Waqachina laya

Qanchis unancha kikin tawa takikuna patapi, llapanta uyarinapaq: tawa kutita kikin takiy, unayllanmi qallariynintawan tikran — takipayqa kikin cheqanpim qhipakun.

Waqachina layaqa imaynata huk takiy qallarikunanta hayka unaytataq hap’ikunanta willakun. Manam tikranchu haykaq chayamunanta nitaq mayqin takiy kasqanta: kay p’anqapi sapa siq’ipi tawa tawa ñiqi takikunaqa kikin cheqanpim sayanku, tawa kutitaq kikin takiy. Tikrakuqqa qelqasqa chanin ukhupi cheqaqta waqaq unaymi, qallariypa kallpanpiwan. Ñawpaqtaqa unanchannaq laya sayan — chaymi tupuchiy, chaywan llapan waknintin uyarikun.

Unanchannaq

Tawa kutita kikin takiy, patanpi mana imapas. Sapa waqayqa huk chikallanta hamuqmanta ñawpaqta sayan — chay ancha huch’uy t’oqoqa sapa punchaw waqachinapa huk kaqninmi, manaraqmi staccatochu. Kay layawanmi llapan wakinta tupuchikun.

Staccato

Takiy umanpa patanpi utaq urampi t’uyu: waqayqa qelqasqa unaypa kuskanninta hinallam waqan, chaninpa wakinñataq ch’inyaymi. Kaymi llapan waqachina unanchakunamanta aswan riqsisqa, manataqmi haykappas huk utqayta niymanchu — pisi takiyllatam.

Staccatissimo

Huch’uy k’ullu, t’uyupa rantinpi hunt’a ñawch’i: tocana saqisqanhina pisi, qelqasqa chaninpa tawa ñiqinta hina. Ñawpaq qelqakunapiqa kay k’ullu askha kutim sayan maypichus qhali staccatollata munanku — 1800 manaraq kachkaptin iskaynin unanchakunaqa manam allinta rakisqachu karqanku.

Portato

Siq’i t’uyupiwan kuska huk takiy patapi: apasqa, ichaqa rakisqallataq. Waqayqa yaqa hunt’ata hap’ikun chaymantataq sut’ita tukuchikun — chawpi ñan, Fransiya runakuna louré nisqanku. Arku tocanapiqa arkuqa chay ratopi waskhapatapim qhipakun.

Tenuto

Sayasqa siq’i: waqayqa hunt’a chaninkama, qhipa kaq ratokama hap’ikun, askha kutitaq huk chika llasaqta ima chaskin. T’uyupa waknillanmi — kay p’anqapi ch’ulla sapallan, maypichus mana imapas qichusqa.

Takay unancha

Puñusqa k’ullu: takiyqa wakin takikunamanta aswan kallpawanmi qallarikun, ichaqa qelqasqa unayta cheqaqtam hap’in. Kallpachayqa qallariypim, manam unaypichu; chay tanqay qhipata waqayqa sapa punchaw kallpanmanmi kutimun.

Marcato

Sayaq ñawch’i: kallpachaymanta aswan kallpayoq hinaspa chaymanta aswan pisi — unanchasqa, ñawch’i, kallpawan rakisqa. Iskaynin huñuymi huknirayta ruwan: pisi kaynin mana kaptin marcatoqa sinchillatam uyarikun, ñawch’in mana kaptintaq kallpachasqallatam.

Legato, muyuq siq'i

K’umu askha takikuna patapi: mana p’akikuspam hukmanta hukman chimpanku, sapa waqaytaq hamuq yaykunankama unayan. K’umu ukhupiqa ñawpaq waqayllatam qallarikun; arku tocanakunapiqa chayqa llapanpaq huk arku aysayllatam nin, phukuna tocanakunapitaq qallariypi huk qallu tanqayllata.

Imatataq unanchaqa cheqaqta tikran

Takiy patapi t’uyuqa waqayta pisiyachin, manam utqachinchu. Hamuq takiyqa kikin takipayninpim chayamun — chawpipi qhipakuqqa ch’inyaymi. Pipas chaypa rantinpi ñawpaqta qatiqqa manam staccatota waqachirqachu aswanpas utqayta tikrarqa. Chaytapunim uyariy ñit’ina kaypi uyarichin: qallariykunaqa pusaq siq’ikunapi kikinmi.

Staccatopa pisi kaynin utqaymanmi hinaspa tocanamanmi kikichakun. Violinpiqa arku hoqarisqamanta paqarin, pianopiqa ñit’ina kacharisqamanta, phukuna tocanakunapiqa qallumanta — huk unancha, kimsa hukniray kuyuykuna. Manam mayqin qelqapas yupayta qonchu, chayhina yupay mana kasqanrayku: unanchaqa qelqasqamanta pisi kayllatam nin, wakinñataq misk’i qhawaymanta yachakuymantawanmi.

Iskay k’umu manam waqachina laya kaqkuna

Legato k’umuqa Hukllachaq siq'i hinallam rikch’akun, iskayninkutaq sapa kuti pantachikunku: watana k’umuqa iskay kikin hanaq takikunata huk aswan unay waqayman hukllachan, rimay k’umuñataq hukniray takikuna patapi mast’arikun hinaspa mana p’akikuspa hukmanta hukman chimpasqankuta nillanmi. Chayrayku iskay kikin takikuna huk k’umu ukhupi wiñaypaq watasqam kanku. Fermata ñataq manapunim waqachina layamanta aswanpas pachamanta: waqachiq munasqan unaykamam qelqasqa chanin sayachin.

Nota unanchakuna · Kunka kallpa · Sumaqchaykuna · Takiy rimaykuna

Anotona kaytam qampaq ruwan

Taki qillqata fotografiay icha takita waqachiy — Anotona llavita riqsin, uyarikunata qillqan, chaymanta mayqin llaviman ima astan. Mana qullqiyuq.

Anotonata qhaway

Kay paginapi sapa uyariy yupasqam, mana maymantapas qillqasqachu.