Lëtzebuergesch

Notenzeechen

D’Fuga — en Thema, dat sech verwandelt a trotzdem et selwer bleift

Sechs Verwandlungen zum Nolauschteren. Lénks ëmmer datselwecht Thema, riets seng Verwandlung — an eng Exposition mat zwou Aentrëtter.

Eng Fuga huet e ganz eenzegt Thema, an doraus wiisst dat ganzt Stéck. Et trëtt fir d’éischt eleng op, dann iwwerhëlt et déi nächst Stëmm, während déi éischt weidergeet — an ënnerwee gëtt et ëmgedréint, vu hanne gelies, gestreckt a gepresst. Et bleift erkennbar, obwuel bal keen Aentrëtt kléngt wéi dee virdrun.

Näischt dovunner ass eng Fro vun der Stëmmung, mee vum Rechnen. All Verwandlung léisst sech als Zuel uginn: d’Äntwert läit siwe Hallefteen méi héich, d’Ëmkéierung dréint all Intervall ëm, de Kriibs liest d’Téin vu hannen, d’Vergréisserung verduebelt all Dauer. Grad dofir gëtt op dëser Säit näischt behaapt, wat net aus dem Klang zréckgezielt gouf.

Hei stinn sechs Puer niewentenee. Lénks ëmmer datselwecht Thema, riets d’Verwandlung. Béid Schreifweisen kann ee nolauschteren — bei der Ëmkéierung héiert een direkt, datt d’Melodie hir Gestalt behält an trotzdem an déi aner Richtung geet.

D’Äntwert

Déi zweet Stëmm bréngt datselwecht Thema, all Toun siwe Hallefteen méi héich. D’Ofstänn tëscht den Téin veränneren sech dobäi net — dat ass de Präifstee: eng Transpositioun, déi och nëmmen een Intervall anescht mécht, ass keng. Ee héiert déiselwecht Melodie op enger anerer Plaz, an dovunner lieft den Ufank vun all Fuga.

Thema · D’Thema: aacht Aachtel, Sekundschrëtt an een Terzsprong
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Verwandlung · Siwe Hallefteen méi héich, all Ofstänn gläich
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

D’Ëmkéierung

All Intervall geet an déi aner Richtung: wou d’Thema e Schrëtt eropgeet, geet d’Ëmkéierung dee selwechte Schrëtt erof. Deen éischten Toun bleift stoen, alles anescht klappt ronderëm hien ëm. D’Gestalt vun der Melodie bleift erkennbar, d’Richtung ass vertosch — hei gëtt Hallefteen fir Hallefteen gespigelt, an dofir stinn am Bild Virzeechen, déi d’Thema net huet.

Thema · D’Thema, wéi et fir d’éischt optrëtt
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Verwandlung · All Schrëtt an déi aner Richtung
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

De Kriibs

D’Toureih vu hanne no vir gelies: dee leschten Toun gëtt deen éischten. Dat ass déi Verwandlung, déi een am schwéiersten héiert, well d’Gestalt sech komplett ännert, während all eenzelen Toun deeselwechte bleift. Um Pabeier gesäit een et direkt; fir d’Ouer brauch et Iwwung.

Thema · D’Thema vu vir no hannen
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Verwandlung · Déiselwecht Téin, vu hanne gelies
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

D’Vergréisserung

Déiselwecht Toureih, mee all Dauer verduebelt: aus Aachtel ginn Véierel, an d’Thema brauch zwee Takter amplaz engem. An enger Fuga steet d’Vergréisserung meeschtens géint de Schluss, wann d’Thema nach eng Kéier grouss optriede soll, während déi aner Stëmmen am ursprénglechen Tempo weiderlafen.

Thema · D’Thema an Aachtel, een Takt
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Verwandlung · A Véierel, zwee Takter amplaz engem
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

D’Verklengerung

Déi entgéintgesate Richtung: all Dauer hallwéiert, aus Aachtel gi Sechzéngtel. D’Thema leeft duebel sou séier a passt an en halwen Takt. Zesumme mat der Vergréisserung gëtt dat d’Méiglechkeet, datselwecht Thema an zwou Geschwindegkeete gläichzäiteg ze héieren.

Thema · D’Thema an Aachtel, een Takt
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Verwandlung · A Sechzéngtel, en halwen Takt
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

D’Enkféierung

Deen zweeten Aentrëtt waart net, bis deen éischte fäerdeg ass, mee kënnt hei scho no zwee Aachtel. D’Thema iwwerlagert sech selwer — an dat gëtt un den Aentrëttszäite gemooss: sou laang wéi den Ofstand méi kuerz ass wéi d’Thema, ass et eng Enkféierung. Géint de Schluss vun enger Fuga drécken d’Aentrëtter dacks ëmmer méi enk zesummen, an d’Stéck zitt sech domat zesummen.

Thema · D’Thema eleng, ouni zweeten Aentrëtt
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Verwandlung · Deen zweeten Aentrëtt kënnt no zwee Aachtel
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

D’Exposition: Thema an Äntwert

Uewen fänkt d’Thema eleng un. En Takt méi spéit setzt ënnen d’Äntwert an, eng Oktav ënner der realer Transpositioun — an déi ieweschte Stëmm spillt weider, amplaz ze schweigen. Dës Géigestëmm ass de Kontrapunkt zum Thema: si muss zur Äntwert passen, ouni hir d’Opmierksamkeet ze huelen. Um Schluss leien béid Stëmmen um selwechten Toun am Ofstand vun zwou Oktaven.

Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b

Wat mam Thema geschitt

D’Äntwert ass déi zweet Stëmm: datselwecht Thema, all Toun siwe Hallefteen méi héich. D’Ofstänn tëscht den Téin bleiwen dobäi déiselwecht, Toun fir Toun — dat léisst sech am Klang nozielen. Sou gesäit eng real Äntwert aus. Fänkt en Thema mat engem Quintsprong un, da verengeren déi al Meeschteren en op eng Quart, fir datt d’Äntwert an der Tonaart bleift; da heescht se tonal. D’Thema vun dëser Säit fänkt mat engem Sekundschrëtt un a brauch dës Upassung net.

D’Ëmkéierung dréint all Intervall ëm: e Schrëtt no uewen gëtt zum selwechte Schrëtt no ënnen. Deen éischten Toun bleift stoen, wou en war, alles anescht klappt ronderëm hien ëm. De Kriibs liest d’Toureih vu hannen — dee leschten Toun gëtt deen éischten. Béid Verwandlunge veränneren nëmmen d’Tounhéichten, net d’Dauer.

Vergréisserung a Verklengerung maachen et ëmgedréint: d’Téin bleiwen, all Dauer gëtt verduebelt oder hallwéiert. An der Vergréisserung brauch d’Thema zwee Takter amplaz engem. D’Enkféierung léisst zum Schluss deen zweeten Aentrëtt ufänken, ier deen éischten fäerdeg ass — d’Thema iwwerlagert sech selwer, a wat méi spéit dat an enger Fuga geschitt, wat méi enk d’Aentrëtter zesummeréckelen.

Wat nieft steet

Wéi zwou Stëmme zesumme gefouert ginn: Kontrapunkt. Wéi d’Ofstänn tëscht zwee Téin heeschen: Intervaller. Wéi e Saz zoumécht: Kadenzen.

Notenzeechen · Museksbegreffer

Anotona mécht dat fir dech

Maach e Foto vun de Noten oder spill d'Melodie — Anotona erkennt d'Tonaart, schreift d'Noten op a setzt se an all aner ëm. Gratis.

Kuck Anotona un

All Toun op dëser Säit ass gerechent, net ofgeschriwwen.