Solfezh: do re mi
Rrokjet e shkallës, çfarë do të thonë, si tregohen me dorë dhe rrokjet kromatike di ri fi si li e te le se me ra. Me shembuj në pentagram.
Solfezhi i emërton shkallëzimet e shkallës me rrokje në vend të shkronjave: do re mi fa sol la si do. Kush i këndon rrokjet, dëgjon ku ndodhet brenda shkallës — prandaj është vegla e parë e edukimit të veshit.
Shkalla madhore
Rrokja, shkallëzimi, nota dhe shenja me dorë
| Rrokja | Shkallëzimi | Në do madhore | Shenjë me dorë (Curwen) |
|---|---|---|---|
| do | 1 | C | Grusht i mbyllur, shpina e dorës nga lart |
| re | 2 | D | Pëllëmbë e sheshtë, e pjerrët nga lart |
| mi | 3 | E | Pëllëmbë e sheshtë, në vijë horizontale |
| fa | 4 | F | Grusht me gishtin e madh nga poshtë |
| sol | 5 | G | Pëllëmbë e hapur, e kthyer nga trupi |
| la | 6 | A | Dora e lëshuar lirshëm, gishtat nga poshtë |
| ti | 7 | B | Gishti tregues i pjerrët nga lart, drejt do-së |
Shenjat tregohen përpara trupit: do në lartësinë e brezit, secila pak më lart se e mëparshmja — dora ngjitet bashkë me shkallën. Në tabelë rrokja e shtatë është shkruar ti, ashtu si te do i lëvizshëm; shqip themi si.
Do i lëvizshëm dhe do i ngulitur
Në Shqipëri, Francë, Itali dhe Spanjë lexohet me do të ngulitur: rrokjet janë thjesht emrat e notave, do është gjithmonë do, re është gjithmonë re, në çfarëdo tonaliteti të jetë vepra. Në vendet anglishtfolëse dhe në metodën Kodály lexohet me do të lëvizshëm: do është tonika e tonalitetit, kështu që në sol madhore nota sol quhet do. Atëherë çdo rrokje tingëllon njësoj në çdo tonalitet — do është prehja, ti do të shkojë te do. Prej andej vjen edhe ti në vend të si: çdo rrokje duhej të fillonte me shkronjë tjetër, kurse s i përkiste tashmë rrokjes sol.
Minore: shkalla nis nga la
Me do të lëvizshëm, minorja nuk zhvendos asgjë, vetëm tonika merr emrin la: la minore këndohet la ti do re mi fa sol la. Kështu madhorja dhe minorja i ruajnë gjysmëtonet e tyre ndërmjet të njëjtave rrokje (mi–fa, ti–do).
Kromatikë: rrokjet ndërmjet
Lart ngrihet me -i: do di re ri mi fa fi sol si la li ti do. Poshtë ulet me -e: do ti te la le sol se fa mi me re ra do — ra e jo re, sepse re është tashmë e zënë.
Më tej
Anotona e bën këtë për ty
Fotografo notat ose luaj melodinë — Anotona e njeh tonalitetin, i shkruan notat dhe i kalon në çdo tonalitet tjetër. Falas.
Shiko AnotonënÇdo notë në këtë faqe është llogaritur, jo kopjuar.