Iskay kunka — kuskalla waqan, sapa hukninpas sapallan takiy atina
Pichqa yanantin uyarinapaq. Lluqipi mana chhayna qillqasqa, pañapi allin kaq — chaymanta hunt’a taki chunka hukniyuq siqipi.
Iskay kunka kuska llamk’aspa kayta niyta munan: iskay kunkam huk pachallapi purin, sapa hukninpas sapallanmanta taki. Kayqa aswanmi kuska sumaq waqaymanta — kimsa karu kaqpi llamp’u sunquwan qatiq yanapaqqa mana pantasqachu, ichaqa manam iskay ñiqin kunkachu. Yachayqa iskayninta huk pachallapi hap’iymi: huñusqa waqay apaq, chaymanta iskay siqi sapa hukninpas sapallan takiy atina.
Kay yachachiyqa pataman pataman churasqa; kaypim ñawpaq kaq sayan, nota nota pataman. Iskay kunkaqa huk pachallan suni, chayraykum sapa tupaykuy sapallanmanta huk akllay. Chaymi ñawpaq patata pruyba rumita ruwan: manam ima nota pasaqpas kanchu mana allin waqay qhipanpi pakakunanpaq.
Kaypim pichqa yanantin ladunpi sayan. Lluqipi chay qillqasqa rimasqa, pañapi kikin qallariy kamachikuykunaman hina qillqasqa. Iskaynin ñanta uyariy atina, t’aqanakuyninpas ñawpaqtam chaypi kashan: kuska kuyuypi kunkakuna huk kayman chulluyanku, takiy tukukuypim kicharisqa qhipakuyku.
Kuska pichqa karu
Kimsa pichqa karu qatinakuq, iskaynin kunka wichan: kaymi aswan riqsisqa pantay iskay kunkapaq qillqaypi. Pichqa karuqa hunt’atam tupan, ladunpi iskay kaqkunam kunkakunata huk kayman chulluchin — hukllam taki llimp’iyuq uyarikun, manam iskay siqichu. Pañapi uray kunka kikillanmi, hanaq kaqmi churanakuspa purin, chaymantapacham iskay kunka yapamanta kashan.
Kuska oktava
Oktavawanpas chhaynallataqmi, aswan sut’i: hanaq kunkam uray kunkata iskayyachin manañam sapan kunkachu. Uyariqmi qhawan uyarisqan manam huk takimanta achkata t’aqakunchu. Pañapi hanaq kunkam oktavamanta suqta karunta kimsaman purin, iskayyachiypas churanakuq kunkaman tukun.
Mana tupaq takyaypi
Ñawpaq patapim sapa takyaypi tupaq karu sayan. Lluqipim tawa karu iskay qanchis karupas kashan — huk waqay iskay kunkapaq qillqaypi wakichinapaq paskanapaqpas, kaypitaq sayallanmi. Pañapim kimsa, kimsa pichqapas hamun. Tawa karumi aswanta rimanakusqa: iskay hanaq kunkapa chawpinpi aypanmi, aswan uray waqay hawanpiqa manam aypanchu.
Tukuchiy takiy tukukuypi
Tukukuypim hanaq kunka pusaq notata apan: qhipamanta iskay ñiqin tupaykuyqa hatun suqta karum oktavaman mast’arikuq. Lluqipi manam pusaq nota kanchu, suqta karupas huch’uyllam qhipan — takiqa oktavapim tukun ichaqa manam cheqaqta chayanchu. Iskayninmi saqisqa, waqayninpas hukniraq; ñawpa yachachiymi hatun suqta karuta tukuchiypaq mañakun.
Kimsa karu watasqa
Kay watasqaqa sut’itam saqisqa, chayraykum kaypi sayan: manam tukuy kuska kuyuychu harkasqa. Kimsa suqta karupas munasqanman hina qatinakuy atin. Ichaqa kunkakunam huknin hukninwan watasqa qhipanku — kikin kuyuytam ruwanku, ninripas hukllam takita yanapaqniyuqta uyarin. Pañapi hukllam churanakuq kuyuy aypan, yanapaqpas kunkaman tukun.
Hunt’a taki chunka hukniyuq siqipi
Uraypim cantus firmus kashan, chayqa qusqa taki; hawanpim churanakuq kunka purin. Sapa tupaykuymi tupan, manam kuska yapasqa hunt’asqa karu kanchu, tukukuypas hatun suqta karuntakama oktavaman pasan. Churanakuq kuyuy kuska kuyuywanpas mit’anakun — churanakuq kunkaqa manam maypipas uray kunkata iskay thaskimanta aswanta qatinchu.
Tawa kamachikuy ñawpaq patamanta
Tupaq karukunallam kuskalla waqanku: ñawpaq, kimsa, pichqa, suqta, pusaq karu chaymanta qatiq oktavaman mast’arisqankupas. Tawa ñiqin karuqa manam paykuna ukhupichu iskay kunkapaq qillqaypi — aswan uray waqay hawanpiqa mana tupaq hina yupasqa. Kayqa manam misk’i munaymantachu ichaqa huk akllaymi chaypi tukuy yachachiy sayan.
Iskay hunt’asqa tupaq karu huk kikin kaqmanta qatinakuqqa harkasqam iskaynin kunka huk ñanllaman purinku chayqa: kuska pichqa karu chaymanta kuska oktava. Imarayku kasqanmi uyarikun, manam kamachiyllachu — kunkakunam kuska chulluyanku, iskaymanta hukllam qhipan. Kimsa suqta karupiqa kuska puriy atina, ichaqa kunkakunam huknin hukninwan watasqa qhipanku.
Takiy tukukuyqa tukuyta pasan: qhipamanta iskay ñiqin tupaykuyqa hatun suqta karum, qhipa kaqqa oktava, hanaq kunkapas chayman pusaq notawan wichan. Kay hinapi kamachikuykunaqa Johann Joseph Fux nisqapim tarikun, Gradus ad Parnassum, 1725 — chaymantapacham yachaywasi yachachiy, kay p’anqapipas manam nillaykuchu ichaqa waqaymanta yapamanta yupaykuku.
Imataq ladunpi kashan
Imaynatam iskay waqaypa chawpinpi karukunata sutichanku: Chawpikuna. Imaynatam huk taki tukukun: Kadensiakuna. Mayqin modopim chhayna taki sayan: Modokuna.
Nota unanchakuna · Takiy rimaykuna
Anotona kaytam qampaq ruwan
Taki qillqata fotografiay icha takita waqachiy — Anotona llavita riqsin, uyarikunata qillqan, chaymanta mayqin llaviman ima astan. Mana qullqiyuq.
Anotonata qhawayKay paginapi sapa uyariy yupasqam, mana maymantapas qillqasqachu.