نحوهٔ اجرا

بدون نشانه

چهار بار همان صدا، و هیچ چیز بالای آن. هر صدا درست پیش از صدای بعد تمام می‌شود — این فاصلهٔ بسیار کوچک بخشی از نواختن عادی است و هنوز استاکاتو نیست. هر چیز دیگر با همین صورت سنجیده می‌شود.

نشانه در حقیقت چه را تغییر می‌دهد

نقطه‌ای بالای نت، صدا را کوتاه‌تر می‌کند، نه تندتر. صدای بعدی باز هم روی ضرب خودش می‌آید — آنچه میان آن دو می‌ماند سکوت است. کسی که به جای آن زودتر ادامه دهد استاکاتو ننواخته، بلکه تمپو را عوض کرده است. دکمهٔ شنیدن همین را اینجا شنیدنی می‌کند: آغازها در هر هشت تصویر بر یک جا می‌افتند.

اینکه یک استاکاتو چقدر کوتاه است به تمپو و به ساز بستگی دارد. روی ویولن از برداشتن آرشه پدید می‌آید، روی پیانو از رها کردن کلید، در بادی‌ها از زبان — یک نشانه و سه حرکت گوناگون. هیچ نسخه‌ای عددی نمی‌دهد، چون چنین عددی وجود ندارد: نشانه می‌گوید کوتاه‌تر از آنچه نوشته شده، و باقی ذوق است و تمرین.

دو کمان که از نحوهٔ اجرا نیستند

کمان لگاتو درست مانند خط اتصال کشش دیده می‌شود و این دو پیوسته با هم اشتباه گرفته می‌شوند: خط اتصال کشش دو نت با همان زیر و بمی را به یک نت بلندتر پیوند می‌زند، اما کمان پیوند روی نت‌های گوناگون کشیده می‌شود و تنها می‌گوید که بدون بریدگی به یکدیگر می‌رسند. پس دو نت یکسان زیر یک کمان همیشه پیوستهٔ کشش‌اند. و فرماتا اصلاً مسئلهٔ نحوهٔ اجرا نیست بلکه مسئلهٔ زمان است: ارزش نوشته‌شده را تا هر زمان که نوازنده بخواهد معلق می‌کند.