Runa Simi

Nota unanchakuna

Chikuyuq notakuna

Pichqa kaqkuna, sapanka iskay kutita uyarinapaq: ñawpaqta chiku mana kaqniyuq nota, chaymanta chay kikin nota chikuyuq — taktinqa kikin sunim qhipakun.

Nota umap qhipanpi kaq chikuqa tukuy nota qillqaypi aswan pisi rikuchiqmi. Ninmi: hinaspa chaypa kuskanninta yapamanta. Kuskan notamanta kimsa tawayuq lluqsin, tawayuqmanta kimsa pusaqniyuq, pusaqniyuqmanta kimsa chunka suqtayuq.

Manam kikin yapaychu aswanqa tupaymi: hayk’a chiku yapasqan, mana chiku kaptin notap hayk’a unay kasqanmanta hamun. Chayraykum sapa kaqqa kaypi iskay kutita sayan — huk kutita q’ala, huk kutita chikuyuq — hinaspa iskaynin kutipi takiqa kikin hanaqpim. Unaynillanmi uyarikun. Taktinqa ñawpaq hina kikin sunim qhipakun: ima chiku notaman qunqa, chayta qhipanpi kaq samaykunamanta hurqun.

Chikuyuq kuskan nota

Iskay tawayuqmanta kimsa lluqsin. Kimsa tawayuq taktipi tukuy taktita hunt’an hinaspa chaypim yachasqa kaynin — huk sapallan taki kimsantin tikraykunapi mast’arisqa. Tawa tawayuqpiqa qhipanpi huk tawayuqllam qhipan, chaymantataq aswan achkata rikusqa takti rikchaykunamanta hukmi paqarin.

Chiku mana kaqniyuq
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Chikuyuq — chay kikin nota, huk kuskanwan aswan suni
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Chikuyuq tawayuq nota

Iskay pusaqniyuqmanta kimsa lluqsin. Kaymi aswan achkata rikusqa chiku: qhipanpi huk pusaqniyuqwan kuska iskay tikrayta hunt’an hinaspa suni-taksa siq’ita qun, chaytam sapa purina taki hinaspa sapa iskay kaq harawi taki apan. Pi kuskata takiptin, purisqata purikuyman tikran.

Chiku mana kaqniyuq
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Chikuyuq — chay kikin nota, huk kuskanwan aswan suni
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Chikuyuq pusaqniyuq nota

Iskay chunka suqtayuqmanta kimsa lluqsin. Kikin rakiy huk patapi uraypi, hinaspa qhipanpi kaq taksa notaqa ancha taksam tukun — chayna taksa kaptin triola nisqamanta t’aqanakuynin chinkan mana allinta uyariptinqa. Qillqasqapi iskaynin sut’ita t’aqanakun; takisqapiqa achka kutipi pisilla.

Chiku mana kaqniyuq
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Chikuyuq — chay kikin nota, huk kuskanwan aswan suni
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Iskay chikuyuq nota

Iskay kaq chikuqa ñawpaq kaqpa kuskanninta yapamanta yapan, chayqa teqsi chaninpa tawayuqninmi. Kuska qanchis pusaqniyuqta ñawpaq notamanta ruwanku: yaqa llapanta, ichaqa manam llapantachu chiqanta. Qhipanpi qhipaqkunaqa chayman hina ancha ñutum tukun, hinaspa chaymantapunim Baroka qallariy takikunap ñawch’in kawsan.

Chiku mana kaqniyuq
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Chikuyuq — chay kikin nota, huk kuskanwan aswan suni
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Chikuyuq samay

Chikuqa samaykunapi notakunapi hina llamk’an — ichaqa manam uyarikunchu, suyaypim riqsikun. Rikchaypi lluq’i hinaspa paña takikunaqa kikinmi; muyurisqanqa iskay kaq hayk’aq hamusqallanmi. Ñawpa qillqaykunapiqa chikuyuq samayta harkarqanku hinaspa iskay samayta qillqarqanku; kunanqa tukuy maypim kachkan.

Chiku mana kaqniyuq
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Chikuyuq — chay kikin nota, huk kuskanwan aswan suni
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Chikuyuq taki muyuy

Ñawpaqta pusaq kuska pusaqniyuq, chaymanta chay kikin takti chikukunawan

Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Aswan yachasqa ruraynin manam sapallan suni takichu aswanqa iskay masim: chikuyuq nota hinaspa qhipanpi huk taksa, kutin kutinmanta. Suni–taksa, suni–taksa. Rikchaypi iskaynin siqiqa kikin unaytam takin hinaspa kikin tikrayta apan — hukninmi kuskata rakin, huknin kimsa hukwan.

Kay siq’iqa takiy kawsaypa kuskanninta apan: Fransya qallariy takiy chaymanta kawsan, hinallataq purina taki, hinaspa runa takipi «chiqan» ninku chaymanta achka rakin. Pi kuskata takiptin, huk imatam takin — pi uyariptinqa, utqaylla riqsin, manapas sutinta niyta atispa.

Maypim chiku kamachiy kan

Suqta pusaqniyuq, chaymanta chay kikin pacha iskay chikuyuq tawayuq hina

Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Tinkusqa takti tupaykunapi chikuyuq notaqa manam huk hinallachu aswanqa tikray kikinmi. 6/8 nisqapi manam suqta pusaqniyuqta yupanchu aswanqa iskay tikray kimsa kimsamanta — hinaspa huk tikrayqa chikuyuq tawayuqmi chiqanta. Rikchay iskayninta qatinakuypi rikuchin: ñawpaqta suqta pusaqniyuqta, chaymanta chaykunata huñuq iskay tikrayta.

Chayraykum chayhina taktikunaqa chikukunawan hunt’asqa kanku mana ima sapaq nisqa kaptinpas. Hinaspa chayraykum chaypi duola nisqa munakun kimsamanta iskayta takina kaptin.

Ima nota chaninkuna kan

Chikuqa nota chaninta tikran, manam rantinchu. Ima chaninkuna kan — hunt’a, kuskan, tawayuq hinaspa pusaqniyuq notakuna samayninkunawan — Takiy yupay nisqapim kachkan. Mayqin takti imayna yupasqa hinaspa imarayku 6/8 huk hinata yupasqa 3/4 manta, Tupu unancha nisqapim kachkan.

Nota unanchakuna · Takiy yupay · Takiy rimaykuna

Anotona kaytam qampaq ruwan

Taki qillqata fotografiay icha takita waqachiy — Anotona llavita riqsin, uyarikunata qillqan, chaymanta mayqin llaviman ima astan. Mana qullqiyuq.

Anotonata qhaway

Kay paginapi sapa uyariy yupasqam, mana maymantapas qillqasqachu.