Runa Simi

Nota unanchakuna

Sumaqchaykuna

Suqta sumaqchay, sapankan iskay kutita qillqasqa: unancha imayna llimphichasqa kasqanman hina, hinaspa chay kikin pachapi notakunawan kicharisqa — iskaynin waqan, iskayninpas kikin sayaymi.

Huk unancha nota hawanpi, hinaspa huk kunkamanta tawa lluqsin. Sumaqchayqa manam huk kunkakunatachu kamachin, aswanpas kay huk kunkata imayna waqachinata: qillqasqa pacha chanin hunt’a qhipan, unanchataq ukhunpi imachus kasqanta willan. Sapa sumaqchay kaypi iskay kutita sayan — imayna llimphichasqa kasqanman hina, hinaspa uranpi notakunawan kicharisqa. Iskaynin rikch’ay kikin sayaymi; hukmanta hukman uyarispaqa qillqasqawan waqaywan chawpi karunchaymi uyarikun.

Trill (trillo)

Khaynatam qillqasqa
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Khaynatam waqan
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Hatun kunka hinallataq hawan ladonpi kaq nota utqayllamanta t’ikrarinku, ch’uya qhipanan kama. Unanchaqa manam willanchu hayk’a t’ikray kasqanta; kaypi tawa iskayninpi kicharisqam, notap pacha chaninqa kikinllam qhipan.

Hawa mordent

Khaynatam qillqasqa
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Khaynatam waqan
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Huk utqay thaskiy hawaman hinaspa kutimuy, chaymantataq hatun kunka qhipan. Unanchaqa mana siq’iyuq llampu q’iwi siq’im. Chay thaskiyqa ñawi ch’imllayllam — pacha chaninpa tukuy puchunqa hatun kunkapam.

Mordent (mordent)

Khaynatam qillqasqa
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Khaynatam waqan
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Chay kikin uraman: huk kutilla pisi pachalla uran ladonpi kaq notakama, hinaspa utqayllamanta kutimuy. Unanchaqa q’iwi siq’ip chawpinpi sayaq siq’ita apan. Hawa mordentmanta tukuy t’aqanakuyninqa chayllam, ñawimantapas facilllam chinkan.

Gruppetto (gruppetto)

Khaynatam qillqasqa
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Khaynatam waqan
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Tawa kunka qillqasqa notap muyuriqninpi: hawa ladonpi kaq, hatun kunka, uran ladonpi kaq, hatun kunka. Unancha notap hawanpi kaptinqa muyuyqa utqayllam qallarin; qhipanpi kaptintaq ñawpaqta nota kikin waqan, muyuytaq tukuypi hamun.

Taksa ñawpaq nota

Khaynatam qillqasqa
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Khaynatam waqan
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Taksa notaqa unanchan wiphalanpi huk siq’iyuqmi, hinaspa atikusqanman hina pisi pachallam waqachikun. Hatun kunkamantaqa yaqa manam imatapas qichunchu: takiy patapi urman, hatun kunkataq utqayllam qatimun.

Suni ñawpaq nota

Khaynatam qillqasqa
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Khaynatam waqan
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Mana siq’iyuq taksa notaqa manam kuchupi sumaqchaychu, aswanpas warkusqa kunkam. Hatun kunkap chaninmanta kuskanta — chiquyuq kaptinqa kimsamanta iskayta — hurqun, chaymantaraq paskakun. Taksallatam qillqasqa, ichaqa uyarikuqqa paykikinmi.

Hawamantachu, hatun kunkamantachu?

Kaypitaqmi yuyaykuna t’aqakun: ¿trillqa qillqasqa notamantachu qallarin, icha hawan ladonpi kaq notamantachu? Barroco pachapi, Mozartpa pachanpipas, hawamantam qallarin — chaypi sumaqchayqa huk mat’iymi, qhipata paskakuq. Chunka isqunniyuq pachak watapi, Hummelmanta Chopinmanta pacha, hatun kunkamantam qallarin. Kaypi siq’ikunaqa qhipa ñawinchaytam rikuchinku; ñawpaq takikunapiqa llimphichasqa qillqap qallariy siminta qhawayqa llamk’aypa huk ladonmi, allin llimphichasqa qillqataq chaypi kikinpi willakun.

Hayk’a kunkas huk sumaqchaypi yaykun, manam mayqin unanchapas willanchu. Chayqa utqaymanta hinallataq takiq antamanta hamun: kaypi tawa kutita kicharisqa kaqqa, llampu t’aqapi aslla kanqa, utqaq t’aqapitaq aswan achka.

Iskay, mana notakunawan kicharinalla

Kay siqipi iskay unanchan pisin, Arpeggio (arpeggio) hinallataq Glissando (glissando), huk hamut’aymanta: manam takyasqa kunkankuna kanchu. Akordep ñawpaqninpi qhatun siq’iqa willan kunkankuna huk huklla hamusqanta — manataq hayk’a utqaywanchu. Iskay notap chawpinpi siq’itaq willan chawpinpi ñan waqasqanta — pianopiqa ñanpi kaq t’iqllakunam, violinpitaq mana pataranniyuq lluch’kaymi. Chawpinpi ima kasqantaqa takiq antam churan, chayraykum manam notakunaman churayta atikunchu.

Nota unanchakuna · Kunka kallpa · Takiy yupay · Takiy rimaykuna

Anotona kaytam qampaq ruwan

Taki qillqata fotografiay icha takita waqachiy — Anotona llavita riqsin, uyarikunata qillqan, chaymanta mayqin llaviman ima astan. Mana qullqiyuq.

Anotonata qhaway

Kay paginapi sapa uyariy yupasqam, mana maymantapas qillqasqachu.