फर्माटा, सास चिन्ह र धेरै मात्रामा फैलिने विश्राम
सुन्न र हेर्न पाँच चिन्ह। तीमध्ये चारले ध्वनिमा केही पनि बदल्दैनन् — तिनले बजाउनेसँग बोल्छन्। साँच्चै मात्रा गन्ने एउटै हो।
यस्ता चिन्हहरू छन् जसले कुनै स्वरको उचाइ बदल्दैनन् र तैपनि कुनै रचना कस्तो सुनिने हो भन्ने निर्णय गर्छन्। फर्माटाले समातेर राख्छ, सास चिन्हले हावाका लागि ठाउँ खोल्छ, सेजुराले काट्छ। कति बेर भन्ने कतै लेखिएको छैन: बजाउनेले निर्णय गर्छ।
यस पृष्ठमा नापिएको त्यही हो। हरेक चिन्ह दुई पटक छेउछाउ उभिन्छ — देब्रेपट्टि चिन्हविना, दाहिनेपट्टि चिन्हसहित। पाँचमध्ये चारमा स्वरका उचाइ, सुरु हुने क्षण र लम्बाइ दुवै चित्रमा उस्तै छन्; कुँदिएको चित्र मात्र बदलिन्छ। सुन्ने बटन थिच्नेले फरक सुन्दैन, र त्यो यस पृष्ठको कमी होइन, कुरा नै त्यही हो।
पाँचौँ चिन्ह फरक छ। धेरै मात्राको विश्रामले केही खाली मात्रालाई एउटै चित्रमा जम्मा गर्छ र माथि सङ्ख्या लेख्छ। ध्वनिमा पूरै मौनता हुन्छ — अर्थात् त्यो साँच्चै गनिन्छ।
फेर्माता (fermata)
पहिलो मात्राको अन्तिम स्वरमाथि थोप्लोसहितको चाप छ। त्यसले भन्छ: यो स्वर लेखिएकोभन्दा लामो बेर समातेर राख। कति लामो, त्यो कतै लेखिएको छैन। ध्वनिको तथ्याङ्कमा केही बदलिँदैन — सुरु हुने क्षण र लम्बाइ देब्रे र दाहिने उस्तै छन्, नापिएको छ। यो चिन्ह मान्छेसँग बोल्छ, मेसिनसँग होइन।
विश्राममाथि फेर्माता (fermata)
त्यही चिन्ह विश्राममाथि परे स्वर होइन, मौनतालाई तान्छ। त्यो प्रायः नयाँ खण्डको ठीक अघि उभिन्छ: सुन्नेले त्यो चुँडाइ सुन्नुपर्छ। यहाँ पनि ध्वनि उस्तै रहन्छ; विश्राम दुवै चित्रमा उत्तिकै बेर चल्छ, र त्योभन्दा बढीचाहिँ बजाउनेले आफैँ गर्छ।
सास चिन्ह
स्वररेखामाथिको अल्पविरामको अर्थ: यहाँ सास लिइन्छ। फुक्ने बाजा र गाउनेलाई यो चाहिन्छ, तारका बाजाले धनु फेरि राख्छन्। त्यसका लागि समय अघिल्लो स्वरबाट लिइन्छ — मात्रा भरिएकै रहन्छ, स्वर केही अघि छोडिन्छ, त्यति मात्र। ध्वनिमा यसको कुनै चिह्न छैन।
सेजुरा
स्वररेखामाथि दुई छोटा छड्के धर्का, वाद्यवृन्दमा तिनलाई रेलका पटरी भनिन्छ। ती सास चिन्हभन्दा तीखो काट्छन्: सबै रोकिन्छ, र त्यसपछि नयाँ केही सुरु हुन्छ। मौनता कति बेर चल्छ भन्ने फेरि बजाउने वा सञ्चालकले निर्णय गर्छ। ध्वनि दुवै चित्रमा उस्तै रहन्छ।
धेरै मात्रामा फैलिने विश्राम
यहाँ साँच्चै केही बदलिन्छ। देब्रेपट्टि खाली मात्रा एक-एक गरी उभिएका छन्, दाहिनेपट्टि तिनलाई एउटै चित्रमा जम्मा गरिएको छ: बाक्लो दलिन, माथि मात्राको सङ्ख्या। ध्वनिमा मौनता दुवै अवस्थामा उत्तिकै बेर चल्छ — अर्थात् त्यो साँच्चै गनिन्छ। वाद्यवृन्दका छुट्टै भागमा यसले पूरै पृष्ठ बचाउँछ, तर पक्का गन्ती माग्छ।
चित्रमा के छ र ध्वनिमा के छ
कुनै खण्डको अन्तिम स्वरमाथि बस्ने फर्माटा यी चिन्हहरूमध्ये सबैभन्दा धेरै देखिन्छ। सामान्यतया लेखिएको लम्बाइको डेढदेखि दुई गुणासम्म समातेर राखिन्छ, तर त्यो चलन हो, नियम होइन — गायकवृन्दमा सञ्चालकले अगाडि बढ्ने सङ्केत दिन्छ; एक्लै बजाउँदा सासले नै निर्णय गर्छ।
विश्राममाथि फर्माटाले त्यही काम गर्छ: मौनतालाई तान्छ। सास चिन्हले भने आफ्नो समय अघिल्लो स्वरबाट लिन्छ, थप्दैन — मात्रा भरिएकै रहन्छ। सेजुरा, स्वररेखामाथिका दुई छोटा छड्के धर्का, सासभन्दा तीखो काट्छ र प्रायः नयाँ विचारअघि उभिन्छ।
वाद्यवृन्दका किताबमा धेरै मात्राको विश्रामले पूरै पृष्ठ बचाउँछ। बीस खाली मात्राको सट्टा एउटा बाक्लो दलिन उभिन्छ, माथि सङ्ख्या — गन्नु त पर्छ नै, र गलत गन्नेले गलत ठाउँमा प्रवेश गर्छ।
छेउमा के छ
विश्रामका चिन्ह र तिनका लम्बाइ: स्वरको अवधि। स्वरलिपि सुरुदेखि कसरी पढ्ने: स्वरलिपि पढ्न सिक्नुहोस्।
स्वरचिन्हहरू · फेर्माता (fermata) · सङ्गीत शब्दहरू
यो काम Anotona ले तपाईंका लागि गरिदिन्छ
स्वरलिपिको फोटो खिच्नुहोस् वा धुन बजाउनुहोस् — Anotona ले स्केल चिन्छ, स्वर लेख्छ र तिनलाई अर्को जुनसुकै स्केलमा लैजान्छ। निःशुल्क।
Anotona हेर्नुहोस्यस पृष्ठको हरेक स्वर गणना गरेर निकालिएको हो, कतैबाट सारिएको होइन।