn kan lẹ́yìn òmíràn. Ohun tí ó ń dún papọ̀ níbẹ̀, kò sí ẹni tí ó ronú rẹ̀ lọ́tọ̀ — ó bí láti inú orin kan tí ó ń bá ara rẹ̀ lọ.

Ohùn méjì, èyí kejì wọlé lẹ́yìn ìlù méjì pẹ̀lú orin kan náà
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b       2

Àpẹẹrẹ orin ìbílẹ̀

Apá mẹ́ta, èyí àkọ́kọ́ sì ń padà ní ìparí láìyípadà. Láàrin wọn ni ohun mìíràn dúró, kí ìpadà náà lè dún ní tòótọ́ bí ìpadà. Ìkọ́ tí ó rọrùn jù tí ó ń dún bí ohun pípé, nítorí náà ni ó fi jẹ́ èyí tí a ń lò jù.

Apá mẹ́ta pẹ̀lú lẹ́tà A, B àti A, tí ìlà méjì ya sọ́tọ̀
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b     A   B A

Rondo

Apá kan náà ń padà ní ọ̀pọ̀ ìgbà, láàrin ìfarahàn rẹ̀ sì ni ohun tuntun dúró ní gbogbo ìgbà. Èyí tí ó ń padà ń di iṣẹ́ náà mú papọ̀, èyí tí ó wà láàrin ń mú kí ó rìn. Bí apá tí ó ń padà bá ṣe ń dé sí i, bẹ́ẹ̀ ni olùgbọ́ ṣe ń dúró dè é sí i.

Apá márùn-ún: apá tí ó ń padà ní ìgbà mẹ́ta, láàrin ní ìgbà méjì ohun tuntun
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b     A   B A   C A

Àkòrí àti àyípadà

Àkòrí náà dúró ní ìbẹ̀rẹ̀ ní rírọrùn gidi. Lẹ́yìn náà ó ń padà — a ṣe é lọ́ṣọ̀ọ́, a yí i ká, a tú u sí àwọn iye àkókò kéékèèké. Àwọn ibi ìgbọ́kànlé dúró bẹ́ẹ̀, bí bẹ́ẹ̀ kọ́ kì bá tún jẹ́ àkòrí; gbogbo ohun tí ó wà láàrin wọn jẹ́ tuntun. Nítorí náà ni a fi ń pe apá kejì ní A pẹ̀lú àmì.

Àkòrí nínú ohùn ìdámẹ́rin, lẹ́yìn náà àwọn ohùn kan náà tí ohùn ìdámẹ́jọ yí ká
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b     A   A′

Àpẹẹrẹ sonata

Àkòrí méjì, ní ìbẹ̀rẹ̀ sì ni wọ́n dúró ní gíga ohùn tí ó yàtọ̀: èyí àkọ́kọ́ ní gíga ìpìlẹ̀, èyí kejì ní òkè. Ní àárín ni a ń ṣiṣẹ́ pẹ̀lú àwọn méjèèjì. Ní ìparí ni àwọn méjèèjì ń padà, nísinsìnyí sì ni èyí kejì náà dúró ní gíga ìpìlẹ̀ — ìdọ́gba yìí ni gbogbo ìtumọ̀ àpẹẹrẹ yìí.

Apá márùn-ún: àkòrí méjì, apá àárín kan, lẹ́yìn náà àwọn àkòrí méjèèjì lẹ́ẹ̀kan sí i
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b     A   B C   A B

Àwọn àpẹẹrẹ mẹ́fà ní ìwò kan

Ìlà kọ̀ọ̀kan ń pe orúkọ ìkọ́ náà ó sì ń sọ ohun tí a fi ń dá a mọ̀ nínú àwòrán. Àwọn ẹ̀wọ̀n lẹ́tà dúró bẹ́ẹ̀ gan-an lórí àwọn àwòrán ojú ewé yìí; a kà wọ́n, a kò fojú díwọ̀n wọn.

ÀpẹẹrẹÌkọ́Ohun tí a fi ń dá a mọ̀
OstinatoÀwòṣe kan, tí ń ṣàn láìdáwọ́dúróOhùn ìsàlẹ̀ ń ta ètò ohùn kan náà ní ìgbà mẹ́ta
KanonOrin kan, ní ìgbà méjì, tí a ṣí padàOhùn kejì ń tún èyí àkọ́kọ́ ṣe lẹ́yìn ìlù méjì
Àpẹẹrẹ orin ìbílẹ̀A B AApá àkọ́kọ́ àti apá kẹta ń dún bákan náà ohùn kan lẹ́yìn òmíràn
RondoA B A C AApá kan náà ń dún ní ìgbà mẹ́ta, láìyípadà
Àkòrí àti àyípadàA A′Ohùn kẹrin kọ̀ọ̀kan nínú àyípadà jẹ́ ohùn àkòrí
Àpẹẹrẹ sonataA B C A BÀkòrí kejì ń dún ní òkè ní ìbẹ̀rẹ̀ àti ní gíga ìpìlẹ̀ ní ìparí

Bí a ṣe ń ka àpẹẹrẹ

Àwọn apá ń gba lẹ́tà: èyí àkọ́kọ́ ni a ń pè ní A, èyí tí ó tẹ̀lé e tí ó yàtọ̀ ni B, èyí tí ó tẹ̀lé e tí ó tún yàtọ̀ ni C. Nígbà tí apá kan bá padà, ó tún gba lẹ́tà rẹ̀ àtijọ́ — nítorí náà àpẹẹrẹ orin ni a ń kà ní A B A, rondo sì ni A B A C A. Bí ó bá padà pẹ̀lú àyípadà, ó ń gba àmì kan sí i.

Nínú ìkọ̀wé ohùn, ìlà méjì ya àwọn apá sọ́tọ̀, ní ìparí sì ni ìlà ìparí tí ó nípọn dúró. Kò sí ọ̀kan nínú wọn tí í ṣe ọ̀ṣọ́: ìlà méjì sọ pé ohun tuntun ń bẹ̀rẹ̀ níbí, láìjẹ́ pé orin dúró.

Méjì nínú mẹ́fà kò gbé lẹ́tà, nítorí wọn kò ní apá. Nínú ostinato ni àwòṣe kan náà ń ṣàn láìyípadà, lórí rẹ̀ sì ni ohun mìíràn ń rìn; nínú kanon ni ohùn kejì ń kọ orin kan náà, ó kàn pẹ́ díẹ̀. Ìkọ́ wọn dúró lórí ara wọn, kì í ṣe lẹ́yìn ara wọn.

Ohun tí ó wà lẹ́gbẹ̀ẹ́

Bí àwọn ìlà ṣe ń di ohùn: Kọ́ bí a ṣe ń ka àkọsílẹ̀ orin. Èyí tí ó le jù nínú gbogbo àwọn àpẹẹrẹ, pẹ̀lú àyípadà mẹ́fà ti àkòrí kan: Fúgà. Bí a ṣe ń ka apá ìlù kan kí a tó ka apá kíkún: Àmì àkókò.

Àwọn àmì nóòtì · Àwọn ọ̀rọ̀ orin

Anotona ló ń ṣe é fún ọ

Ya fọ́tò ìwé orin tàbí kọ orin náà — Anotona yóò mọ kọ́kọ́rọ́, yóò kọ àwọn ohùn, yóò sì gbé wọn lọ sí kọ́kọ́rọ́ mìíràn. Ọ̀fẹ́.

Wo Anotona

Gbogbo ohùn lórí ojú ìwé yìí ni a ṣírò, kì í ṣe àdàkọ.