A polirritmia — tres contra dous e o que disto se segue
Cinco parellas para escoitar. Á esquerda as dúas voces dividen o tempo igual, á dereita diferente — igual de longas, divididas doutro xeito.
Tres contra dous quere dicir: o mesmo anaco de tempo, dividido unha vez en tres e outra en dúas partes iguais. As dúas voces comezan xuntas e rematan xuntas; entre medias, ningunha entrada dunha cae sobre unha entrada da outra. Aí está todo o engado — dúas maneiras de contar corren á vez e ningunha é errada.
Aquí hai cinco parellas unha ao lado da outra. Á esquerda as dúas voces dividen igual, de maneira que cada entrada atopa unha entrada; á dereita dividen diferente. Ambas as versións se poden escoitar, e a diferenza está alí de contado: á esquerda un só pulso, á dereita dous que se desprazan un respecto do outro.
O que coincide pódese calcular. Dúas divisións atópanse dentro do ciclo tantas veces como indica o seu máximo común divisor: en tres contra dous exactamente unha, ao comezo. Por iso a última parella tampouco o é — catro e dous teñen o divisor dous e atópanse dúas veces.
Tres contra dous
O caso básico do que se seguen todos os demais. A voz de arriba divide o compás en tres partes iguais, a de abaixo en dúas. Á esquerda ambas dividen en dúas e cada entrada atopa unha entrada. Á dereita sepáranse tras a saída común e non se volven atopar ata o final. Quen o queira practicar di en voz alta unha fórmula curta para lembrar e reparte as súas sílabas entre as dúas mans.
Catro contra tres
Catro contra tres apáñase sen grupo irregular, porque a división sae no compás de tres por catro: catro corcheas con punto enchen exactamente tres negras. Á esquerda hai tres negras contra tres, á dereita catro contra tres. A voz de arriba corre, pois, algo máis lenta ca as corcheas e algo máis rápida ca as negras — e xa non volve atopar a de abaixo en todo o compás.
Tres contra catro
A mesma relación desde o outro lado: agora a voz de arriba divide en tres e a de abaixo en catro. O que se escoita é outra cousa, aínda que os números sexan os mesmos — aquí a división en tres lévaa a voz máis lenta, e iso dá a volta á impresión. Por iso na páxina están as dúas direccións e non só unha.
Cinco contra catro
Cinco contra catro é o máis axustado dos catro casos: as voces só están separadas por unha quinta parte da división e esvaran audibelmente unha ao lado da outra. Escrita, a voz de arriba é un quintillo que atravesa todo o compás. Tamén aquí vale a regra: cinco e catro non teñen divisor común, así que só coincide a saída.
Catro contra dous — non é polirritmia
Esta parella é o contraexemplo e non é ningunha polirritmia: catro e dous teñen o divisor común dous, e por iso cada segunda entrada da voz rápida cae sobre unha da lenta. Non se escoitan dúas maneiras de contar, senón unha cunha subdivisión. A diferenza non é cuestión de gusto, senón un número — e xustamente por el se recoñece o caso.
Cando dúas divisións fan unha polirritmia
A polirritmia non nace polo simple feito de que unha voz corra máis rápido ca outra. As corcheas contra negras son só unha subdivisión: cada segunda entrada da voz rápida cae sobre unha da lenta, e aínda se escoita un só pulso. O que decide é se os dous números de división comparten un divisor.
Se non comparten ningún — se son, xa que logo, primos entre si — as dúas voces atópanse en todo o ciclo unha soa vez, na saída común. Isto é a polirritmia: tres contra dous, catro contra tres, cinco contra catro. Se comparten un divisor, atópanse exactamente tantas veces como este indica, e a impresión segue sendo a dunha subdivisión.
Escríbese de dúas maneiras. Se a división sae dentro do compás, chegan os valores correntes — catro contra tres nun compás de tres por catro son catro corcheas con punto. Se non sae, faise un grupo irregular con corchete e cifra enriba: tres contra dous nun compás de dous por catro é un tresillo de negras.
Que está ao lado
Que compás se conta como: Compases. Como se escribe e se conta un grupo irregular: Grupos irregulares. Que pasa cando unha soa voz comeza ao lado do tempo: Síncopa.
Símbolos musicais · Glosario musical
Anotona faino por ti
Saca unha foto da partitura ou toca a melodía — Anotona recoñece a tonalidade, escribe as notas e lévaas a calquera outra. De balde.
Mira AnotonaCada nota desta páxina está calculada, non copiada.