La kontrapunkto — du voĉoj kiuj sonas kune kaj restas kanteblaj aparte
Kvin paroj por aŭskulti. Maldekstre la skribo kiun oni tiel ne faras, dekstre la ĝusta — kaj tuta peco tra dek unu mezuroj.
Kontrapunkto signifas: du voĉoj iras samtempe, kaj ĉiu el ili estas melodio per si mem. Tio estas pli ol soni bone kune — akompano kiu obeeme sekvas en tercoj estas senmakula kaj tamen ne estas dua voĉo. La arto konsistas en havi ambaŭ samtempe: kunsonon kiu portas, kaj du liniojn kiujn oni povas kanti aparte.
La instruo estas ordigita laŭ specoj; ĉi tie staras la unua, noto kontraŭ noto. Ambaŭ voĉoj havas la samajn daŭrojn, kaj tial ĉiu renkontiĝo estas decido per si mem. Ĝuste tio faras la unuan specon provoŝtono: ne estas trapasaj sonoj malantaŭ kiuj malbona kunsono povus kaŝiĝi.
Ĉi tie staras kvin paroj unu apud la alia. Maldekstre la skribo pri kiu temas, dekstre la sama komenco skribita laŭ la reguloj. Ambaŭ formoj estas aŭskulteblaj, kaj la diferenco preskaŭ ĉiam tuj estas tie: ĉe la paraleloj la voĉoj kunfandiĝas en unu, ĉe la klaŭzulo la fino restas malfermita.
Paralelaj kvintoj
Tri kvintoj unu post la alia, ambaŭ voĉoj supren: tio estas la plej konata eraro de la duvoĉa skribo. La kvinto estas perfekta konsonanco, kaj du apudaj lasas la voĉojn kunfandiĝi en unu — oni aŭdas unu melodion kun koloro, ne du liniojn. Dekstre la malsupra voĉo estas la sama, la supra iras kontraŭe, kaj tuj denove estas du voĉoj.
Paralelaj oktavoj
La samo kun oktavoj, nur ankoraŭ pli klare: la supra voĉo duobligas la malsupran kaj ĉesas esti propra voĉo. Kiu aŭskultas, rimarkas ke la impreso apenaŭ diferencas de unu sola melodio. Dekstre la supra voĉo iras de la oktavo tra la seksto al la terco, kaj el la duobligo fariĝas kontraŭvoĉo.
Disonanco sur la takto
En la unua speco sur ĉiu takto staras konsonanco. Maldekstre estas kvarto kaj du septimoj — kunsonoj kiujn en la duvoĉa skribo oni devus prepari kaj solvi, kaj kiuj ĉi tie simple staras. Dekstre venas terco, terco kaj kvinto. La kvarto estas la plej disputata kazo: inter du supraj voĉoj ĝi taŭgas, super la plej malalta sono ne.
La klaŭzulo ĉe la fino
Ĉe la fino la supra voĉo portas la kondukantan sonon: la antaŭlasta renkontiĝo estas granda seksto kiu larĝiĝas al la oktavo. Maldekstre mankas la kondukanta sono kaj la seksto restas malgranda — la peco ja finiĝas sur la oktavo, sed ne vere alvenas. Ambaŭ estas permesitaj kaj sonas alie; la malnova instruo postulas por la fino la grandan sekston.
La ĉeno de tercoj
Tiu ĉeno estas eksplicite permesita, kaj ĝuste tial ĝi staras ĉi tie: ne ĉiu paralelo estas malpermesita. Tercoj kaj sekstoj rajtas sekvi unu la alian kiom ajn oni volas. Nur ke la voĉoj restas ligitaj unu al la alia — ili faras la saman movon, kaj la orelo aŭdas unu melodion kun akompano. Dekstre sufiĉas unu sola kontraŭa movo, kaj la akompano fariĝas voĉo.
Tuta peco tra dek unu mezuroj
Sube kuŝas la cantus firmus, la donita melodio; super ĝi iras la kontraŭvoĉo. Ĉiu renkontiĝo estas konsonanco, neniu perfekta ripetiĝas paralele, kaj la fino iras tra la granda seksto al la oktavo. Kontraŭa kaj paralela movoj alternas — la kontraŭvoĉo nenie sekvas la malsupran voĉon pli ol du paŝojn.
La kvar reguloj de la unua speco
Kune sonas nur konsonancoj: unisono, terco, kvinto, seksto, oktavo kaj iliaj plilarĝigoj al la sekva oktavo. La kvarto ne apartenas al ili en la duvoĉa skribo — super la plej malalta sono ĝi kalkuliĝas kiel disonanco. Tio ne estas gustodemando sed la decido sur kiu staras la tuta instruo.
Du perfektaj konsonancoj de la sama speco unu post la alia estas malpermesitaj kiam ambaŭ voĉoj iras en la saman direkton: paralelaj kvintoj kaj paralelaj oktavoj. La kialo estas aŭdebla kaj ne estas nur preskribo — la voĉoj kunfandiĝas, kaj el du restas unu. En tercoj kaj sekstoj oni rajtas iri paralele, nur ke la voĉoj tiam restas ligitaj unu al la alia.
La fino iras tra la klaŭzulo: la antaŭlasta renkontiĝo estas granda seksto, la lasta oktavo, kaj la supra voĉo supreniras tien tra la kondukanta sono. La reguloj en tiu formo staras ĉe Johann Joseph Fux, Gradus ad Parnassum, 1725 — de tiam lerneja materialo, kaj sur ĉi tiu paĝo ili ne estas asertataj sed rekalkulataj el la sono.
Kio staras apude
Kiel nomiĝas la distancoj inter du sonoj: Intervaloj. Kiel peco fermiĝas: Kadencoj. En kiu moduso staras tia melodio: Modusoj.
Muzikaj signoj · Muzika vortaro
Anotona faras tion por vi
Fotu la partituron aŭ ludu la melodion — Anotona rekonas la tonalon, skribas la notojn kaj transportas ilin al iu ajn alia. Senpage.
Rigardu AnotonaĈiu noto sur ĉi tiu paĝo estas kalkulita, ne kopiita.