Chichewa

Chiphunzitso cha nyimbo

Makadenzi

Kadenzi I–IV–V–I ndi njira zinayi zomalizira za maphunziro a mgwirizano wa mawu, iliyonse yolembedwa m'mawu anayi ndipo imamveka: mmene chiganizo chimathera, chimakhalira chotsegukabe kapena chinyengera khutu.

Kadenzi ndi kayendedwe ka makodi komwe chiganizo cha nyimbo chimathera nako — kapena kumene sichithera: pali mathero omwe amamveka ngati mfundo, ena ngati koma, ndipo ena amatsogolera khutu mwadala kunjira yolakwika. Zitsanzo zonse zili mu C wamkulu (yomaliza ili mu A wamng'ono), m'mawu anayi, kuti amveke chimene mawu akuchita.

Kadenzi wathunthu

I–IV–V–I · CFGC · T–S–D–T

Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Tonike, subdominanti, dominanti, tonike — njira yoyambira imene imakhazikitsa fungulo. Makodi atatu akuluakulu pamodzi ali ndi mawu onse asanu ndi awiri a sikelo.

Kadenzi weniweni (wangwiro)

V–I · GC · D–T

Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Kuchokera ku dominanti kupita ku tonike: mathero amene amamveka ngati mfundo. Amatchedwa wangwiro pamene makodi onse awiri ali pa malo oyambira ndipo nyimbo imathera pa mawu oyambira.

Kadenzi plagal

IV–I · FC · S–T

Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Kuchokera ku subdominanti kupita ku tonike: »ameni« uja kumapeto kwa nyimbo za tchalitchi. Ndi wofewa kuposa kadenzi wathunthu, chifukwa palibe mawu otsogolera amene amakoka kumawu oyambira.

Hafu kadenzi

I–V · CG · T–D

Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Umathera pa dominanti: koma, osati mfundo. Chiganizo chimakhala chotsegukabe ndipo chotsatira chimayembekezeredwa.

Kadenzi wonyenga

V–vi · GAm · D–Tp

Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Dominanti sathetsera pa tonike koma pa wamng'ono wofanana: khutu likuyembekezera C wamkulu koma limalandira A wamng'ono. Umu ndi mmene chiganizo chimatalikitsidwira.

Hafu kadenzi wa Frigiya (mu A wamng'ono)

iv⁶–V · Dm/FE · s–D

Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Mu wamng'ono: subdominanti mu kusinthika koyamba amatsika hafu ya mawu kupita ku dominanti. Sitepe limenelo mu besi limamveka ngati la Frigiya — baroque ndi flamenco.

Mmene tingazizindikire

Mverani kodi lomaliza. Tonike kumapeto: kadenzi wathunthu (kuchokera ku dominanti) kapena kadenzi plagal (kuchokera ku subdominanti). Dominanti kumapeto: hafu kadenzi. Dominanti amene sapita ku tonike: kadenzi wonyenga.

Mndandanda wa makodi · Kadenzi ya Andalusia · Makiyi · Makodi onse

Anotona amakuchitirani izi

Jambulani pepala la nyimbo kapena imbani nyimboyo — Anotona amazindikira kiyi, amalemba mawu a nyimbo, ndipo amawasuntha ku kiyi ina iliyonse. Kwaulere.

Onani Anotona

Mawu aliwonse a nyimbo patsamba lino anawerengedwa, sanakopedwe kwina.