Dấu nhắc lại
Sáu lối viết cho biết các ô nhịp được chơi theo thứ tự nào — mỗi lối hai lần: như in ra và viết đủ, cả hai đều nghe được.
Dấu nhắc lại tiết kiệm giấy. Chúng không đổi một nốt nào, chỉ đổi thứ tự mà các ô nhịp đã viết được chơi: từ ba ô nhịp in ra thành năm ô nhịp chơi, từ bốn thành tám. Chính vì vậy mà chúng hay bị đọc sai — ta thấy ít hơn cái ta chơi.
Bởi thế mỗi trường hợp trên trang này đều xuất hiện hai lần: một lần đúng như được in, một lần viết đủ. Trong hình viết đủ, mỗi ô nhịp vẫn giữ con số nó mang trong hình in. Ai đọc theo hàng số bên dưới thì thấy con đường; ai bấm nút thì nghe được nó.
Mỗi ô nhịp có cao độ riêng và dài bằng một nốt tròn. Đó không phải là âm nhạc mà là biển chỉ đường: chỉ như thế mới nghe ra ô nhịp nào đang vang lên.
Dấu nhắc lại
Hai chấm trước vạch nhịp nói: trở lại từ đầu và một lần nữa. Nếu thiếu dấu mở thì quay về đầu bản nhạc. Lần thứ hai thì bỏ qua hai chấm ấy và đi thẳng tiếp — nếu không sẽ chẳng bao giờ tới cuối bài.
Con đường: 1 2 1 2 3
Hai đoạn nối tiếp
Khi trên cùng một vạch nhịp gặp một cặp chấm đóng và một cặp chấm mở, một đoạn được nhắc lại vừa kết thúc và đoạn kế tiếp bắt đầu. Đó là hình dáng quen thuộc của một khúc menuet hay một chương nhảy: hai đoạn, mỗi đoạn tự nó được chơi hai lần.
Con đường: 1 2 1 2 3 4 3 4
Khung một và khung hai
Các khung trên những ô nhịp cuối cho biết lượt đầu chơi gì và lượt sau chơi gì. Lần đầu dùng khung đánh số một rồi quay lại; lần sau nhảy qua khung ấy và đi tiếp trong khung đánh số hai.
Con đường: 1 2 3 1 2 4
Da capo (D.C.)
Ở cuối bài có Da Capo al Fine: bắt đầu lại từ đầu và dừng ở chữ Fine. Chữ Fine đứng giữa bài chứ không ở chỗ kết — lượt đầu thì bỏ qua, lượt sau nó chính là chỗ hết.
Con đường: 1 2 3 1 2
Dal segno (D.S.)
Dal Segno al Fine không đưa về đầu bài mà về dấu hiệu đứng đâu đó bên trong bài. Từ đó chơi thêm một lần cho đến khi tới Fine. Cách ấy tiết kiệm phần mở đầu khi nó chỉ cần vang lên một lần.
Con đường: 1 2 3 4 2 3
Coda
Dal Segno al Coda nhảy trở về dấu hiệu, rồi khi tới To Coda lần thứ hai thì rẽ ra coda — phần kết của riêng bài. Phần nằm giữa To Coda và coda bị nhảy qua ở lượt thứ hai ấy. Nhờ vậy bài nhạc có một đoạn kết chỉ xuất hiện một lần.
Con đường: 1 2 3 2 4
Cách đọc một dấu nhảy
Mọi dấu nhảy đều theo cùng một quy tắc: cứ chơi tiếp cho đến khi một chữ nói điều khác, nhảy một lần tới nơi chữ ấy chỉ, rồi từ đó lại đi thẳng. Một dấu chỉ được tuân theo MỘT lần — lần sau đi ngang qua nó thì nó đã dùng hết rồi. Ai quên điều đó sẽ mắc kẹt trong vòng lặp.
Các chữ ấy đứng bằng tiếng Ý trong mọi bản in trên thế giới, giống như forte và piano: da capo nghĩa là từ đầu, dal segno là từ dấu hiệu, fine là hết, al fine là cho đến hết. Người ta không dịch chúng, vì chúng thuộc về bản nhạc chứ không thuộc về văn bản.
Chỗ nhảy sang coda được đọc hai lần: ở lượt đầu, To Coda chỉ là một ghi chú bên lề và được bỏ qua. Sau khi quay lại, đó mới là điểm ra — từ đó đi tiếp ở dấu coda. Phần nằm giữa hai chỗ ấy bị nhảy qua ở lượt thứ hai; coda sinh ra chính là để làm việc đó.
Hai dấu không thuộc về trang này
Có hai dấu hay bị gom chung với các dấu nhảy, tuy chúng làm việc khác. Dấu nhắc lại ô nhịp thay cho một ô nhịp vang lên y hệt ô trước — nó tiết kiệm việc chép trong dòng, nhưng không đưa ai trở lại. Còn Nhịp lấy đà hoàn toàn không phải dấu nhắc lại mà là ô nhịp thiếu ở đầu bài; khi nhắc lại, ô nhịp lấy đà và ô nhịp cuối thường bù cho nhau thành một ô nhịp đủ.
Ký hiệu âm nhạc · Cách chơi nốt · Dấu hoa mỹ · Thuật ngữ nhạc lý
Anotona làm việc đó cho bạn
Chụp một bản nhạc, hoặc chơi giai điệu — Anotona tìm ra giọng, soạn thành bản nhạc và dịch sang bất kỳ giọng nào. Miễn phí.
Xem AnotonaMọi nốt trên trang này đều được tính toán, không phải bảng nhập tay.