Frysk

Muzykteikens

Arpeggio

Fiif gefallen om nei te harkjen: itselde akkoard, ien kear tagelyk oanslein, ien kear brutsen. Deselde noaten, in oare ynset.

In akkoard stiet yn it noatebyld as in pylder: alle koppen boppe-inoar, alle toanen tagelyk. De weachlinen links dêrfan seit dat se net tagelyk komme moatte mar gau nei-inoar, fan ûnderen nei boppen. It wurd komt fan it Italjaanske arpa, de harp — in ynstrumint dat in akkoard net oars pakke kin.

Op dizze side stiet elk gefal twa kear neistinoar: links sûnder teken, rjochts mei teken. Wa’t nei beide harket, heart deselde toanen en in oar begjin. Krekt dat ûnderskiedt dit teken fan hast alle oare op dizze siden: hjir feroaret werklik de klank en net allinne it byld. Beide binne metten — de ynsetmominten út de klank, de weach en it plak fan de koppen út it printe byld.

It akkoard wurdt dêr net langer fan. De toanen sette skoot yn en hâlde tegearre op; oan de ein stiet deselde klank, hy is der allinne op in oare wize kommen.

It akkoard sûnder teken

Fjouwer koppen boppe-inoar, ien ynset: sa sjocht in akkoard derút as der fierder neat by stiet. Alle toanen begjinne tegearre en hâlde tegearre op. Dit byld is it ferlykingspunt foar alles wat folget — rjochts dêrfan stiet itselde nochris, en dêr feroaret krekt dy iene ynset.

Ien akkoard, ien ynset
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Ien akkoard, ien ynset
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Fan ûnderen nei boppen

Deselde fjouwer toanen, no mei de weachline. Yn de klank sette se nei-inoar yn, fan ûnderen nei boppen, en de ôfstân is sa lyts dat it noch as akkoard klinkt en net as toanljedder. De pylkpunt is net nedich as der dochs nei boppen brutsen wurdt; guon útjeften sette him der dochs by, om gjin twivel te litten.

Sûnder teken: alle toanen tagelyk
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Mei weach: fan ûnderen omheech
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Fan boppen nei ûnderen

Itselde akkoard, de pylk wiist nei ûnderen. No komt de heechste toan earst en de leechste lêst. Dat is dúdlik seldsumer en stiet meastal dêr’t in bas neiklinke moat, of dêr’t de hân fan boppen komt. Wa’t de twa bylden nei-inoar beharket, heart it ferskil daliks: deselde toanen, mar de beweging rint efterút.

Sûnder teken: alle toanen tagelyk
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Mei pylk omleech: fan boppen ôf
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

It wiid spraat akkoard

Hjir lizze de toanen oer twa oktaven spraat, yn de bassleutel. Ien hân pakt dat net yn ien kear, en krekt dêrfoar bestiet it teken: de weach makket fan in ûnspielbere greep in spielbere. Yn pianoskriuwerij stiet it dêrom bysûnder faak, en dêr meastal sûnder pylk.

Sûnder teken: yn ien greep nommen
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Mei weach: nei-inoar oer twa oktaven
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

It teken jildt foar ien akkoard

Twa akkoarden nei-inoar, en in weach stiet allinne foar it earste. It twadde bliuwt in pylder. Dat is it antwurd op in faak stelde fraach: it teken jildt foar it akkoard dêr’t it foar stiet, net foar de maat en net foar de hiele plak. Wa’t it folgjende ek brutsen hawwe wol, skriuwt in twadde weach.

Sûnder teken: twa pylders
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Allinne it earste brutsen
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Hoe gau en hokker kant út

Hoe gau der brutsen wurdt stiet nearne. It hinget ôf fan it tempo, fan it ynstrumint en fan it karakter fan de plak: by in rêstich slot mei de weach de tiid nimme, midden yn in gauwe rin is er hast ien oanslach. Ien regel is der dochs — de boppeste toan heart op de tel te fallen as de melody dêr leit, en de ûnderste as de bas telt. Gjin fan beide stiet yn in goede útjefte printe; dat is de saak fan de spiler.

De rjochting stiet der wol. Sûnder pylk wurdt fan ûnderen nei boppen brutsen, en dat is it gewoane gefal. In pylk nei ûnderen oan de ein fan de weach kearte it om: dan komt de heechste toan earst. Beide gefallen binne op dizze side te hearren, en yn de klank steane de toanhichten werklik yn omkearde folchoarder.

Wat dernjonken stiet

Ut hokker toanen in akkoard bestiet en hokker der binne: Artikulaasje. Oare tekens dy’t foarskriuwe hóé in toan spile wurdt yn stee fan hokker: Fersierings.

Muzykteikens · Artikulaasje · Fersierings · Muzykwurdboek

Anotona docht it foar dy

Meitsje in foto fan de blêdmuzyk of spylje de meldij — Anotona werkent de toansoart, skriuwt de noaten op en set se oer nei elke oare. Fergees.

Besjoch Anotona

Eltse noat op dizze side is útrekkene, net oerskreaun.