Werhellingstekens
Seis skriuwwizen dy’t sizze yn hokker folchoarder de maten spile wurde — elk twa kear: sa’t it printe is en folslein útskreaun, beide om nei te harkjen.
Werhellingstekens besparje papier. Se feroarje gjin inkelde toan, allinne de folchoarder dêr’t de skreaune maten yn spile wurde: út trije printe maten komme fiif spile, út fjouwer komme acht. Krekt dêrom wurde se sa faak ferkeard lêzen — men sjocht minder as men spilet.
Dêrom stiet elk gefal op dizze side twa kear: ien kear sa’t it printe is en ien kear folslein útskreaun. Op it útskreaune plaatsje hâldt elke maat it nûmer dat er op it printe hat. Wa’t de rige sifers dêrûnder meilêst, sjocht it paad; wa’t op de knop drukt, heart it.
Elke maat hat syn eigen toanhichte en duorret in hiele noat. Dat is gjin muzyk mar in wegwizer: allinne sa heart men hokker maat op dit stuit klinkt.
Werhellingsteken
Twa punten foar de maatstreek sizze: werom nei it begjin en noch ien kear. Ûntbrekt it iepenjende teken, dan giet men werom nei it begjin fan it stik. De twadde kear wurde de punten foarbygien en giet men rjochtút fierder — oars soe men nea by de ein komme.
It paad: 1 2 1 2 3
Twa dielen efterinoar
Steane op deselde maatstreek in sluten en in iepenjend pear punten, dan einiget in werhelle diel en begjint it folgjende. Dat is de gewoane foarm fan in menuet of in dansdiel: twa dielen, elk foar himsels twa kear spile.
It paad: 1 2 1 2 3 4 3 4
Prima volta, seconda volta
De heakjes boppe de lêste maten sizze wat by de earste en wat by de twadde trochgong spile wurdt. De earste kear jildt it heakje mei de ien en dêrnei de weromsprong; de twadde kear wurdt it oerslein en giet men fierder yn it heakje mei de twa.
It paad: 1 2 3 1 2 4
Da capo (D.C.)
Oan de ein stiet Da Capo al Fine: begjin fan boppen ôf en hâld op by it wurd Fine. Fine stiet midden yn it stik en net by it slot — by de earste trochgong wurdt it foarbygien, by de twadde is it de ein.
It paad: 1 2 3 1 2
Dal segno (D.S.)
Dal Segno al Fine stjoert net nei it begjin mar nei it teken dat earne binnen it stik stiet. Dêrwei spilet men noch ien kear oant Fine berikt is. Dat besparret de ynlieding as dy mar ien kear klinke moat.
It paad: 1 2 3 4 2 3
Coda
Dal Segno al Coda springt werom nei it teken en, by it twadde berikken fan To Coda, nei bûten yn de koda — it eigen sluetdiel. Wat tusken To Coda en de koda stiet, wurdt by dy twadde trochgong oerslein. Sa krijt in stik in slot dat mar ien kear foarkomt.
It paad: 1 2 3 2 4
Hoe’t men in sprongteken lêst
Alle sprongtekens folgje deselde regel: men spilet troch oant in wurd wat oars seit, springt ien kear nei dêr’t it wurd hinne wiist, en giet dêrwei wer rjochtút. In teken wurdt mar IEN kear folge — de folgjende kear dat men deroan foarbygiet, is it al opbrûkt. Wa’t dat ferjit, bliuwt yn de lus stykjen.
De wurden steane yn elke útjefte fan de wrâld yn it Italjaansk, krekt as forte en piano: da capo betsjut fan foaren ôf, dal segno fan it teken ôf, fine ein, al fine oant de ein. Se wurde net oerset, want se hearre by it noatebyld en net by de tekst.
De sprong nei de koda wurdt twa kear lêzen: by de earste trochgong is To Coda mar in oantekening yn de marzje en wurdt foarbygien. Nei de weromsprong is it it útstappunt — dêrwei giet men fierder by it kodateken. Wat dertusken stiet, wurdt de twadde kear oerslein; krekt dêrfoar is in koda der.
Twa tekens dy’t hjir net hearre
Twa tekens wurde graach yn deselde sek smiten as de sprongtekens, al dogge se wat oars. Maatwerhelling stiet foar in maat dy’t krekt sa klinkt as dy dêrfoar — it besparret skriuwwurk binnen de rigel, mar it stjoert nimmen werom. En Opmaat is hielendal gjin werhellingsteken mar de ûnfolsleine maat oan it begjin; by in werhelling folje opmaat en slotmaat inoar faak oan ta ien hiele.
Muzykteikens · Artikulaasje · Fersierings · Muzykwurdboek
Anotona docht it foar dy
Meitsje in foto fan de blêdmuzyk of spylje de meldij — Anotona werkent de toansoart, skriuwt de noaten op en set se oer nei elke oare. Fergees.
Besjoch AnotonaEltse noat op dizze side is útrekkene, net oerskreaun.