ਬੇਨਿਯਮੇ ਨੋਟ ਸਮੂਹ

ਬੇਨਿਯਮਾ ਸਮੂਹ ਕਿਸ ਤੋਂ ਪਛਾਣੀਏ

ਅੰਕ ਤੋਂ। ਉਹ ਨੋਟਾਂ ਦੇ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟੋਟੇ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਤੁੰਨੇ ਗਏ ਹਨ — ਤਿੰਨ ਅੱਠਵੇਂ ਨੋਟਾਂ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ, ਪੰਜ ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਨੋਟਾਂ ਉੱਤੇ ਪੰਜ। ਜੇ ਨੋਟ ਸ਼ਤੀਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਸ਼ਤੀਰ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਕੱਠਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅੰਕ ਉੱਤੇ ਇਕੱਲਾ ਖੜ੍ਹਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਜੁੜੇ ਨਾ ਹੋਣ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਸਿੱਧੀ ਬਰੈਕਟ ਵਾਹ ਕੇ ਅੰਕ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜਿੱਥੇ ਅਨੁਪਾਤ ਆਪੇ ਸਾਫ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਕੁਝ ਛਾਪੇ ਦੋਵੇਂ ਅੰਕ ਦੋ ਬਿੰਦੀਆਂ ਨਾਲ ਛਾਪਦੇ ਹਨ — ਰਲਵੇਂ ਤਾਲ ਵਿੱਚ ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਨੋਟਾਂ ਉੱਤੇ ਸੱਤ ਦਾ ਮਤਲਬ ਚਾਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਛੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਵੀ। ਜੇ ਇੱਕੋ ਅੰਕ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਉਸ ਤਾਲ ਦੀ ਆਮ ਵੰਡ ਹੀ ਹੈ।

ਇਕੱਲਾ ਨੋਟ ਕਿੰਨਾ ਲੰਮਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਹਿਸਾਬ ਹਰ ਵਾਰ ਇੱਕੋ ਹੈ: ਸਮੂਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਸ ਨੋਟ ਦੀ ਜੋ ਲੰਬਾਈ ਹੁੰਦੀ, ਉਹ ਲੈ ਕੇ ਬਦਲੇ ਜਾਂਦੇ ਅੰਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਕ ਨਾਲ ਵੰਡ ਕੇ ਗੁਣਾ ਕਰੋ। ਅੱਠਵੇਂ ਨੋਟਾਂ ਦੇ ਟ੍ਰਿਪਲੇਟ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਅੱਠਵਾਂ ਨੋਟ ਇਸ ਲਈ ਆਮ ਅੱਠਵੇਂ ਨੋਟ ਦਾ ਦੋ-ਤਿਹਾਈ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਕੁਇੰਟੁਪਲੇਟ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਸੋਲ੍ਹਵਾਂ ਨੋਟ ਚਾਰ-ਪੰਜਵਾਂ।

ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਵਜਾਉਂਦਿਆਂ ਇਹ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਗਿਣਦਾ। ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇਕਾਈ ਵਜੋਂ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਤਿੰਨ ਲਈ ਤਾ-ਤੇ-ਤਿ, ਪੰਜ ਲਈ ਤਾ-ਤੇ-ਤਿ-ਤੇ-ਤਾ — ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਹੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾ ਨੋਟ ਮਾਤਰਾ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੇ ਤੇ ਅਗਲੀ ਮਾਤਰਾ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਆਵੇ। ਉੱਤੇ ਦੇ ਅੰਕ ਪਰਖਣ ਲਈ ਹਨ, ਵਜਾਉਣ ਲਈ ਨਹੀਂ।

ਆਮ ਵੰਡ ਕਿੱਥੇ ਹੈ

ਇਹ ਸਫ਼ਾ ਛੋਟ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਹ ਬਦਲਦਾ ਹੈ — ਪੂਰੇ, ਅੱਧੇ, ਚੌਥਾਈ ਤੇ ਅੱਠਵੇਂ ਨੋਟ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸਰਾਮ — ਉਹ ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਤਾਲਖੰਡ ਨੂੰ ਮੁੱਢ ਤੋਂ ਹੀ ਕਿਹੜੀ ਮਾਤਰਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਡੁਪਲੇਟ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਿਉਂ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਹੈ।