फर्माटा, श्वासचिन्ह आणि अनेक मात्रांवर पसरणारी विश्रांती
ऐकण्यासाठी आणि पाहण्यासाठी पाच चिन्हे। त्यांपैकी चार ध्वनीत काहीच बदलत नाहीत — ती वाजवणाऱ्याशी बोलतात। खरोखर मात्रा मोजणारे एकच आहे।
अशी चिन्हे आहेत जी कोणत्याही स्वराची उंची बदलत नाहीत आणि तरीही एखादी रचना कशी ऐकू येईल हे ठरवतात। फर्माटा धरून ठेवते, श्वासचिन्ह हवेसाठी जागा उघडते, सेझूरा तोडते। किती वेळ हे कुठेच लिहिलेले नाही: वाजवणाराच ठरवतो।
या पानावर मोजले तेच आहे। प्रत्येक चिन्ह दोनदा शेजारी उभे राहते — डावीकडे चिन्हाशिवाय, उजवीकडे चिन्हासह। पाचांपैकी चारांत स्वरांची उंची, सुरू होण्याचा क्षण आणि लांबी दोन्ही चित्रांत सारखीच आहे; फक्त कोरलेले चित्र बदलते। ऐकण्याचे बटण दाबणाऱ्याला फरक ऐकू येणार नाही, आणि तो या पानाचा दोष नसून विषयच तसा आहे।
पाचवे चिन्ह वेगळे आहे। अनेक मात्रांची विश्रांती काही रिकाम्या मात्रा एका चित्रात एकत्र करते आणि वर आकडा लिहिते। ध्वनीत संपूर्ण शांतता असते — म्हणजे ती खरोखर मोजली जाते।
फेरमाता (fermata)
पहिल्या मात्रेच्या शेवटच्या स्वरावर टिंब असलेली कमान आहे। ती सांगते: हा स्वर लिहिल्यापेक्षा अधिक वेळ धरून ठेव। किती अधिक हे कुठेच लिहिलेले नाही। ध्वनीच्या माहितीत काहीच बदलत नाही — सुरू होण्याचा क्षण आणि लांबी डावीकडे आणि उजवीकडे सारखीच आहे, मोजलेली आहे। हे चिन्ह माणसाशी बोलते, यंत्राशी नाही।
विश्रांतीवर फेरमाता (fermata)
तेच चिन्ह विश्रांतीवर असेल तर स्वर नव्हे, शांतता ताणते। ते अनेकदा नव्या भागाच्या अगदी आधी उभे राहते: ऐकणाऱ्याला तो खंड ऐकू यायला हवा। इथेही ध्वनी तसाच राहतो; विश्रांती दोन्ही चित्रांत सारखाच वेळ चालते, आणि त्यापलीकडचे वाजवणाराच करतो।
श्वास चिन्ह
स्वररेषांवरच्या स्वल्पविरामाचा अर्थ: इथे श्वास घेतला जातो। फुंकीच्या वाद्यांना आणि गाणाऱ्यांना याची गरज असते, तंतुवाद्ये गज पुन्हा ठेवतात। त्यासाठीचा वेळ आधीच्या स्वराकडून घेतला जातो — मात्रा भरलेलीच राहते, स्वर फक्त थोडा आधी सोडला जातो। ध्वनीत याचा मागमूसही नाही।
सेझूरा
स्वररेषांवर दोन छोट्या तिरप्या रेघा, वाद्यवृंदात त्यांना रेल्वेरूळ म्हणतात। त्या श्वासचिन्हापेक्षा धारदार तोडतात: सारे थांबते, आणि त्यानंतर काहीतरी नवे सुरू होते। शांतता किती चालेल हे पुन्हा वाजवणारा किंवा संचालक ठरवतो। ध्वनी दोन्ही चित्रांत सारखाच राहतो।
अनेक मात्रांवर पसरणारी विश्रांती
इथे खरोखर काहीतरी बदलते। डावीकडे रिकाम्या मात्रा एकेक करून उभ्या आहेत, उजवीकडे त्या एका चित्रात एकत्र केल्या आहेत: जाड तुळई, वर मात्रांचा आकडा। ध्वनीत शांतता दोन्ही बाबतींत सारखाच वेळ चालते — म्हणजे ती खरोखर मोजली जाते। वाद्यवृंदाच्या स्वतंत्र भागांत यामुळे अख्खी पाने वाचतात, पण त्यासाठी पक्के मोजणे लागते।
चित्रात काय आहे आणि ध्वनीत काय आहे
एखाद्या भागाच्या शेवटच्या स्वरावर बसणारा फर्माटा या चिन्हांपैकी सर्वाधिक दिसणारा आहे। सामान्यतः लिहिलेल्या लांबीच्या दीडपट ते दुप्पट धरून ठेवतात, पण ती प्रथा आहे, नियम नव्हे — गायकवृंदात संचालक पुढे जाण्याचा इशारा देतो; एकट्याने वाजवताना श्वासच ठरवतो।
विश्रांतीवर फर्माटा तेच करते: शांतता ताणते। श्वासचिन्ह उलट, ते आपला वेळ आधीच्या स्वराकडून घेते, जोडत नाही — मात्रा भरलेलीच राहते। सेझूरा, स्वररेषांवरच्या दोन छोट्या तिरप्या रेघा, श्वासापेक्षा धारदार तोडते आणि अनेकदा नव्या विचारापुढे उभी राहते।
वाद्यवृंदाच्या वह्यांत अनेक मात्रांची विश्रांती अख्खी पाने वाचवते। वीस रिकाम्या मात्रांऐवजी एक जाड तुळई उभी राहते, वर आकडा — मोजावे तरी लागतेच, आणि चुकीचे मोजणारा चुकीच्या जागी शिरतो।
शेजारी काय आहे
विश्रांतीची चिन्हे आणि त्यांच्या लांबी: स्वरांची कालावधी। स्वरलिपी सुरुवातीपासून कशी वाचायची: स्वरलिपी वाचायला शिका।
स्वरचिन्हे · फेरमाता (fermata) · संगीत संज्ञा
हे काम Anotona तुमच्यासाठी करते
स्वरलिपीचा फोटो काढा किंवा चाल वाजवा — Anotona स्केल ओळखते, स्वर लिहिते आणि ते दुसऱ्या कोणत्याही स्केलमध्ये नेते. विनामूल्य.
Anotona पाहाया पानावरचा प्रत्येक स्वर मोजून काढलेला आहे, कुठूनही उतरवलेला नाही.