Kurku — ñawinchayta tikran, manam uyariyta
Pichqa yanantin uyarinapaq. Sapa yanantinpi kikin takikunam, huk hinam qillqasqa — iskaynin waqaychasqapas kikillanmi uyarikun, taki taki.
Iskay pusaq kaq takikunaqa kikillanmi uyarikunku, sapanka unanchayuq kaptinpas, iskayninku huk kurku ukhupi sayaptinkupas. Kurkuqa manam takiqman imatapas willanchu suni kayninmanta, kallpanmanta, llamkaykuynimantapas; ñawinchaqmanmi willan imakunam kuska kasqanta. Chaypim chiqap chaninqa: kikin taki umakunap siqinta hukman tikran, ñawi huk qawaylla yupanan taytamanta.
Kaypim pichqa yanantin kuska sayanku, sapankanku huk kutipi kayhina, huk kutipi hukhina qillqasqa. Iskaynin rikchaqta uyariyta atinchik, manataqmi ima hukniraqpas uyarikunchu — qallariykuna, suni kaykuna, hatun kaykunapas kikinmi, taki taki. Llapan hukniraq kayqa rikchaypim kachkan.
Manam kayqa uchuy imachu. Pipas kurkuta pantaspa churaqqa, huk taytata qillqan, uyarikusqanmanta hukman yupasqata: suqta pusaq kaq takikuna iskay iskay huñusqa, kimsa tawa kaq taytahinam ñawinchakun; kikin suqtakuna kimsa kimsa huñusqataq, suqta pusaq kaq taytahina. Manam uyariychu kayta tanqan, aswanpas rikchaymi.
Unanchakuna icha kurkukuna
Pusaq pusaq kaq takikuna, sapankan unanchanwan — allinta yupasqa, ichaqa sasam ñawinchayqa. Ladonpim kikin pusaqkuna iskay kurku ukhupi. Manam huk uyariypas tikranchu kayraykuqa: waqaychasqakunaqa kikinmi, taki taki, qallariy qallariy. Tikraqqa ñawip muchusqan pachallam. Ñitisqa takikunapiqa sapallan unanchakunaqa yaqa chaypillam rikukunku, maypim huk taki sapallan takyayninpi sayan.
Kurku huñukuna tawa tawa kaq taytapi
Yapamanta pusaq pusaq kaq takikuna, kunanqa iskaynin rikchaypi kurkuwan huñusqa — hukninpi huk kurkulla ukhupi, hukninpitaq iskay ukhupi. Kikin takiymi, iskayninmi ñawinchakun; ichaqa iskay ñiqin rikchayllam rikuchin maypim taytap kuskankuna kasqanta, ñawpaqnintaq pakan. Tawa tawa kaq taytapiqa chayraykum kuskan taytapi huñukun, utqayllapiqa tawapi. Kurkuqa taytamanta willakuymi, manam takikunamantachu.
Iskay kimsayuq huñu suqta pusaq kaq taytapi
Suqta pusaq kaq takikuna 6/8 nisqapi. Huk rikchaypiqa kimsa iskayniyuq huñupim sayanku, hukninpitaq iskay kimsayuq huñupi. Takikunaqa iskaynin rikchaypi kikinmi, waqaychasqakunapas kikillanmi uyarikun — ichaqa hukmanmi yupakunku: 6/8 nisqaqa iskay takyayniyuqmi, sapankan kimsa pusaq kaq takiwan, chaytataq iskay ñiqin rikchayllam nin. Ñawpaqninqa kimsa tawa kaq taytahinam rikch’akun, hinam ñawinchakunpas.
Iskay ñiqin kurku chunka suqtayuq kaq takikunapi
Huk pusaq kaq taki, iskay chunka suqtayuq kaq takikunapiwan, iskay kuti qatinakuq. Huk rikchaypiqa sapa takim unanchanta apan; hukninpitaq mana p’akisqa kurkum huñup hawanta purin, iskay ñiqin pisi suni kaqtaq hawanpi sayan — chiqapta chay iskay pisi suni takikunap suni kayninkama. Kurkukunap yupaynin chaninta sutichan: huk kurku pusaq kaq, iskay kurku chunka suqtayuq kaq, kimsa kurku kimsa chunka iskayniyuq kaq. Kayqa sapa kurkupaq sapaqmanta kamachikun, huk huñu ukhupi kaptinpas.
Kurkuqa samaypa hawanta purin
Pisi samay pukllaypa chawpinpi. Ñawpaq rikchaypiqa huñutam t’iqran: ñawpaq takim sapallan unanchanwan sayan, qhipa iskaytaq kikin kurkuta chaskinku. Iskay ñiqinpiqa kurkum samaypa hawanta purin, tawantin cheqaskunapas huñuhinapunim ñawinchakunku. Uyariyqa iskaynin kaypi kikillanmi — samayqa samaypunim. Akllasqa qillqay hinam tanqan pukllay huk kaqllahina rikukunanta, icha iskay t’aqasqahina.
Imaman hina huñunku
Kamachikuyqa pisillam: kurkuqa huk takyaypi urmaqkunatam huñun. Tawa tawa kaq taytapiqa sapa kutim tawa pusaq kaq takikuna — huk huñu taytap ñawpaq kuskanpaq, huk qhipaqninpaq, chawpin rikukunanpaq. Huk kurkulla llapan pusaqpa hawanpiqa manam yupaypi pantachu kanman, ichaqa chiqapta pakan maymantam yupakun chayta.
Suqta pusaq kaq taytapiqa kikin kamachikuymi huk rikchayta qun, kay taytaqa iskay kimsapim yupakun, manam kimsa iskaypichu. Chayraykum chaypi iskay kimsayuq huñukuna sayanku. Kikin suqta pusaq kaq takikunata iskay iskay kurkuwan huñuy, hinaspam ñawipaq kimsa tawa kaq taytata qillqarqanki — ñawinchaqmi pantaspa yupanqa, sapa taki cheqanpi kachkaptinpas.
Iskay ñañu kaqkunam yapakun. Chunka suqtayuq kaq takikuna kurku ukhupi kaqkunaqa iskay ñiqin pisi suni kurkutam chaskinku; ñawpaqninpa hawanpim sayan, chay takikunap suni kayninkama hinallam purin. Samaypas manam huñuta t’iqrananchu: utqay pukllaypiqa kurkuqa hawanta purin, huñu huñuhinapuni ñawinchakunanpaq.
Imam ladonpi kachkan
Takikunap chaninkuna suni kayninkuwan: Takiy yupay. Mayqin tayta imayna yupasqa: Tupu unancha.
Nota unanchakuna · Takiy rimaykuna
Anotona kaytam qampaq ruwan
Taki qillqata fotografiay icha takita waqachiy — Anotona llavita riqsin, uyarikunata qillqan, chaymanta mayqin llaviman ima astan. Mana qullqiyuq.
Anotonata qhawayKay paginapi sapa uyariy yupasqam, mana maymantapas qillqasqachu.