वादनाची रीत

खुणेशिवाय

चार वेळा तोच स्वर, वर काहीही नाही. प्रत्येक ध्वनी पुढच्याच्या अगदी आधी थांबतो — ही चिमुकली फट नेहमीच्या वादनाचाच भाग आहे आणि अजून स्ताकातो नाही. बाकी सगळे याच रूपाशी मोजले जाते.

खूण खरोखर काय बदलते

स्वरावरचा टिंब ध्वनी लहान करतो, वेगवान नाही. पुढचा स्वर तरीही आपल्याच मात्रेवर येतो — मध्ये जे उरते ती शांतता. त्याऐवजी लवकर पुढे वाजवले तर तो स्ताकातो नव्हे, लय बदलणे झाले. ऐकण्याचे बटण इथे नेमके तेच ऐकवते: आठही चित्रांत सुरुवातीची जागा एकच आहे.

स्ताकातो किती लहान, हे लय आणि वाद्यावर अवलंबून असते. व्हायोलिनवर तो गज उचलण्यातून जन्मतो, पियानोवर पट्टी सोडण्यातून, फुंकवाद्यांत जिभेतून — एक खूण, तीन वेगळ्या हालचाली. कोणतीही आवृत्ती आकडा देत नाही, कारण तसा आकडा नाहीच: खूण एवढेच सांगते की लिहिल्यापेक्षा लहान, बाकीचे आवड आणि सरावाचे काम आहे.

वादनाची रीत नसलेल्या दोन कमानी

लेगातोची कमान अगदी बंधन रेषा सारखीच दिसते, आणि या दोहोंची सतत गल्लत होते: वाढवण्याची कमान एकाच उंचीचे दोन स्वर जोडून एक लांब ध्वनी करते, तर वाक्यकमान वेगवेगळ्या स्वरांवर पसरते आणि फक्त एवढेच सांगते की ते न तुटता एकातून दुसऱ्यात जातात. म्हणून कमानीखाली दोन सारखे स्वर असतील तर ती नेहमीच जोडकमान असते. आणि फेरमाता (fermata) हा वादनाच्या रीतीचा प्रश्नच नाही, काळाचा आहे: वाजवणाऱ्याला हवे तितका वेळ ती लिहिलेली मात्रा थांबवून ठेवते.