Xướng âm: do re mi
Các âm tiết của gam, ý nghĩa của chúng, cách ra dấu bằng tay, và các âm tiết nửa cung di ri fi si li cùng te le se me ra. Có ví dụ trên khuông nhạc.
Xướng âm gọi tên các bậc của gam bằng âm tiết thay vì bằng chữ cái: do re mi fa sol la ti do. Ai hát các âm tiết ấy sẽ nghe được mình đang ở đâu trong gam — vì thế đây là công cụ đầu tiên của việc luyện tai.
Gam trưởng
Âm tiết, bậc, nốt và dấu tay
| Âm tiết | Bậc | Trong Đô trưởng | Dấu tay (Curwen) |
|---|---|---|---|
| do | 1 | Đô | Nắm tay lại, mu bàn tay hướng lên |
| re | 2 | Rê | Bàn tay duỗi phẳng, chếch lên trên |
| mi | 3 | Mi | Bàn tay duỗi phẳng, song song mặt đất |
| fa | 4 | Fa | Nắm tay, ngón cái chỉ xuống |
| sol | 5 | Sol | Bàn tay mở, lòng bàn tay hướng vào người |
| la | 6 | La | Bàn tay buông lỏng, các ngón chỉ xuống |
| ti | 7 | Si | Ngón trỏ chếch lên, hướng về phía do |
Dấu tay được đưa ra phía trước thân người, do ngang thắt lưng, mỗi dấu cao hơn dấu trước một chút — bàn tay đi lên cùng với gam. Bảng viết âm tiết thứ bảy là ti theo lối đô di động; tiếng Việt quen gọi là si.
Đô cố định và đô di động
Ở Việt Nam, Pháp, Ý và Tây Ban Nha người ta đọc theo đô cố định: âm tiết chính là tên nốt, do luôn là Đô, re luôn là Rê, bản nhạc ở giọng nào cũng vậy. Ở các nước nói tiếng Anh và trong phương pháp Kodály người ta đọc theo đô di động: do luôn là chủ âm của giọng, nên trong Sol trưởng chính nốt Sol được gọi là do. Nhờ vậy mỗi âm tiết nghe giống nhau ở mọi giọng — do là chỗ nghỉ, ti muốn đi về do. Ti có mặt thay cho si cũng vì lẽ đó: mỗi âm tiết phải bắt đầu bằng một chữ cái khác nhau, mà chữ s thì đã thuộc về sol.
Thứ: gam bắt đầu từ la
Trong đô di động, giọng thứ không dời gì cả, chỉ có chủ âm đổi tên thành la: La thứ hát là la ti do re mi fa sol la. Nhờ thế trưởng và thứ giữ nguyên các nửa cung ở cùng những cặp âm tiết (mi–fa, ti–do).
Nửa cung: những âm tiết ở giữa
Đi lên thì nâng bằng -i: do di re ri mi fa fi sol si la li ti do. Đi xuống thì hạ bằng -e: do ti te la le sol se fa mi me re ra do — dùng ra chứ không dùng re, vì re đã có chỗ rồi.
Đọc tiếp
Anotona làm việc đó cho bạn
Chụp một bản nhạc, hoặc chơi giai điệu — Anotona tìm ra giọng, soạn thành bản nhạc và dịch sang bất kỳ giọng nào. Miễn phí.
Xem AnotonaMọi nốt trên trang này đều được tính toán, không phải bảng nhập tay.