Ndërrimi enharmonik
Pesë çifte për t’u dëgjuar: i njëjti tast dy herë, dy pamje të ndryshme notash. Tingulli është i njëjtë, shkrimi jo.
Midis C-së dhe D-së në piano ndodhet saktësisht një tast i zi. I shkruar, ai është dy gjëra: një C i ngritur ose një D i ulur. Të dyja shkrimet tingëllojnë njësoj — thuhet se janë enharmonike.
Në këtë faqe çdo çift qëndron dy herë njëri pranë tjetrit. Kush i dëgjon të dyja pamjet, dëgjon një e të njëjtin tingull; kush i shikon, sheh dy nota të ndryshme: koka rri një shkallë më lart ose më poshtë, dhe përpara saj qëndron një shenjë tjetër. Pikërisht ky ndryshim është matur këtu — lartësia nga tingulli, vendi i kokës dhe shenja nga pamja e shtypur.
Shkrimi nuk është çështje shijeje. Ai thotë nga vjen tingulli dhe ku shkon: në një tonalitet me diez quhet kështu, në një me bemol ndryshe, kurse brenda një vargu akordesh emërtohet sipas rolit të vet. Kush zgjedh shkrimin e gabuar, luan vërtet drejt, por shkruan diçka tjetër nga ajo që kishte ndër mend.
Tasti i zi
Rasti më i shpeshtë dhe më i thjeshtë: tasti midis dy tingujve bazë nuk ka shkronjë të vetën, prandaj huazon një nga fqinjët — një herë nga poshtë me ngritje, një herë nga lart me ulje. Në pamje koka e notës kapërcen një shkallë, kurse shenja ndërron drejtim.
Një diez mbi tast të bardhë
Midis E-së dhe F-së nuk ka tast të zi, largësia është tashmë gjysmë toni. Një E i ngritur bie prandaj mbi tastin që quhet gjithsesi F. Duket i tepërt dhe nuk është: në një shkallë që ka nevojë për një E, atje qëndron E-ja e ngritur — përndryshe e njëjta shkronjë do të vinte dy herë dhe një tjetër aspak.
Përtej kufirit të oktavës
E njëjta gjë në buzën e sipërme të oktavës: nga B te C ka gjysmë toni, prandaj një B i ngritur bie mbi C-në sipër. Këtu koka nuk lëviz vetëm një shkallë, por ndërron oktavën — në tingull nuk ndihet asgjë prej saj, në pamje gjithçka.
Një bemol mbi tast të bardhë
Dhe në drejtimin e kundërt: një C i ulur bie mbi tastin poshtë. Koka qëndron atëherë një shkallë më lart se fqinji i vet që tingëllon njësoj, dhe përpara saj qëndron një bemol. Shkrime të tilla janë të rralla, por nuk janë gabim — shfaqen atje ku tonaliteti i kërkon.
Diezi i dyfishtë
Dy ngritje përnjëherë e ngrenë tingullin një shkallë të tërë: koka mbetet në shkallën e vet, kurse shtypet tasti i fqinjit. Diezi i dyfishtë duket si një kryq i vogël i pjerrët dhe qëndron thuajse vetëm atje ku një shkallë plot diez duhet t’i mbajë shkronjat e veta në rregull.
Dy tonalitete, të njëjtat taste
Ajo që vlen për një tingull të vetëm vlen për një tonalitet të tërë. F♯ madhori dhe G♭ madhori shtypin tast pas tasti të njëjtën gjë — nuk tingëllojnë ngjashëm, por njësoj. Në pamjen e notave njëri qëndron me gjashtë diez, tjetri me gjashtë bemol.
Cili merret, e vendos ajo që qëndron përreth: një pjesë që vjen nga B madhori shkruan më tej diez; një që shkon drejt D♭ madhorit shkruan bemol. Të dyja herët tingëllon njësoj, dhe të dyja herët vetëm njëri nga shkrimet është ai që vjen vetvetiu.
Çfarë qëndron pranë
Cilat shenja e ngrenë dhe e ulin tingullin dhe deri kur vlejnë, gjendet te Shenjat e alterimit. Cili tonalitet ka sa prej tyre dhe si lidhen me njëra-tjetrën, gjendet te Tonalitetet.
Shenjat e notave · Tonalitetet · Termat muzikore
Anotona e bën këtë për ty
Fotografo notat ose luaj melodinë — Anotona e njeh tonalitetin, i shkruan notat dhe i kalon në çdo tonalitet tjetër. Falas.
Shiko AnotonënÇdo notë në këtë faqe është llogaritur, jo kopjuar.