La trabo — ĝi ŝanĝas la legadon, ne la sonon
Kvin paroj por aŭskulti. Ĉiu paro portas la samajn notojn, alimaniere skribitajn — kaj ambaŭ registraĵoj sonas noto post noto egale.
Du okonoj sonas egale, ĉu ĉiu portas sian flageton, ĉu ambaŭ staras sub unu trabo. La trabo diras al la ludanto nenion pri longo, forto aŭ tuŝo; al la leganto ĝi diras, kio apartenas kune. Ĝuste en tio kuŝas ĝia valoro: vicon da samaspektaj notkapoj ĝi transformas en mezuron, kiun la okulo kalkulas per unu rigardo.
Ĉi tie staras kvin paroj unu apud la alia, ĉiu foje tiel kaj foje alie skribita. Ambaŭ versiojn oni povas aŭskulti, kaj neniu diferenco aŭdiĝas — komencoj, daŭroj kaj altoj estas noto post noto la samaj. La tuta diferenco staras en la bildo.
Tio ne estas bagatelo. Kiu trabas malĝuste, skribas mezuron, kiu estas kalkulata alie ol ĝi sonas: ses okonoj grupigitaj duope legiĝas kiel trikvarona mezuro, la samaj ses triope kiel sesokona. Tion ne decidas la sono, sed la bildo.
Flagetoj aŭ traboj
Ok okonoj, ĉiu kun sia flageto — ĝuste kalkulite, sed lacige legeble. Apude staras la samaj ok sub du traboj. Neniu sono ŝanĝiĝas pro tio: la registraĵoj estas noto post noto, komenco post komenco la samaj. Ŝanĝiĝas la tempo, kiun bezonas la okulo. En presitaj notoj unuopaj flagetoj tial staras preskaŭ nur tie, kie noto staras sola sur sia takto.
Trabgrupoj en kvarkvarona mezuro
Denove ok okonoj, ĉi-foje trabitaj en ambaŭ bildoj — en unu sub unu sola trabo, en la alia sub du. Estas la sama muziko kaj ambaŭ estas legeblaj; nur la dua bildo montras, kie kuŝas la duonoj de la mezuro, kaj la unua kaŝas tion. En kvarkvarona mezuro oni tial grupigas po duonmezuro, kaj kie iras rapide, po kvaronoj. La trabo estas informo pri la mezuro, ne pri la notoj.
Du grupoj po tri en sesokona mezuro
Ses okonoj en 6/8. En unu bildo ili staras en tri grupoj po du, en la alia en du grupoj po tri. La notoj estas en ambaŭ bildoj la samaj kaj la registraĵoj sonas egale — sed ili estas kalkulataj alie: 6/8 havas du taktojn po tri okonoj, kaj tion diras nur la dua bildo. La unua aspektas kiel trikvarona mezuro kaj estas tiel legata.
La dua trabo ĉe deksesonoj
Unu okono kaj du deksesonoj, dufoje sinsekve. En unu bildo ĉiu noto portas sian flageton; en la alia kontinua trabo kuras super la grupo kaj dua, pli mallonga, kuŝas super ĝi — precize tiel longa kiel la du deksesonoj. La nombro de traboj nomas la valoron: unu trabo okonoj, du traboj deksesonoj, tri traboj tridekduonoj. Tio validas por ĉiu trabo aparte, ankaŭ interne de unu grupo.
La trabo kuras super la paŭzo
Mallonga paŭzo meze de la figuro. En la unua bildo ĝi rompas la grupon: la unua noto staras sola kun sia flageto kaj la du lastaj ricevas propran trabon. En la dua trabo kuras super la paŭzo kaj ĉiuj kvar lokoj restas legeblaj kiel grupo. La sono estas en ambaŭ kazoj la sama — la paŭzo restas paŭzo. La elektita skribmaniero decidas, ĉu la figuro estas vidata kiel unuo aŭ kiel du fragmentoj.
Laŭ kio okazas la grupigo
La regulo estas mallonga: trabo kunigas tion, kio falas sur unu takton. En kvarkvarona mezuro tio estas ĉiufoje kvar okonoj — unu grupo por la unua duono de la mezuro kaj unu por la dua, por ke la mezo restu videbla. Unu sola trabo super ĉiuj ok ne estus malĝuste kalkulita, sed ĝi kovras ĝuste tiun lokon, laŭ kiu oni kalkulas.
En sesokona mezuro la sama regulo donas alian bildon, ĉar tiu mezuro estas kalkulata en du trioj kaj ne en tri duoj. Tial tie staras du grupoj po tri. Trabu la samajn ses okonojn duope, kaj por la okulo vi skribis trikvaronan mezuron — la leganto kalkulas ĝin malĝuste, kvankam ĉiu noto staras sur sia loko.
Aldoniĝas du subtilaĵoj. Deksesonoj sub trabo ricevas duan, pli mallongan trabon; ĝi kuŝas super la unua kaj kuras nur tiom, kiom la deksesonoj mem. Kaj paŭzo ne nepre rompas trabitan grupon: en rapida figuracio la trabo pasas super ĝi, por ke la grupo restu legebla kiel grupo.
Kio staras apude
La notvaloroj kaj iliaj longoj: Notvaloroj. Kiu mezurspeco kiel estas kalkulata: Taktmezuroj.
Muzikaj signoj · Muzika vortaro
Anotona faras tion por vi
Fotu la partituron aŭ ludu la melodion — Anotona rekonas la tonalon, skribas la notojn kaj transportas ilin al iu ajn alia. Senpage.
Rigardu AnotonaĈiu noto sur ĉi tiu paĝo estas kalkulita, ne kopiita.