Fermato, spirosigno kaj la paŭzo kiu okupas plurajn taktojn
Kvin signoj por aŭdi kaj vidi. Kvar el ili ŝanĝas nenion en la sono — ili parolas al la ludanto. Nur unu vere kalkulas taktojn.
Ekzistas signoj kiuj ŝanĝas neniun tonalton kaj tamen decidas kiel sonas peco. La fermato retenas, la spirosigno malfermas lokon por aero, la cezuro tranĉas. Kiom longe staras nenie skribite: la ludanto decidas.
Ĝuste tion mezuras ĉi tiu paĝo. Ĉiu signo staras dufoje apude — maldekstre sen, dekstre kun. Ĉe kvar el la kvin la tonaltoj, la ekmomentoj kaj la daŭroj estas samaj en ambaŭ bildoj; nur la gravurita bildo ŝanĝiĝas. Kiu premas ludi, aŭdas nenian diferencon, kaj tio ne estas manko de la paĝo sed la afero mem.
La kvina signo estas alia. La plurtakta paŭzo kolektas kelkajn malplenajn taktojn en unu bildon kaj skribas la nombron supre. En la sono staras la tuta silento — do ĝi vere estas kalkulata.
Fermato
Super la lasta noto de la unua takto staras arko kun punkto. Ĝi diras: retenu ĉi tiun noton pli longe ol skribite. Kiom pli longe staras nenie. En la sondatumoj ŝanĝiĝas nenio — ekmomento kaj daŭro estas maldekstre kaj dekstre samaj, mezurite. La signo parolas al homo, ne al maŝino.
Fermato super paŭzo
La sama signo super paŭzo streĉas la silenton anstataŭ tonon. Ĝi ofte staras ĝuste antaŭ nova sekcio: la aŭskultanto devas aŭdi la rompon. Ankaŭ ĉi tie la sono restas la sama; la paŭzo daŭras en ambaŭ bildoj same longe, kaj kio iras preter tion faras la ludanto.
Spirsigno
Komo super la liniaro signifas: ĉi tie oni prenas spiron. Blovinstrumentistoj kaj kantistoj bezonas tion, arĉistoj remetas la arĉon. La tempo por tio estas prenata el la antaŭa noto — la takto restas plena, la noto nur estas lasita iom pli frue. El tio staras nenio en la sono.
Cezuro
Du mallongaj oblikvaj strekoj super la liniaro, en la orkestro oni nomas ilin fervojaj reloj. Ili tranĉas pli akre ol la spirosigno: ĉio haltas, kaj poste komenciĝas io nova. Kiom longe daŭras la silento, denove decidas la ludanto aŭ la dirigento. La sono restas en ambaŭ bildoj la sama.
Paŭzo kiu okupas plurajn taktojn
Ĉi tie vere ŝanĝiĝas io. Maldekstre la malplenaj taktoj staras unuope, dekstre ili estas kolektitaj en unu bildon: dika trabo kun la nombro de taktoj supre. En la sono la silento daŭras en ambaŭ kazoj same longe — do ĝi vere estas kalkulata. En orkestraj voĉoj tio ŝparas tutajn paĝojn, sed postulas firman kalkuladon.
Kio staras en la bildo kaj kio en la sono
La fermato sur la lasta noto de sekcio estas la plej ofta el ĉi tiuj signoj. Kutime oni retenas unu kaj duonon ĝis du fojojn la skribitan valoron, sed tio estas kutimo kaj ne regulo — en ĥoro la dirigento donas la signon por daŭrigi; sola, la spiro decidas.
Super paŭzo la fermato faras la samon: ĝi streĉas la silenton. La spirosigno male prenas sian tempon el la antaŭa noto anstataŭ aldoni — la takto restas plena. La cezuro, du mallongaj oblikvaj strekoj super la liniaro, tranĉas pli akre ol la spiro kaj ofte staras antaŭ nova penso.
En orkestra materialo la plurtakta paŭzo ŝparas tutajn paĝojn. Anstataŭ dudek malplenaj taktoj staras unu dika trabo kun la nombro supre — kalkuli oni devas tamen, kaj kiu miskalkulas eniras en malĝusta loko.
Kio staras apude
La paŭzosignoj kaj iliaj daŭroj: Notvaloroj. Kiel oni legas notojn de la komenco: Lerni legi notojn.
Muzikaj signoj · Fermato · Muzika vortaro
Anotona faras tion por vi
Fotu la partituron aŭ ludu la melodion — Anotona rekonas la tonalon, skribas la notojn kaj transportas ilin al iu ajn alia. Senpage.
Rigardu AnotonaĈiu noto sur ĉi tiu paĝo estas kalkulita, ne kopiita.