Legatura u slur
Ħames każi, kull wieħed darbtejn biex tisimgħu: l-istess irjus tan-noti mingħajr kurva u b’kurva. Dak li jinbidel mhuwiex fl-istampa imma fil-ħoss.
Kurva bejn żewġ irjus ta’ noti dejjem tidher l-istess. Xi tfisser tiddeċidih ħaġa waħda biss: l-għoli tal-irjus li tgħaqqad.
L-istess għoli: allura hija legatura, u minn żewġ noti jsir ħoss wieħed li jdum daqs it-tnejn flimkien. It-tieni ras qatt ma tindaqq — qiegħda hemm biss biex tgħid kemm idum iżjed l-ewwel ħoss.
Għoli differenti: allura hija slur, u jibqa’ daqstant ħsejjes daqs kemm hemm irjus. Sempliċiment jindaqqu mingħajr ma jinqatgħu, wieħed jgħaddi fl-ieħor.
Għalhekk kull każ hawn jidher darbtejn, bl-istess numru ta’ rjus fiż-żewġ stampi. Min jgħodd waqt li jisma’ jisma’ wara legatura inqas ħsejjes milli jara. Dik hi d-differenza kollha, u mhijiex kwistjoni ta’ interpretazzjoni imma ta’ widna.
Il-legatura
Żewġ noti indaqs b’kurva bejniethom: tindaqq biss l-ewwel waħda, u tibqa’ ddoqq sakemm anke t-tieni tkun spiċċat. Fl-istampa hemm erba’ rjus, jinstemgħu tliet ħsejjes. Dan jinħtieġ kull fejn tul ma jistax jinkiteb b’valur ta’ nota waħda — u dan jiġri aktar spiss milli wieħed jaħseb.
Aktar minn żewġ noti
Il-kurva dejjem torbot eżattament żewġ irjus. Jekk ħoss irid jinfirex fuq tlieta, jinkitbu żewġ kurvi waħda wara l-oħra; in-nota tan-nofs iġġorr iż-żewġ truf. Xorta waħda jinstema’ ħoss wieħed biss, u jdum daqs l-irjus kollha flimkien. Hekk jista’ jinkiteb kull tul, anke wieħed li m’għandu ebda sinjal tiegħu.
Lil hinn mil-linja tal-battuta
Il-linja tal-battuta ma twaqqafx ħoss. Jekk nota tibda fl-aħħar ta’ battuta u trid iddoqq fil-battuta ta’ wara, tinqasam fuq il-linja u tintrabat — mod ieħor ma jistax isir, għax kull battuta trid toħroġ waħidha. Minn dan ma jinstema’ xejn: il-ħoss jaqsam il-konfini bla xkiel, bħallikieku m’hux hemm.
Is-slur
Fuq għoli differenti l-istess kurva tgħid xi ħaġa għal kollox oħra: doqq dan mingħajr ma taqta’. Il-ħsejjes jibqgħu dak li huma u kull wieħed jindaqq; dak li jintrabat huwa l-mod kif jiġu wieħed wara l-ieħor. Fuq l-arki dan ifisser ġibda waħda tal-ark għal kollox, fuq l-istrumenti tan-nifs nifs wieħed, fuq il-pjanu swaba’ li jibqgħu magħfusa.
Is-sinkopi
Legatura li taqsam ħabta ċċaqlaq il-piż. Il-ħoss twil ma jibdiex fuq il-ħabta imma maġenbha, u jgħaddi dritt minn fuqha — il-ħabta qiegħda hemm, imma ħadd ma jdoqqha. Il-mużika taż-żfin, il-jazz u nofs il-kanzunetta popolari jgħixu eżatt minn dan. Stampat jidher ħaġa żgħira; imma malli jindaqq tisma’ mill-ewwel li xi ħaġa xaqilbet.
Minn xiex jingħarfu t-tnejn
It-tabella turi l-istess kurva darbtejn, kull darba fuq żewġ irjus. Fuq ix-xellug l-irjus għandhom l-istess għoli, fuq il-lemin le — daqshekk biss, u ma hemmx bżonn iżjed. Fuq ix-xellug jinstemgħu żewġ ħsejjes twal, fuq il-lemin erbgħa qosra.
Min irid jgħarraf il-Il-legatura mis-Is-slur ma jħarisx lejn il-kurva imma lejn l-irjus ta’ taħtha. Dan jgħodd ukoll fejn id-dehra tidher stramba: kurva fuq tliet irjus indaqs jew aktar ma tagħmilx slur imma żżomm — kull nota mal-oħra ta’ warajha. U kurva fuq żewġ irjus imbiegħda nofs ton ma żżommx imma tagħmel slur, tkun kemm tkun qrib l-għoli.
X’hemm maġenbha
Kemm iddum nota mingħajr kurva u liema valuri hemm jinsab ma’ Valuri tan-noti. Kif jinbeda ħoss — qasir, aċċentwat, miżmum — jinsab ma’ Mod ta’ daqq; is-slur tappartjeni għal dik il-familja, għax tgħid l-istess ħaġa li tgħid il-kelma legato.
Sinjali mużikali · Valuri tan-noti · Mod ta’ daqq · Termini mużikali
Anotona tagħmilha għalik
Ħu ritratt tal-mużika jew daqq il-melodija — Anotona tagħraf iċ-ċavetta, tikteb in-noti u tressaqhom għal kwalunkwe ċavetta oħra. B'xejn.
Ara AnotonaKull nota f'din il-paġna hi kkalkulata, mhux ikkupjata.