Méistëmmegkeet — eng Melodie, fënnef Sätz
Fënnef Sätz fir nozelauschteren. Uewen an alle fënnef steet déiselwecht Melodie; réischt dat, wat drënner läit, mécht doraus Eestëmmegkeet, Homofonie oder Polyfonie.
Wéi vill Stëmmen kléngen, seet nach net, wéi e Stéck gebaut ass. Zwou Stëmmen kënnen deeselwechte Wee goen, sech géigesäiteg droen oder jiddwer hire eegene Wee goen — an dat héiert een direkt, ouni ee Fachwuert ze kennen.
Dofir steet op dëser Säit déiselwecht Melodie fënnef Mol. An alle fënnef Biller ass si Toun fir Toun déiselwecht, aus dem Klang nogerechent. Wat sech ännert, läit ëmmer drënner: näischt, eng zweet Stëmm, déi am selwechte Schrëtt geet, zwee gehalen Akkorden, eng selbststänneg Stëmm, oder déiselwecht Melodie nach eng Kéier an enger méi einfacher Gestalt.
Déi al Nimm beschreiwen näischt anescht wéi dat. Wien déi fënnef Biller nomeneen nolauschtert, brauch d’Nimm duerno nëmmen nach fir nozekucken.
Eestëmmegkeet
D’Melodie eleng. A kengem Moment kléngt méi wéi een Toun — op deem, an op näischt anerem, baséiert den Numm. Ob ee se séngt oder honnert am Unisono, ännert näischt; réischt en Toun, deen gläichzäiteg op enger anerer Héicht kléngt, mécht de Saz méistëmmeg.
Homofonie
Eng zweet Stëmm geet am selwechte Schrëtt: all Asaz dréit béid Stëmmen, keng waart op déi aner. Sou ass e Choral geschriwwen a sou kléngt e Chouer, deen Akkorden séngt. D’Melodie ass uewen ze héieren, well si méi héich läit, net well si sech anescht beweegt.
Melodie mat Begleedung
Ënner der Melodie leien Akkorden, déi nëmme seele wiesselen. Dofir kléngen op e puer Plazen véier Téin zesummen, an dotëscht nëmmen d’Melodie. Et ass de Saz vu bal all Lidd mat Gittar oder Piano: eng Stëmm féiert, de Rescht dréit d’Harmonie.
Polyfone Saz
Déi zweet Stëmm fänkt méi spéit un a geet duerno hire eegene Wee — en anere Rhythmus, eng aner Richtung, en eegene Schluss. Dat heescht polyfon: net vill Téin, mee méi Stëmmen, an all huet eppes Eegenes ze soen. Säi strengste Fall ass d’Fuge.
Heterofonie
Béid Stëmmen spillen déiselwecht Melodie, déi ënnescht méi einfach — si hëlt all zweeten Toun a léisst de Rescht leien. Dofir gehéiert all Toun ënner der Melodie zu der selwechter Tounklass wéi den Toun doriwwer, an an dësem Saz ass dat de Präifsteen. A Japan, Indonesien an der arabescher Musek ass dat de gewéinleche Fall.
Déi fënnef Sätz op ee Bléck
All Zeil nennt dat, wat am Klang nozezielen ass: wéi vill Téin gläichzäiteg kléngen, a wourun de Saz z’erkennen ass. D’Zuele kommen aus de Biller vun dëser Säit, gemooss an net geschat.
| Saz | Téin gläichzäiteg | Wourun een et héiert |
|---|---|---|
| Eestëmmegkeet | 1 | Ni zwee Téin gläichzäiteg |
| Homofonie | 2 | All Asaz dréit béid Stëmmen |
| Melodie mat Begleedung | bis 4 | D’Begleedung schléit nëmmen zwee Mol un |
| Polyfone Saz | 2 | Déi zweet Stëmm fänkt méi spéit un |
| Heterofonie | 2 | Ënnen kléngt deeselwechten Toun wéi uewen |
Wat d’Sätz ënnerscheet
An engem eestëmmege Saz kléngt ni méi wéi een Toun. Dat ass d’Eestëmmegkeet — e Lidd ouni Begleedung, eng gregorianesch Melodie, e Kannerlidd, dat eng ganz Klass séngt. Och honnert Sänger am Unisono bleiwen eestëmmeg.
Beweege sech zwou Stëmmen am selwechte Rhythmus, entsteet en Akkordsaz: all Asaz dréit béid Stëmmen zesummen. Dat ass d’Homofonie am enke Sënn, de Saz vum Choral. Schwieft d’Melodie dogéint iwwer Akkorden, déi nëmme seele wiesselen, schwätzt ee vu Melodie mat Begleedung — de Saz vu bal all Lidd mat Gittar oder Piano.
Ginn d’Stëmmen hir eege Weeër, setzen also zu verschiddene Momenter an an all hält hire eegene Rhythmus, ass de Saz polyfon. D’Heterofonie ass schliisslech de Fall, deen europäesch Léierbicher laang iwwersinn hunn: zwou Stëmmen spillen déiselwecht Melodie, awer déi eng méi einfach wéi déi aner. An der Musek vu Japan, Indonesien an der arabescher Welt ass dat de gewéinleche Fall.
Wat doniewent steet
Wéi zwou Stëmmen zesummen gefouert ginn: Kontrapunkt. Wat draus gëtt, wann en Thema vu Stëmm zu Stëmm wandert: Fuga. Wéi d’Ofstänn tëscht zwee Téin heeschen: Intervaller.
Notenzeechen · Museksbegreffer
Anotona mécht dat fir dech
Maach e Foto vun de Noten oder spill d'Melodie — Anotona erkennt d'Tonaart, schreift d'Noten op a setzt se an all aner ëm. Gratis.
Kuck Anotona unAll Toun op dëser Säit ass gerechent, net ofgeschriwwen.