Solmisaasje: do re mi
De wurdlidden fan de toanljedder, wat se betsjutte, hoe’t men se mei de hân sjen lit, en de chromatyske wurdlidden di ri fi si li en te le se me ra. Mei foarbylden yn notaasje.
Solmisaasje neamt de treden fan de toanljedder mei wurdlidden ynstee fan mei letters: do re mi fa sol la ti do. Wa’t de wurdlidden sjongt, heart wêr’t er yn de ljedder stiet — dêrom is it it earste ark fan gehoartraining.
De majeurtoanljedder
Wurdlid, trede, noat en hângebeart
| Wurdlid | Trede | Yn C majeur | Hângebeart (Curwen) |
|---|---|---|---|
| do | 1 | C | Sletten fûst, de rêch fan de hân omheech |
| re | 2 | D | Platte hân, skean omheech rjochte |
| mi | 3 | E | Platte hân, wetterpas |
| fa | 4 | F | Fûst mei de tûme nei ûnderen |
| sol | 5 | G | Iepen hân, de hânpalm nei it lichem ta |
| la | 6 | A | Los hingjende hân, de fingers nei ûnderen |
| ti | 7 | B | Wiisfinger skean omheech, nei do ta |
De hângebearen wurde foar it lichem sjen litten: do op riemhichte, en elk gebeart wat heger as it foarige — de hân stiicht mei de ljedder mei.
Bewegend do en fêst do
By it bewegend do (Ingelsktalige lannen, de metoade-Kodály) is do altyd de toanika fan de toansoart: yn G majeur hjit de g do. Sa klinkt elk wurdlid yn elke toansoart itselde — do is rêst, wylst ti nei do ta wol. By it fêste do (Frankryk, Itaalje, Spanje) binne de wurdlidden gewoan de nammen fan de noaten: do is altyd C, re altyd D. Dêr sizze se si ynstee fan ti; ti is betocht sadat elk wurdlid mei in oare letter begjint — de s wie al fan sol.
Mineur: de ljedder begjint op la
By it bewegend do skoot mineur neat op, allinnich de toanika krijt de namme la: a lyts wurdt songen as la ti do re mi fa sol la. Sa hâlde majeur en mineur har heale toanen tusken deselde wurdlidden (mi–fa, ti–do).
Heale toanen: de wurdlidden dertusken
Omheech ferheget men mei -i: do di re ri mi fa fi sol si la li ti do. Omleech ferleget men mei -e: do ti te la le sol se fa mi me re ra do — ra en net re, want re is al ferjûn.
Fierder
Anotona docht it foar dy
Meitsje in foto fan de blêdmuzyk of spylje de meldij — Anotona werkent de toansoart, skriuwt de noaten op en set se oer nei elke oare. Fergees.
Besjoch AnotonaEltse noat op dizze side is útrekkene, net oerskreaun.