isiXhosa

Funda ukufunda umculo obhaliweyo

Okubhalwe kwiphepha lomculo, ngokulandelelana okufunekayo: leliphi ilizwi, lide kangakanani, kuluphi ulinganiso, ngaziphi iimpawu — kwaye kutheni ipiyano inemigca emibini.

Umculo obhaliweyo asingombhalo oyimfihlo, kodwa yimibuzo emibini kwinqaku ngalinye: leliphi ilizwi — oko kuphendulwa kukuphakama emigceni — kunye nokuba lide kangakanani — oko kuphendulwa yimilo. Konke okunye kungongezelelo. Lowo unokuphendula le mibuzo mibini, emva kweveki ufunda iziqwenga ezilula.

1. Imigca emihlanu nesitshixo

Imigca emihlanu yodwa ayithethi nto. Sisitshixo esisekuqaleni esimisela ukuba leliphi ilizwi likuphi. Isitshixo sikasol sibeka usol emgceni wesibini, ukusuka apho zizinyuko: umgca ngamnye nesithuba ngasinye lilizwi elilandelayo. Nantsi isikali ukusuka kudo ukuya kudo i-okthevu enye ngaphezulu, inqaku ngenqaku namagama awo.

Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b C D E F G A B C

Itheyibhile epheleleyo yazo zonke iindawo, kunye nomgaqo wokukhumbula nemigca eyongezelelweyo: isitshixo sevayolin. Kumazwi asezantsi kukho isitshixo sebhesi.

2. Ilizwi livakala ixesha elingakanani

Imilo yenqaku inika ubude balo. Intloko engenanto engenamsila linqaku elipheleleyo; enomsila yisiqingatha; intloko ezaliseleyo enomsila yikota; enefleyi yisibhozo. Umgca ngamnye kule mine ulapha uthatha ixesha elifanayo — ulinganiso olunye — kwaye wahlulwe ngendlela eyahlukileyo kuphela.

Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Ukuphumla kunamaxabiso afanayo, kodwa akukho lizwi: Ikhefu le-1/4, Ikhefu le-1/2, Ikhefu elipheleleyo. Ichaphaza emva kwenqaku lilolula ngesiqingatha: Inothi elinechaphaza. Onke amaxabiso ecaleni komnye, kunye nokuphumla nendlela yokubala: Amaxabiso amanqaku.

3. Ulinganiso

Amanani amabini asekuqaleni athetha indlela yokubala. Elingezantsi lithi leliphi inqaku elingukubetha okunye; elingasentla lithi mangaphi kuwo angena kulinganiso olunye. 4/4 kuthetha iikota ezine kulinganiso ngalunye — ulinganiso olusetyenziswa kakhulu kunazo zonke. 3/4 yiwalts, 6/8 ijikeleza ngamaqela amabini amathathu.

Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Nganye ngokweenkcukacha: Umlinganiselo 4/4, Umlinganiselo 3/4, Umlinganiselo 6/8, Isiqalo esingaphelelanga. Kunye nazo zonke ezilishumi elinanye nemetronome ukuze ubale kunye: Iimpawu zexesha.

4. Iimpawu zotshintsho

Uphawu lokunyusa lunyusa inqaku ngesiqingatha selizwi, olokuthoba luyalithoba, olokubuyisela lususa zombini. Uphawu lusebenza ukuya kutsho kumgca wolinganiso. Iimpawu ezimi emva nje kwesitshixo zisebenza kuso sonke isiqwenga — leyo luphawu lwesitshixo.

Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Uphawu ngalunye ngokwalo: Uphawu lokunyusa, Uphawu lokuthoba, Uphawu lokubuyisela, Iimpawu zasekuqaleni. Sesiphi isitshixo esinempawu ezingaphi, kuboniswa yi-Isangqa sesihlanu.

5. Kwipiyano: imigca emibini

Umculo wepiyano unemigca emibini edityaniswe ngesibiyeli: phezulu isitshixo sikasol ngesandla sasekunene, ezantsi isitshixo sikafa ngesasekhohlo. Idibana kanye kudo waphakathi — kumgca ongentla umgca omnye owongezelelweyo ngaphantsi kwemigca nakowasezantsi omnye ngaphezulu kwayo. Sesinye isitshixo esifanayo.

Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Yiyo loo nto kufanelekile ukufunda zombini izitshixo, hayi esinye kuphela. Lowo uphepha isitshixo sikafa ngenxa yemigca eyongezelelweyo uya kufunda isandla sasekhohlo ekhubeka ubomi bakhe bonke. Ukubona ukuba kuthethwa ngasiphi isitshixo: Ipiyano yekhompyutha.

6. Konke okunye

Amakhonkco, amandla elizwi, iimpawu zokuphinda, ukuhonjiswa — ezi zezongezelelo ozikhangelayo xa zivela. Azitshintshi ukuba leliphi ilizwi elivakala ixesha elingakanani; zithi njani ukudlalwa.

Zonke iimpawu kwiphepha elinye, kunye nomfanekiso nentsingiselo: Iimpawu zamanothi.

I-Anotona iyakwenzela oku

Thatha umfanekiso wamanqaku omculo okanye udlale umculo — i-Anotona iyasibona isitshixo, ibhale amanqaku, ize iwathuthele nakwesiphi na esinye isitshixo. Simahla.

Jonga i-Anotona

Inqaku ngalinye kweli phepha libaliwe, alikhutshelwanga.