Poliritmia — tre kundër dy dhe ç’rrjedh prej saj
Pesë çifte për t’u dëgjuar. Majtas të dy zërat e ndajnë kohën njësoj, djathtas ndryshe — po aq të gjata, të ndara ndryshe.
Tre kundër dy do të thotë: e njëjta copë kohe, e ndarë një herë në tre dhe një herë në dy pjesë të barabarta. Të dy zërat nisin bashkë dhe mbarojnë bashkë; ndërmjet, asnjë hyrje e njërit nuk bie mbi një hyrje të tjetrit. Aty qëndron gjithë tërheqja — dy mënyra numërimi rrjedhin njëkohësisht dhe asnjëra s’është e gabuar.
Këtu janë pesë çifte njëri pranë tjetrit. Majtas të dy zërat ndajnë njësoj, kështu që çdo hyrje takon një hyrje; djathtas ndajnë ndryshe. Të dyja variantet mund të dëgjohen, dhe dallimi është aty menjëherë: majtas një puls i vetëm, djathtas dy që zhvendosen ndaj njëri-tjetrit.
Ajo që përputhet mund të llogaritet. Dy ndarje takohen brenda ciklit aq herë sa tregon pjesëtuesi i tyre më i madh i përbashkët: te tre kundër dy saktësisht një herë, në fillim. Prandaj as çifti i fundit nuk është i tillë — katra dhe dyshi kanë pjesëtuesin dy dhe takohen dy herë.
Tre kundër dy
Rasti themelor nga i cili rrjedhin të gjithë të tjerët. Zëri i sipërm e ndan masën në tre pjesë të barabarta, i poshtmi në dy. Majtas të dy ndajnë në dy dhe çdo hyrje takon një hyrje. Djathtas ndahen pas nisjes së përbashkët dhe takohen sërish vetëm në fund. Kush do ta ushtrojë, thotë me zë një formulë të shkurtër dhe rrokjet e saj i shpërndan mes të dy duarve.
Katër kundër tre
Katër kundër tre ia del pa grup të parregullt, sepse ndarja del në masën tre të katërta: katër të teta me pikë mbushin saktësisht tre të katërta. Majtas qëndrojnë tre të katërta kundër tre, djathtas katër kundër tre. Zëri i sipërm rrjedh pra pak më ngadalë se të tetat dhe pak më shpejt se të katërtat — dhe nuk e takon më të poshtmin në gjithë masën.
Tre kundër katër
I njëjti raport nga ana tjetër: tani zëri i sipërm ndan në tre dhe i poshtmi në katër. Ajo që dëgjohet është tjetër gjë, edhe pse numrat janë të njëjtë — këtu ndarjen në tre e mbart zëri më i ngadaltë, dhe kjo e përmbys përshtypjen. Prandaj në faqe qëndrojnë të dy drejtimet dhe jo vetëm njëri.
Pesë kundër katër
Pesë kundër katër është më i ngushti nga të katër rastet: zërat janë larg njëri-tjetrit vetëm sa një e pesta e ndarjes dhe rrëshqasin dëgjueshëm pranë njëri-tjetrit. I shkruar, zëri i sipërm është një kuintol nëpër gjithë masën. Edhe këtu vlen rregulli: pesa dhe katra s’kanë pjesëtues të përbashkët, pra përputhet vetëm nisja.
Katër kundër dy — nuk është poliritmi
Ky çift është shembulli i kundërt dhe nuk është poliritmi: katra dhe dyshi kanë pjesëtuesin e përbashkët dy, prandaj çdo hyrje e dytë e zërit të shpejtë bie mbi një hyrje të të ngadaltit. Nuk dëgjohen dy mënyra numërimi, por një me nënndarje. Dallimi nuk është çështje shijeje, por numër — dhe pikërisht prej tij njihet rasti.
Kur japin dy ndarje një poliritmi
Poliritmia nuk lind thjesht ngaqë një zë rrjedh më shpejt se tjetri. Të tetat kundër të katërtave janë vetëm një nënndarje: çdo hyrje e dytë e zërit të shpejtë bie mbi një hyrje të të ngadaltit, dhe dëgjuesi prapë dëgjon një puls të vetëm. Vendimtare është nëse dy numrat e ndarjes kanë pjesëtues të përbashkët.
Nëse s’kanë asnjë — pra nëse janë të thjeshtë ndërmjet tyre — të dy zërat takohen në gjithë ciklin vetëm një herë, në nisjen e përbashkët. Kjo është poliritmia: tre kundër dy, katër kundër tre, pesë kundër katër. Nëse kanë pjesëtues të përbashkët, takohen saktësisht aq herë sa tregon ai, dhe përshtypja mbetet ajo e një nënndarjeje.
Shkruhet në dy mënyra. Nëse ndarja del brenda masës, mjaftojnë vlerat e zakonshme — katër kundër tre në masën tre të katërta janë katër të teta me pikë. Nëse nuk del, bëhet grup i parregullt me kllapë dhe numër sipër: tre kundër dy në masën dy të katërta është trioli i të katërtave.
Çfarë qëndron pranë
Cila masë numërohet si: Masat. Si shkruhet dhe numërohet një grup i parregullt: Grupe të parregullta. Ç’ndodh kur një zë i vetëm nis pranë rrahjes: Sinkopa.
Shenjat e notave · Termat muzikore
Anotona e bën këtë për ty
Fotografo notat ose luaj melodinë — Anotona e njeh tonalitetin, i shkruan notat dhe i kalon në çdo tonalitet tjetër. Falas.
Shiko AnotonënÇdo notë në këtë faqe është llogaritur, jo kopjuar.