E aʻo i ka heluhelu mele
ʻO ka mea i kākau ʻia ma ka pepa mele, ma ka papa i pono ai: ʻo ka leo hea, pehea ka lōʻihi, ma ke ana hea, me nā hōʻailona hea — a no ke aha ʻelua laina mele ko ka piano.
ʻAʻole palapala huna ke kākau mele, akā ʻelua nīnau no kēlā me kēia leo: ʻo ka leo hea — na ke kiʻekiʻe ma nā laina e haʻi — a me pehea ka lōʻihi — na ke ʻano e haʻi. He mau mea pākuʻi nā mea ʻē aʻe a pau. ʻO ka mea hiki ke pane i kēia mau nīnau ʻelua, heluhelu ʻo ia i nā mele maʻalahi ma hope o hoʻokahi pule.
1. Nā laina ʻelima a me ke kī
ʻAʻohe mea a nā laina ʻelima wale nō e haʻi ai. Na ke kī ma ka hoʻomaka e hoʻoholo ai i ka leo ma kahi hea. Hoʻonoho ke kī sol i ka sol ma ka lua o ka laina, a mai laila aku he alapiʻi ia: ʻo kēlā me kēia laina a me kēlā me kēia hakahaka ka leo aʻe. Eia ka pākaʻi mai ka do a i ka do hoʻokahi ʻokako ma luna, he leo he leo me nā inoa.
ʻO ka papa piha o nā wahi a pau, me ka lula hoʻomanaʻo a me nā laina kōkua: kī G. No nā leo haʻahaʻa aia ʻo kī F.
2. Pehea ka lōʻihi o ke kani ʻana o ka leo
Na ke ʻano o ka leo e hāʻawi i ka lōʻihi. ʻO ke poʻo hakahaka me ka ʻole o ke kumu he leo piha; me ke kumu he hapalua; ʻo ke poʻo piha me ke kumu he hapahā; me ka hae he hapawalu. Ua like ka lōʻihi o kēlā me kēia o nā lālani ʻehā ma ʻaneʻi — hoʻokahi ana — a ua māhele ʻokoʻa wale nō.
Ua like nā waiwai o nā hoʻomaha, ʻaʻohe kani wale nō: Hapahā hoʻomaha, Hapalua hoʻomaha, Hoʻomaha piha. Hoʻolōʻihi ke kiko ma hope o ka leo i ka hapalua: Nota kiko. ʻO nā waiwai a pau ma ka ʻaoʻao kekahi o kekahi, me nā hoʻomaha a me ka helu ʻana: Waiwai o nā memo.
3. Ke ana
Na nā helu ʻelua ma ka hoʻomaka e haʻi i ke ʻano o ka helu ʻana. Haʻi ka mea ma lalo i ka leo he hoʻokahi paʻi; haʻi ka mea ma luna i ka nui o ia mau mea i komo i loko o hoʻokahi ana. ʻO 4/4 ʻo ia hoʻi ʻehā hapahā i kēlā me kēia ana — ke ana maʻamau loa. ʻO 3/4 ka walesa, luli ʻo 6/8 ma nā pūʻulu ʻelua o ke ʻekolu.
Kēlā me kēia ma ka piha: Ana 4/4, Ana 3/4, Ana 6/8, Puʻu mua hapa. A ʻo nā mea ʻumikūmākahi a pau me ka mikini paʻi no ka helu pū ʻana: Hōʻailona manawa.
4. Nā hōʻailona
Hoʻokiʻekiʻe ka hōʻailona ʻoi i ka leo i ka hapalua leo, hoʻohaʻahaʻa ka palupalu, a hoʻopau ka maoli i nā mea ʻelua. Mau ka hōʻailona a hiki i ka laina ana. Inā kū nā hōʻailona ma hope pono o ke kī, mau lākou no ke mele holoʻokoʻa — ʻo ia ka hōʻailona kī.
Kēlā me kēia hōʻailona ma kaʻawale: Hōʻailona piʻi, Hōʻailona hāhā, Hōʻailona hoʻihoʻi, Nā hōʻailona kī. ʻO ka hōʻailona nui hea ko kēlā me kēia kī, na Ka pōʻai o nā lima e hōʻike.
5. No ka piano: ʻelua laina mele
ʻElua laina mele ko ke mele piano i hoʻopili ʻia me ka pelu: ma luna ke kī sol no ka lima ʻākau, ma lalo ke kī fa no ka lima hema. Hui lāua ma ka do waena pono — ma ka laina o luna hoʻokahi laina kōkua ma lalo o nā laina a ma ka laina o lalo hoʻokahi ma luna. ʻO ia nō ke kī hoʻokahi.
No laila, he mea pono ke aʻo i nā kī ʻelua, ʻaʻole hoʻokahi wale nō. ʻO ka mea e pale ana i ke kī fa no nā laina kōkua, e heluhelu ʻāpuni ʻo ia i ka lima hema i kona ola holoʻokoʻa. No ka ʻike i ke kī e pili ana: Piano ʻuhane.
6. Nā mea ʻē aʻe a pau
Nā pio hoʻopili, ka ikaika, nā hōʻailona hana hou, nā hoʻonani — he mau mea pākuʻi kēia e ʻimi ʻia i ka wā e puka mai ai. ʻAʻole lākou e hoʻololi i ka leo e kani ana no ka lōʻihi hea; haʻi lākou i ke ʻano o ka hoʻokani ʻana.
ʻO nā hōʻailona a pau ma ka ʻaoʻao hoʻokahi, me ke kiʻi a me ka manaʻo: Nā hōʻailona mele.
Na Anotona e hana i kēia nāu
E kiʻi i ke paʻi kiʻi o ka pepa mele a i ʻole e hoʻokani i ke mele — ʻike ʻo Anotona i ke kī, kākau i nā leo, a lawe iā lākou i kekahi kī ʻē aʻe. Manuahi.
E nānā iā AnotonaUa helu ʻia kēlā me kēia leo ma kēia ʻaoʻao; ʻaʻole i kope ʻia mai kahi ʻē.