Bảy điệu thức

C Ionian (trưởng)

Các phím trắng từ C đến C — bậc 1 của đô trưởng làm chủ âm.

Các nốt

C D E F G A B

Nét riêng

không có — đây chính là thang trưởng

Vòng tiêu biểu

I–IV–V–I: C – F – G – C

Âm giai nền của nhạc phương Tây: hai cung, nửa cung, ba cung, nửa cung.

C Ionian kèm thế bấm và bàn phím

D Dorian

Các phím trắng từ D đến D — bậc 2 của đô trưởng làm chủ âm.

Các nốt

D E F G A B C

Nét riêng

quãng sáu trưởng — khác với thứ

Vòng tiêu biểu

i–IV–i–IV: Dm – G – Dm – G

Âm giai thứ với bậc sáu trưởng. Điệu thức của jazz và vô số dân ca.

D Dorian kèm thế bấm và bàn phím

E Phrygian

Các phím trắng từ E đến E — bậc 3 của đô trưởng làm chủ âm.

Các nốt

E F G A B C D

Nét riêng

♭2 — khác với thứ

Vòng tiêu biểu

i–♭II–i–♭II: Em – F – Em – F

Âm giai thứ với bậc hai thứ — nửa cung ngay trên chủ âm cho nó màu sắc Tây Ban Nha.

E Phrygian kèm thế bấm và bàn phím

F Lydian

Các phím trắng từ F đến F — bậc 4 của đô trưởng làm chủ âm.

Các nốt

F G A B C D E

Nét riêng

♯4 — khác với trưởng

Vòng tiêu biểu

I–II–I–II: F – G – F – G

Âm giai trưởng với bậc bốn tăng. Nghe bồng bềnh và rộng mở, hay gặp trong nhạc phim.

F Lydian kèm thế bấm và bàn phím

G Mixolydian

Các phím trắng từ G đến G — bậc 5 của đô trưởng làm chủ âm.

Các nốt

G A B C D E F

Nét riêng

♭7 — khác với trưởng

Vòng tiêu biểu

I–♭VII–IV–I: G – F – C – G

Âm giai trưởng với bậc bảy thứ. Âm giai của hợp âm bảy át, của blues và rock.

G Mixolydian kèm thế bấm và bàn phím

A Aeolian (thứ tự nhiên)

Các phím trắng từ A đến A — bậc 6 của đô trưởng làm chủ âm.

Các nốt

A B C D E F G

Nét riêng

♭6 và ♭7 — thứ tự nhiên

Vòng tiêu biểu

i–♭VI–♭VII–i: Am – F – G – Am

Cùng những nốt của âm giai trưởng cao hơn một quãng ba thứ, chỉ đếm từ một nốt khác.

A Aeolian kèm thế bấm và bàn phím

B Locrian

Các phím trắng từ B đến B — bậc 7 của đô trưởng làm chủ âm.

Các nốt

B C D E F G A

Nét riêng

♭2 và ♭5 — hợp âm chủ là hợp âm giảm

Vòng tiêu biểu

i°–♭II–i°–♭II: Bdim – C – Bdim – C

Điệu thức duy nhất có quãng năm giảm trên chủ âm — vì thế hiếm khi đứng một mình.

B Locrian kèm thế bấm và bàn phím

Cả bảy trên đô

Trên cùng một chủ âm thì khác biệt nghe rõ nhất: chỗ lệch khỏi trưởng được tô đậm. Dorian, Phrygian, Aeolian và Locrian có quãng ba thứ (tính chất thứ), Ionian, Lydian và Mixolydian có quãng ba trưởng (tính chất trưởng).

Từ sáng sang tối

Mỗi bậc thăng làm sáng thêm, mỗi bậc giáng làm tối đi. Lydian là điệu duy nhất có một bậc thăng, Locrian có năm bậc giáng:

Lydian › Ionian › Mixolydian › Dorian › Aeolian › Phrygian › Locrian

Nhận ra một điệu thức thế nào

Trước hết tìm chủ âm — nốt mà bản nhạc dừng lại, thường là bè trầm của hợp âm đầu và hợp âm cuối. Rồi đến quãng ba phía trên: thứ là họ thứ, trưởng là họ trưởng. Rồi đến nốt đặc trưng: quãng sáu trưởng trên nền thứ là Dorian, quãng hai thứ là Phrygian, quãng bốn tăng trên nền trưởng là Lydian, quãng bảy thứ là Mixolydian.