It pedaal fan de piano — en wat it mei it lûd docht
Fiif gefallen om te hearren. Rjochts itselde stik útskreaun: krekt sa lang as it ûnder it pedaal ek werklik klinkt.
De foet spilet mei. Wurdt it rjochterpedaal yntrape, dan gean de dimpers fan alle snaren ôf: de oanslein toan hâldt net mear op as de toets loslitten wurdt, mar earst as de foet it pedaal loslit. Yn it notebyld feroaret gjin inkele noat — yn it lûd feroaret alles.
Krekt dat is hjir hearber makke. Lofts stiet itselde stik sûnder pedaal: fjouwer fjirdenoaten, elk sa koart as se skreaun binne. Rjochts steane deselde toanen útskreaun, elk sa lang notearre as er ûnder it pedaal ek werklik klinkt. Beide foarmen binne te hearren, en it ferskil is gjin ferslach mar wat men heart.
Wêrom útskreaun en net allinne mei it teken? Omdat de notesetter fan dizze side it teken wol stekt, mar it net spilet. Stie rjochts allinne it teken, dan soe it sa koart klinke as lofts, en de side soe stilswijend beweare dat it pedaal neat docht. It docht wat, en dit is it.
Pedaalteken
Under de notebalken stiet it wurd Ped., en dêr’t de foet loslit in stjer. De toanen dêrboppe bliuwe wat se binne: fjouwer fjirdenoaten. Rjochts steane deselde fjouwer toanen notearre sa’t se ûnder it pedaal klinke — de earste hâldt oant de ein fan de maat, de twadde wat koarter, en oan de ein steane alle fjouwer tagelyk. Dit is gjin oare muzyk, it is deselde, útskreaun.
Pedaalline
Itselde stik, itselde pedaal, in oare skriuwwize. Yn stee fan wurd en stjer rint ûnder de notebalken in line mei twa heakjes: it earste seit wêr’t de foet delgiet, it twadde wêr’t er omheech komt, en dêrtusken is yn ien eachopslach te sjen hoe lang it pedaal yntrape bliuwt. Yn moderne útjeften is dit de gewoane foarm, benammen dêr’t faak wiksele wurde moat.
Pedaalwiksel
Twa harmonyen nei-inoar. It heakje midden yn de line betsjut: loslitte en op itselde momint wer yntraapje. Rjochts is te hearren wat dat docht — de earste harmony klinkt oant de maatstreek en ferdwynt dan, de twadde begjint skjin. De wiksel stiet krekt op de tel dêr’t de nije harmony komt, net earder en net letter.
Yntrape pedaal by harmonywiksel
Deselde twa harmonyen, mar it pedaal bliuwt yntrape. Rjochts hingje de toanen fan de earste maat mei bynbôgen yn de twadde en klinke troch, ek as de nije harmony al spile wurdt. Oan de ein steane acht toanen tagelyk yn ’e keamer. Soms is krekt dat de bedoeling; faker is it de flater dy’t men yn it eigen spyljen it earst heart en it lêst ôfleart.
It linkerpedaal: una corda
It linkerpedaal ferskoot it meganyk: de hammer rekket minder snaren en de toan wurdt sêfter en dofer. It wurdt mei in wurd skreaun, una corda, en mei tre corde weinommen. Hichte en doer feroarje net, dêrom klinke hjir beide opnamen itselde — wat feroaret is de kleur, en kleur is it iennichste dat dizze opname net hat.
Wat der yn it byld stiet en wat yn it lûd
Der binne twa skriuwwizen foar itselde. De âlde set it wurd Ped. dêr’t de foet delgiet, en de stjer dêr’t er omheech komt. De nije lûkt ûnder de notebalken in line mei heakjes, krekt sa lang as it pedaal fêsthâlden wurdt — dy is krekter, om’t de ein net socht hoecht te wurden, mar te sjen is.
Wannear’t wiksele wurde moat, bepaalt de harmony. Wa’t it pedaal by in harmonywiksel yntrape hâldt, lit beide tagelyk klinke; it fjirde foarbyld lit dat hearre. Dêrom wurdt de pedaalwiksel hast altyd op deselde tel skreaun dêr’t de nije harmony komt: loslitte en op itselde momint wer yntraapje, sadat it nije lûd meikomt en it âlde bûten bliuwt.
It linkerpedaal is wat oars. It ferskoot it meganyk sadat de hammer minder snaren rekket; de toan wurdt sêfter en dofer, mar net langer. It wurdt mei in wurd skreaun, una corda, en mei tre corde weinommen. Yn de opname fan dizze side is dêr neat fan te hearren — dy ken hichte en doer, gjin kleur.
Wat der neist stiet
De noatwearden en har doer: Noatwearden. Hoe’t it notebyld fan foaren ôf lêzen wurdt: Noaten lêzen leare.
Muzykteikens · Pedaalteken · Muzykwurdboek
Anotona docht it foar dy
Meitsje in foto fan de blêdmuzyk of spylje de meldij — Anotona werkent de toansoart, skriuwt de noaten op en set se oer nei elke oare. Fergees.
Besjoch AnotonaEltse noat op dizze side is útrekkene, net oerskreaun.