Articulación
Sete signos sobre as mesmas catro notas, todos para escoitar: catro veces a mesma nota, e só cambian a duración e o ataque — o tempo queda onde está.
A articulación di como se ataca unha nota e canto se mantén. Non cambia nin cando chega nin cal é: as catro negras ocupan o mesmo lugar en todas as imaxes desta páxina, e catro veces é a mesma nota. O que cambia é a duración que soa dentro do valor escrito e a forza do ataque. A versión sen signo vai primeiro — é a medida coa que se escoita todo o demais.
Sen signo
Catro veces a mesma nota, sen nada enriba. Cada son detense xusto antes do seguinte — esa fenda mínima forma parte do xeito normal de tocar e aínda non é un staccato. Con esta versión mídese todo o demais.
Staccato
O punto enriba ou debaixo da cabeza da nota: o son dura arredor da metade do escrito, e o resto do valor é silencio. É o signo de articulación máis frecuente de todos, e nunca significa outro tempo — só unha nota máis curta.
Staccatissimo
A pequena cuña, unha punta chea no canto dun punto: tan curta como o instrumento permita, preto dun cuarto do valor escrito. En edicións antigas a cuña aparece a miúdo onde só se quere un staccato — antes de 1800 os dous signos non están ben separados.
Portato
Unha raia e un punto xuntos sobre unha nota: levado e, aínda así, separado. O son mantense case enteiro e logo córtase con claridade — un termo medio que os franceses chaman louré. Nun instrumento de corda o arco non deixa a corda.
Tenuto
A raia horizontal: o son mantense todo o seu valor, ata o último instante, e a miúdo recibe algo de peso. O contrario do punto — e o único caso desta páxina no que non se quita nada.
Acento
A cuña deitada: a nota atácase con máis forza ca as veciñas pero conserva exactamente a lonxitude escrita. A énfase está no ataque, non na duración; tras o impulso o son volve ao seu nivel habitual.
Marcato
A punta erguida: máis forte ca o acento e ademais máis curta — marcada, afiada, separada con decisión. A diferenza faina a suma das dúas cousas: un marcato sen a brevidade só soa forte, e sen o fío só soa acentuado.
Legato e ligadura de expresión
A curva sobre varias notas: pasan dunha a outra sen cortar, cada son dura ata que entra o seguinte. Só se ataca a primeira nota baixo a curva; na corda iso significa unha soa arcada para todas, nos ventos unha soa articulación de lingua ao comezo.
O que o signo cambia de verdade
Un punto sobre a nota faina máis curta, non máis rápida. A nota seguinte chega igualmente no seu tempo — o que queda no medio é silencio. Tocar antes no seu lugar non é staccato, senón cambiar o tempo. Isto é o que fai audible aquí o botón de escoita: os ataques caen no mesmo sitio nas oito imaxes.
O curto que resulta un staccato depende do tempo e do instrumento. No violín nace de erguer o arco, no piano de soltar a tecla, nos ventos da lingua — un signo, tres movementos distintos. Ningunha edición dá unha cifra, porque non a hai: o signo di máis curta do escrito, e o resto é gusto e oficio.
Dúas ligaduras que non son articulación
A ligadura do legato é idéntica a Ligadura de prolongación, e as dúas confúndense a todas horas: a ligadura de prolongación une dúas notas da mesma altura nunha soa máis longa, mentres que a de expresión abrangue notas distintas e só di que pasan dunha a outra sen cortar. Dúas notas iguais baixo unha curva están, polo tanto, sempre ligadas. E Calderón non é cousa de articulación senón de tempo: suspende o valor escrito mentres o intérprete queira.
Símbolos musicais · Matices · Ornamentos · Glosario musical
Anotona faino por ti
Saca unha foto da partitura ou toca a melodía — Anotona recoñece a tonalidade, escribe as notas e lévaas a calquera outra. De balde.
Mira AnotonaCada nota desta páxina está calculada, non copiada.