Enharmonio
Kvin paroj por aŭskulti: la sama klavo dufoje, du malsamaj notbildoj. La sono estas sama, la skribo ne.
Inter Do kaj Re sur la piano kuŝas ĝuste unu nigra klavo. Skribite ĝi estas du aferoj: altigita Do aŭ malaltigita Re. Ambaŭ skriboj sonas same — oni nomas ilin enharmoniaj.
Sur ĉi tiu paĝo ĉiu paro staras dufoje unu apud la alia. Kiu aŭskultas ambaŭ bildojn, aŭdas unu kaj la saman sonon; kiu rigardas ilin, vidas du malsamajn notojn: la kapo sidas unu ŝtupon pli alte aŭ pli malalte, kaj antaŭ ĝi staras alia alterigilo. Ĝuste tiun diferencon oni mezuris ĉi tie — la alton el la sono, la lokon de la kapo kaj la signon el la presita bildo.
La skribo ne estas afero de gusto. Ĝi diras de kie venas la sono kaj kien ĝi iras: en tonalo kun diesoj ĝi nomiĝas tiel, en tonalo kun bemoloj alie, kaj interne de akorda sinsekvo ĝi ricevas nomon laŭ sia rolo. Kiu elektas la malĝustan skribon, ja ludas ĝuste, sed skribas ion alian ol kion li celis.
La nigra klavo
La plej ofta kaj plej simpla okazo: la klavo inter du bazaj sonoj ne havas propran literon, do ĝi pruntas unu de la najbaroj — unufoje de malsupre kun altigo, unufoje de supre kun malaltigo. En la bildo la notkapo saltas unu ŝtupon, kaj la signo ŝanĝas direkton.
Dieso sur blanka klavo
Inter Mi kaj Fa kuŝas neniu nigra klavo, la distanco jam estas duontono. Altigita Mi tial surteriĝas sur la klavo kiu ĉiuokaze nomiĝas Fa. Tio aspektas superflua kaj ne estas: en skalo kiu bezonas Mi, tie staras la altigita Mi — alie la sama litero venus dufoje kaj alia tute ne.
Trans la limo de la oktavo
La samo ĉe la supra rando de la oktavo: de Si al Do estas duontono, do altigita Si falas sur la supran Do. Ĉi tie la kapo ne nur moviĝas unu ŝtupon, ĝi ŝanĝas oktavon — en la sono oni rimarkas nenion pri tio, en la bildo ĉion.
Bemolo sur blanka klavo
Kaj en la kontraŭa direkto: malaltigita Do falas sur la klavon sube. La kapo tiam staras unu ŝtupon pli alte ol sia same sonanta najbaro, kaj antaŭ ĝi staras bemolo. Tiaj skriboj estas maloftaj, sed ili ne estas eraro — ili aperas tie kie la tonalo postulas ilin.
La duobla dieso
Du altigoj samtempe levas la sonon tutan ŝtupon: la kapo restas sur sia ŝtupo, premata estas la klavo de la najbaro. La duobla dieso aspektas kiel malgranda oblikva kruco kaj staras preskaŭ nur tie kie skalo plena de diesoj devas teni siajn literojn en ordo.
Du tonaloj, la samaj klavoj
Kio validas por unu sono, validas por tuta tonalo. Fa dieso maĵora kaj Sol bemola maĵora premas klavon post klavo la samon — ili ne sonas simile, ili sonas same. En la notbildo unu staras kun ses diesoj, la alia kun ses bemoloj.
Kiun oni prenas, decidas tio kio staras ĉirkaŭe: peco kiu venas el Si maĵora daŭre skribas diesojn; tiu kiu iras al Re bemola maĵora skribas bemolojn. Ambaŭfoje ĝi sonas same, kaj ambaŭfoje nur unu el la skriboj estas la memkomprenebla.
Kio staras apude
Kiuj signoj altigas kaj malaltigas la sonon kaj ĝis kiam ili validas, staras ĉe la Alterigaj signoj. Kiu tonalo havas kiom da ili kaj kiel ili interrilatas, staras ĉe la Tonaloj.
Muzikaj signoj · Tonaloj · Muzika vortaro
Anotona faras tion por vi
Fotu la partituron aŭ ludu la melodion — Anotona rekonas la tonalon, skribas la notojn kaj transportas ilin al iu ajn alia. Senpage.
Rigardu AnotonaĈiu noto sur ĉi tiu paĝo estas kalkulita, ne kopiita.