Ohùn méjì — tí ń dún papọ̀ tí a sì lè kọ ọ̀kọ̀ọ̀kan ní ọ̀tọ̀
Méjì-méjì márùn-ún láti fetí sí. Ní òsì ìkọ̀wé tí a kì í kọ bẹ́ẹ̀, ní ọ̀tún èyí tó tọ́ — àti orin pípé lórí ìlà mọ́kànlá.
Ohùn méjì tí ń ṣiṣẹ́ papọ̀ túmọ̀ sí pé: ohùn méjì ń lọ ní àkókò kan náà, ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn sì jẹ́ orin fúnra rẹ̀. Èyí ju kí wọ́n kàn dún dáadáa papọ̀ lọ — ìtẹ̀lé tí ń tẹ̀lé pẹ̀lú ìgbọ́ràn ní àlàfo kẹta kò ní àbùkù, síbẹ̀ kì í ṣe ohùn kejì. Iṣẹ́ ọnà náà ni láti ní àwọn méjèèjì lẹ́ẹ̀kan náà: ìdúnpọ̀ tí ń gbé, àti ìlà méjì tí a lè kọ ọ̀kọ̀ọ̀kan.
A tò ẹ̀kọ́ yìí ní ìsọ̀rí; níhìn-ín ni àkọ́kọ́ dúró, àmì orin lòdì sí àmì orin. Àwọn ohùn méjèèjì ní ìwọ̀n àkókò kan náà, nítorí náà ìpàdé kọ̀ọ̀kan jẹ́ ìpinnu fúnra rẹ̀. Èyí gan-an ni ó sọ ìsọ̀rí àkọ́kọ́ di òkúta ìdánwò: kò sí àmì orin ìkọjá tí ìdúnpọ̀ búburú lè fi ara pamọ́ sẹ́yìn rẹ̀.
Níhìn-ín ni méjì-méjì márùn-ún dúró lẹ́gbẹ̀ẹ́ ara wọn. Ní òsì ìkọ̀wé tí à ń sọ̀rọ̀ nípa rẹ̀, ní ọ̀tún ìbẹ̀rẹ̀ kan náà tí a kọ ní ìbámu pẹ̀lú àwọn òfin. A lè fetí sí àwọn ọ̀nà méjèèjì, ìyàtọ̀ náà sì wà níbẹ̀ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ nígbà gbogbo: nínú ìṣíra tó bára mu àwọn ohùn ń yọ́ di ọ̀kan, nínú ìparí ìkángun a máa ṣí sílẹ̀.
Àlàfo ìkarùn-ún tó bára mu
Àlàfo ìkarùn-ún mẹ́ta lẹ́sẹ̀ẹsẹ̀, àwọn ohùn méjèèjì ń gòkè: èyí ni àṣìṣe tí ó gbajúmọ̀ jùlọ nínú ìkọ̀wé ohùn méjì. Àlàfo ìkarùn-ún bára mu pátápátá, méjì tí ó wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ ara wọn sì ń jẹ́ kí àwọn ohùn yọ́ di ọ̀kan — a gbọ́ orin kan tó ní àwọ̀, kì í ṣe ìlà méjì. Ní ọ̀tún ohùn ìsàlẹ̀ jẹ́ ọ̀kan náà, ti òkè ń lọ lòdì, lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ sì ni ohùn méjì tún wà.
Òkutáfù tó bára mu
Bákan náà pẹ̀lú òkutáfù, kódà ó túbọ̀ ṣe kedere: ohùn òkè ń sọ ti ìsàlẹ̀ di ìlọ́po méjì, ó sì dẹ́kun jíjẹ́ ohùn tirẹ̀. Ẹni tí ó fetí sí i máa ń ṣàkíyèsí pé ohun tí ó gbọ́ kò yàtọ̀ púpọ̀ sí orin kan ṣoṣo. Ní ọ̀tún ohùn òkè ń lọ láti òkutáfù gba àlàfo ìkẹfà sí ìkẹta, ìlọ́po náà sì di ohùn ìtakò.
Àìbámu lórí ìlù
Nínú ìsọ̀rí àkọ́kọ́ àlàfo tó bára mu ni ó dúró lórí ìlù kọ̀ọ̀kan. Ní òsì àlàfo ìkẹrin àti àlàfo ìkeje méjì wà — ìdúnpọ̀ tí ó yẹ kí a múra sílẹ̀ kí a sì túká nínú ìkọ̀wé ohùn méjì, tí ó sì kàn dúró síbẹ̀ níhìn-ín. Ní ọ̀tún ìkẹta, ìkẹta àti ìkarùn-ún ni ó ń bọ̀. Àlàfo ìkẹrin ni ọ̀ràn tí a ń jiyàn lé jùlọ: láàrin ohùn òkè méjì ó wúlò, lókè ohùn tó rẹlẹ̀ jùlọ kò wúlò.
Ìparí ní ìkángun
Ní ìkángun ohùn òkè ń gbé àmì orin amọ̀nà: ìpàdé ìkejì láti ẹ̀yìn ni àlàfo ńlá ìkẹfà tí ń fẹ̀ sí òkutáfù. Ní òsì àmì orin amọ̀nà kò sí, àlàfo ìkẹfà sì wà kékeré — orin náà parí lórí òkutáfù ṣùgbọ́n kò dé ní tòótọ́. Àwọn méjèèjì ni a gbà láyè, wọ́n sì ń dún lọ́nà ọ̀tọ̀; ẹ̀kọ́ àtijọ́ béèrè àlàfo ńlá ìkẹfà fún ìkángun.
Ẹ̀wọ̀n àlàfo ìkẹta
A gba ẹ̀wọ̀n yìí láyè ní kedere, ìdí nìyẹn tí ó fi dúró níhìn-ín: kì í ṣe gbogbo ìbámu ni èèwọ̀. Àlàfo ìkẹta àti ìkẹfà lè tẹ̀lé ara wọn bí a ti fẹ́. Ṣùgbọ́n àwọn ohùn a máa wà ní dídè mọ́ ara wọn — wọ́n ń ṣe ìṣíra kan náà, etí sì ń gbọ́ orin kan ṣoṣo pẹ̀lú ìtẹ̀lé. Ní ọ̀tún ìṣíra ìtakò kan ṣoṣo tó, ìtẹ̀lé sì di ohùn.
Orin pípé lórí ìlà mọ́kànlá
Nísàlẹ̀ ni cantus firmus wà, ìyẹn orin tí a fúnni; lókè rẹ̀ ni ohùn ìtakò ń lọ. Ìpàdé kọ̀ọ̀kan bára mu, kò sí àlàfo pípé tí a tún ṣe ní ìbámu, ìkángun sì ń gba àlàfo ńlá ìkẹfà kọjá sí òkutáfù. Ìṣíra ìtakò àti ìṣíra ìbámu ń yí padà — ohùn ìtakò kò tẹ̀lé ohùn ìsàlẹ̀ níbikíbi ju ìṣísẹ̀ méjì lọ.
Òfin mẹ́rin ti ìsọ̀rí àkọ́kọ́
Àwọn àlàfo tí ń bára mu nìkan ni ń dún papọ̀: àlàfo àkọ́kọ́, ìkẹta, ìkarùn-ún, ìkẹfà, ìkẹjọ àti ìfẹ̀ wọn sí òkutáfù tó tẹ̀lé. Àlàfo ìkẹrin kò sí lára wọn nínú ìkọ̀wé ohùn méjì — lókè ohùn tó rẹlẹ̀ jùlọ a kà á sí èyí tí kò bára mu. Èyí kì í ṣe ọ̀rọ̀ ìfẹ́ bí kò ṣe ìpinnu tí gbogbo ẹ̀kọ́ náà dúró lé.
Àlàfo pípé méjì tí ń bára mu ti ìsọ̀rí kan náà lẹ́sẹ̀ẹsẹ̀ jẹ́ èèwọ̀ nígbà tí àwọn ohùn méjèèjì bá ń lọ sí ọ̀nà kan náà: àlàfo ìkarùn-ún tó bára mu àti òkutáfù tó bára mu. A lè gbọ́ ìdí rẹ̀, kì í sì í ṣe àṣẹ lásán — àwọn ohùn ń yọ́ papọ̀, láti inú méjì ọ̀kan sì ń kù. Nínú àlàfo ìkẹta àti ìkẹfà a lè lọ ní ìbámu, ṣùgbọ́n àwọn ohùn a máa wà ní dídè mọ́ ara wọn.
Ìkángun ń gba ìparí kọjá: ìpàdé ìkejì láti ẹ̀yìn ni àlàfo ńlá ìkẹfà, èyí tó kẹ́yìn ni òkutáfù, ohùn òkè sì ń gòkè lọ síbẹ̀ nípasẹ̀ àmì orin amọ̀nà. Àwọn òfin ní ọ̀nà yìí wà lọ́dọ̀ Johann Joseph Fux, Gradus ad Parnassum, 1725 — láti ìgbà náà ó jẹ́ ẹ̀kọ́ ilé-ìwé, àti lórí ojú-ìwé yìí a kò sọ wọ́n bí kò ṣe pé a tún wọn ṣírò láti inú ìdún.
Kí ni ó wà lẹ́gbẹ̀ẹ́
Bí a ṣe ń pe àwọn àlàfo láàrin ohùn méjì: Àárín. Bí orin ṣe ń parí: Kadénsì. Nínú móòdù wo ni orin bẹ́ẹ̀ wà: Àwọn mọ́ọ̀dù.
Àwọn àmì nóòtì · Àwọn ọ̀rọ̀ orin
Anotona ló ń ṣe é fún ọ
Ya fọ́tò ìwé orin tàbí kọ orin náà — Anotona yóò mọ kọ́kọ́rọ́, yóò kọ àwọn ohùn, yóò sì gbé wọn lọ sí kọ́kọ́rọ́ mìíràn. Ọ̀fẹ́.
Wo AnotonaGbogbo ohùn lórí ojú ìwé yìí ni a ṣírò, kì í ṣe àdàkọ.