Takiypa chakinpa ripuynin
Pichqa imayna uyarinapaq qhawanapaqpas: chay kikin tupu huk kuti allinta churasqa, huk kutitaq chakin kallpawan t’ikrachisqa. Uyariyqa manam tikrakunchu.
Chakiqa manam uyariymanta imatapas niwanchikchu. Wichayman utaq urayman qhawan takiy pichqa siq’i ukhupi qhipananpaq, manataq kantunmanta lluqsinanpaq. Kamachiyqa chawpi siq’im — pichqamanta kimsa kaq: chaymanta urapi chakiqa wichayman qhawaspa umapa paña ladonpi sayan; chay siq’i patapi hinallataq aswan wichaypi urayman qhawaspa lluq’i ladonpi sayan.
Wichay kichanapi chawpi siq’ipi B kachkan, uray kichanapitaq D. Chayrayku manam takiypa hanaqnin sapallanchu, aswanpas pichqa siq’i patapi huk cheqas — chay kikin B huk kichanapi huk chakita chaskin.
Kay pankapi sapa imaynaqa iskay kuti kuska sayan: lluqi ladopi imaynatachus churana kasqanman hina, paña ladopitaq chiqninpa kallpawan churasqa. Iskayninmi kikillan uyarikun — hanaqkunatawan qallariykunatawan uyariymanta tupusqa, chakipa ripuynintaq qillqasqa siqimanta.
Chawpi siq’imanta uraypi
E chawpi siq’imanta uraypi sayan, chayrayku chakiqa wichayman qhawan umapa paña ladonpi tiyan. Chayhinam pichqa siq’i ukhupi qhipan. Paña ladopi chay kikin E chakin kallpawan urayman t’ikrachisqa: pichqa siq’i uranta lluqsin, ñawinchaypas llasaqyan. Hanaqninqa iskayninpi siqipi kikillanmi.
Chawpi siq’i patapi hinallataq aswan wichaypi
Hanaq C chawpi siq’i patapi kachkan, chayrayku chakiqa urayman qhawan umapa lluq’i ladonpi tiyan. Sayway sut’im: chawpi siq’ipi tiyaq B kikinpas ñam chakinta urayman chaskin. Paña ladopi chay kikin takiy chakin kallpawan wichayman t’ikrachisqa — yapamanta chay kikin uyariy, huk siqi.
Tinkuy takiy: aswan karu takiym akllan
Tinkuy takiypa kimsa umanmi kachkan, huk chakillanwan. Ripuyninta chawpi siq’imanta aswan karupi sayaq takiym akllan. Kaypi aswan uraqa aswan hanaqmanta karupim, chayrayku chakiqa wichayman qhawan — huk takiy chawpi siq’i patapi sayachkaptinpas. Paña ladopi chay kikin tinkuy takiy kallpawan urayman t’ikrachisqa.
Kurkuyuq qutu: llapanpaq huk ripuylla
Tawa pusaq rakiy huk kurkupa uranpi. Sapallanku kaspaqa huk huk ladomanmi qhawanmanku karqan, iskaymi chawpi siq’imanta uraypi, iskaytaq patapi kachkan. Ichaqa kurkuqa paykunata huk qutuman watan, qututaq huk ripuyta chaskin — chay kikin tupuywan: aswan karu takiym yupasqa. Paña ladopi chay kikin qutu kallpawan wichayman t’ikrachisqa.
Iskay kunka: huknin huknimanta karunchakuspa
Iskay kunka huk pichqa siq’i patapi. Kaypiqa manaña cheqasñachu yupasqa, aswanpas kunkam: hanaqnin chakita wichayman chaskin, uraynin urayman, iskayninku chawpi siq’ipa huk ladollanpi sayachkaptinkupas. Chayhinam ñawinchaspa usqhaylla rikukun mayqin takiy mayqin kunkapa kasqan. Paña ladopi chay kikin imapas t’ikrachisqa — chaypachapunim q’aytu chinkarin.
Chawpi siq’im akllan
Kimsa imaynam chay ch’usaq kamachiymanta lluqsin, chaykunapunim ñawinchaspa pantachin. Tinkuy takiypi chawpi siq’imanta aswan karupi sayaq takiym akllan — manam aswan hanaqchu manataq aswan urachu. Kurkuwan watasqa qutuqa llapan takiynkunapaq huk ripuyllatam chaskin, maypichus sapallanku huk hinata sayanman chaypipas. Maypichus iskay kunka huk pichqa siq’ita rakinakunku, chaypiqa maypipas takiykuna kachun, hanaqninqa wiñaypaq wichayman qhawan, urayninñataq wiñaypaq urayman: chaypim chakiqa niwanchik mayqin kunkapa takiy kasqanta.
Hunt’a takiypaqa manam chakin kanchu. Tapukuyqa chawpi takiymantaraqmi paqarimun — pusaq rakiymantataq unancha yapakun, chaymi wiñaypaq chakiwan kuska ladopi kachkan.
Imam ladonpi kachkan
Hayka unaym huk takiy, maymantataq chaki hamun: Takiy yupay. Imaynatam takiy qillqata qallariymanta ñawinchana: Notakunata ñawinchayta yachay.
Nota unanchakuna · Notakunata ñawinchayta yachay · Takiy rimaykuna
Anotona kaytam qampaq ruwan
Taki qillqata fotografiay icha takita waqachiy — Anotona llavita riqsin, uyarikunata qillqan, chaymanta mayqin llaviman ima astan. Mana qullqiyuq.
Anotonata qhawayKay paginapi sapa uyariy yupasqam, mana maymantapas qillqasqachu.