Nauka czytania nut
Co stoi na kartce z nutami, w kolejności, w jakiej jest potrzebne: który dźwięk, jak długi, w jakim metrum, z jakimi znakami chromatycznymi — i dlaczego fortepian ma dwie pięciolinie.
Nuty nie są tajnym pismem, tylko dwoma pytaniami na każdą nutę: który dźwięk — mówi o tym wysokość na liniach — i jak długi — mówi o tym kształt. Cała reszta to dodatki. Kto umie odpowiedzieć na te dwa pytania, po tygodniu czyta proste utwory.
1. Pięć linii i klucz
Same pięć linii nic nie mówi. Dopiero klucz na początku ustala, który dźwięk gdzie leży. Klucz wiolinowy kładzie g na drugiej linii, a od tego miejsca to drabina: każda linia i każde pole to kolejna nazwa. Oto gama od c do c o oktawę wyżej, nuta po nucie z nazwami.
Cała tablica wszystkich miejsc, ze wskazówką do zapamiętania i liniami dodanymi: klucz wiolinowy. Dla niskich dźwięków jest klucz basowy.
2. Jak długo brzmi dźwięk
Kształt nuty podaje czas trwania. Pusta główka bez laski to cała nuta; z laską półnuta; wypełniona główka z laską ćwierćnuta; z chorągiewką ósemka. Każdy z czterech wierszy tutaj trwa tyle samo — jeden takt — i tylko inaczej jest podzielony.
Pauzy mają te same wartości, tylko bez dźwięku: Pauza ćwierćnutowa, Pauza półnutowa, Pauza całonutowa. Kropka za nutą przedłuża ją o połowę: Nuta z kropką. Wszystkie wartości obok siebie, z pauzami i liczeniem: Wartości nut.
3. Metrum
Dwie liczby na początku mówią, jak się liczy. Dolna mówi, która nuta jest jedną miarą; górna, ile ich mieści się w takcie. 4/4 znaczy cztery ćwierćnuty na takt — najczęstsze metrum ze wszystkich. 3/4 to walc, 6/8 kołysze w dwóch grupach po trzy.
Każde z osobna: Metrum 4/4, Metrum 3/4, Metrum 6/8, Przedtakt. A wszystkie jedenaście z metronomem do liczenia: Metrum.
4. Znaki chromatyczne
Krzyżyk podwyższa nutę o półton, bemol ją obniża, kasownik znosi jedno i drugie. Znak obowiązuje do kreski taktowej. Znaki stojące zaraz za kluczem obowiązują w całym utworze — to znaki przykluczowe, czyli tonacja.
Każdy znak osobno: Krzyżyk, Bemol, Kasownik, Znaki przykluczowe. Która tonacja ma ile znaków, pokazuje Koło kwintowe.
5. Na fortepian: dwie pięciolinie
Nuty fortepianowe mają dwie pięciolinie połączone klamrą: u góry klucz wiolinowy dla prawej ręki, u dołu klucz basowy dla lewej. Spotykają się dokładnie na c razkreślnym — w górnej jedna linia dodana pod pięciolinią, w dolnej jedna nad nią. To ten sam klawisz.
Dlatego opłaca się nauczyć obu kluczy, a nie tylko jednego. Kto unika klucza basowego przez linie dodane, będzie czytał lewą rękę z zacięciem przez całe życie. Żeby zobaczyć, o który klawisz chodzi: Wirtualne pianino.
6. Cała reszta
Łuki, dynamika, znaki repetycji, ozdobniki — to dodatki, które sprawdza się wtedy, gdy się pojawią. Nie zmieniają tego, który dźwięk brzmi jak długo; mówią, jak się go gra.
Wszystkie znaki na jednej stronie, z obrazkiem i znaczeniem: Znaki muzyczne.
Anotona zrobi to za ciebie
Sfotografuj nuty albo zagraj melodię — Anotona rozpozna tonację, zapisze nuty i przetransponuje je do dowolnej tonacji. Za darmo.
Zobacz AnotonęKażdy dźwięk na tej stronie jest obliczony, a nie przepisany z tabeli.