Pichqa siqi — pichqa siqi hinaspa llallirqunmi
Pichqa siqi, tawa chawpi. Manaña yaykuq takiqa yanapaq siqita chaskin; iskay wasikuna kuska ñawinchasqaqa chakatayta chaskin.
Kay qillqa panapi sapa taki unanchaqa kikin pichqa siqi patapim sayan. Ancha sutim rikchakunku, chayraykum ñaqa mana pipas yachachisqa kanchu — ichaqa paykuna pataypi kaq pachallam ima taki kasqanta tanqan.
Siqikunaqa kikin karupim huk patanpi purinku, paykuna chawpinpitaq huk unancha umapaq chiqap pacha qipan. Pichqa siqi tawa chawpiwanmi isqun pachata qun; aswan wichayman utaq uraman riqqa huk taksa yanapaq siqitam chaskin, sapa qatiq pataman huk.
Kay panapi rikchakunaqa chiqaptam qillqasqa hinaspa tupusqa: sapa umap pachan, hayka yanapaq siqi kasqan hinaspa chakatay rikchan rikchapi kachkan hinaspa chaypi yupay atina.
Pichqa siqi, tawa chawpi
Isqun taki qatinakuspa, sapankataq pachayuq: umaqa wakinpi huk siqip chawpinpi tiyan, wakinpitaq iskay siqi chiqap chawpinpi. Wasiqa manam aswan pachayuqchu, qallariypaqtaq manam aswan munasqachu.
Yanapaq siqikuna wasip uraynimpi
Wasip uraynimpiqa siqikunam tukun, ichaqa takikunap ukunqa manam tukunchu. Chayraykum sapa aswan uray taki kikin taksa siqinta chaskin — ñawpaqqa hukta, qatiqqa iskayta, kimsa ñiqinqa kimsata. Umahinam kinraysapa hinaspa paypa sapallanmi.
Yanapaq siqikuna wasip wichaynimpi
Wichaymanpas kikinmi, rirpupi hina: taksa siqikunaqa aswan wichay siqip patanpim, kikin karupi imaynam siqikuna kikin. Kimsamanta pachaqa sasam ñawinchay — chaypachaqa qillqayqa oktava unanchatam munan.
Q’iwisqa chakatay
Iskay wasi lluqi ladunmanta q’iwisqa chakataywan watasqa: kaymi piyanup chakatayin. Wichaypiqa achka kutim wichay llave paña makipaq, uraypitaq uku llave lluqi makipaq. Tupuy siqiqa iskaynintapas pasan, kuska ñawinchasqa kasqankurayku.
K’uchu chakatay
Kikin iskay wasi, ñawpaqninpitaq k’uchu chakatay: chaynam huk takina qillqa achka takinakunata huk huñupi huñun. Unanchaqa q’iwisqa chakataymanta hukniraqmi, ruwayninqa kikinmi — kaypi sayaqkunaqa kuskam.
Iskay wasi mana chakataywan
Hinaspa ñawpaqninwan tinkuchiy: iskay wasi mana imayuq ñawpaqninpi. Tupuy siqiqa ñawpaqnin uray patanpim tukun hinaspa iskay ñiqinpa wichay patanpi kutimanta qallarin. Iskay siqi mana imapas tinkuyniyuq — chakataylla iskayninmanta huk yanantinta ruwan.
Suqta kaqkuna huk qhawaypi
Sapa siqim rikchapi yupay atisqata nin: hayka wasim chaypi sayan, hinaspa imawanmi kaqta riqsina. Yupaykunaqa kay panap rikchankunamantam hamun, tupusqam manam yuyaykusqachu.
| Kaq | Wasikuna | Imawan rikurin |
|---|---|---|
| Pichqa siqi, tawa chawpi | 1 | Sapa umaqa huk siqi patapim utaq iskay siqi chiqap chawpinpim |
| Yanapaq siqikuna wasip uraynimpi | 1 | Taksa siqikuna wasip uraynimpi, sapa pataman huk |
| Yanapaq siqikuna wasip wichaynimpi | 1 | Taksa siqikuna wasip wichaynimpi, sapa pataman huk |
| Q’iwisqa chakatay | 2 | Q’iwisqa chakatay, tupuy siqi iskaynin wasipi |
| K’uchu chakatay | 2 | K’uchu chakatay wichay hinaspa uray k’uchuyuq |
| Iskay wasi mana chakataywan | 2 | Mana chakatay, tupuy siqitaq chawpipi p’akikun |
Imaynam wasita ñawinchana
Uraymanta wichayman yupana: uray siqi, ñawpaq chawpi, iskay ñiqin siqi hinaspa chaynalla. Sapa wichayman pataqa taki sutikunap qatiq qillqanmi, sapa uraman pataqa ñawpaqninmi. Mayqin taki mayqin siqipi tiyasqanta, siqip qallariyninpi kaq llavellam nin — mana chaywanqa siqikunaqa ch’usaqmi.
Kinray mana aypaptinqa, wasiqa manam hatunyanchu. Aswanpas sapallan unanchallam taksa siqikunata chaskin: ñawpaq yanapaq siqi huk pata hawa siqip wichaynin utaq uraynin, iskay ñiqin iskay pata, kimsa ñiqin kimsa. Paykunaqa unanchappam manam siqippachu, chayraykum umallahina kinraysapa.
Iskay wasi kuska ñawinchasqa kaptinqa, lluqi ladunmanta watasqam kanku. Q’iwisqa chakatayqa hukllalla takina iskaynin makiwan waqachisqata nin — piyanu, urgano, arpa. K’uchu chakataytaq achka takinakunata huk huñupi huñun. Iskaynin kaqpim tupuy siqi chawpinta pasan, chaymantataqmi wasikuna kuska ñawinchasqa kasqanku rikurin.
Ima ladupi kachkan
Imaynam siqikuna takiman tukupun: Notakunata ñawinchayta yachay. Mayqin llavem mayqin siqita tanqan: Takiy llawikuna. Imaynam yanapaq siqi qutuchasqamanta qispina: Oktawa unanchakuna.
Nota unanchakuna · Takiy rimaykuna
Anotona kaytam qampaq ruwan
Taki qillqata fotografiay icha takita waqachiy — Anotona llavita riqsin, uyarikunata qillqan, chaymanta mayqin llaviman ima astan. Mana qullqiyuq.
Anotonata qhawayKay paginapi sapa uyariy yupasqam, mana maymantapas qillqasqachu.