Déi siwe Modi

C Ionesch (Dur)

Déi wäiss Tasten vu C bis C — d’1. Stuf vu C-Dur als Grondtoun.

Téin

C D E F G A B

Kennzeechen

keen — dat hei ass d’Durtounleeder

Gewéinlech Folleg

I–IV–V–I: C – F – G – C

D'Grondtounleeder vun der westlecher Musek: zwee ganz Téin, en hallwen, dräi ganz, en hallwen.

C Ionesch mat Grëffer a Klaviatur

D dorësch

Déi wäiss Tasten vu D bis D — d’2. Stuf vu C-Dur als Grondtoun.

Téin

D E F G A B C

Kennzeechen

grouss Sext — anescht wéi am Moll

Gewéinlech Folleg

i–IV–i–IV: Dm – G – Dm – G

Moll mat grousser Sext. De Modus vum Jazz a vun onzieleg Vollekslidder.

D dorësch mat Grëffer a Klaviatur

E phrygesch

Déi wäiss Tasten vu E bis E — d’3. Stuf vu C-Dur als Grondtoun.

Téin

E F G A B C D

Kennzeechen

♭2 — anescht wéi am Moll

Gewéinlech Folleg

i–♭II–i–♭II: Em – F – Em – F

Moll mat klenger Sekonn — den hallwen Toun direkt iwwer dem Grondton gëtt him déi spuenesch Faarf.

E phrygesch mat Grëffer a Klaviatur

F lydesch

Déi wäiss Tasten vu F bis F — d’4. Stuf vu C-Dur als Grondtoun.

Téin

F G A B C D E

Kennzeechen

♯4 — anescht wéi am Dur

Gewéinlech Folleg

I–II–I–II: F – G – F – G

Dur mat iwwerméisseger Quart. Kléngt schwiewend an op; heefeg a Filmmusek.

F lydesch mat Grëffer a Klaviatur

G mixolydesch

Déi wäiss Tasten vu G bis G — d’5. Stuf vu C-Dur als Grondtoun.

Téin

G A B C D E F

Kennzeechen

♭7 — anescht wéi am Dur

Gewéinlech Folleg

I–♭VII–IV–I: G – F – C – G

Dur mat klenger Sept. D'Tounleeder vum Dominantseptakkord, vum Blues a vum Rock.

G mixolydesch mat Grëffer a Klaviatur

A Äolesch (natierlecht Moll)

Déi wäiss Tasten vu A bis A — d’6. Stuf vu C-Dur als Grondtoun.

Téin

A B C D E F G

Kennzeechen

♭6 an ♭7 — dat natierlecht Moll

Gewéinlech Folleg

i–♭VI–♭VII–i: Am – F – G – Am

Déiselwecht Téin wéi d'Dur-Tounleeder eng kleng Terz méi héich, just vun engem anere Toun gezielt.

A Äolesch mat Grëffer a Klaviatur

B lokresch

Déi wäiss Tasten vu B bis B — d’7. Stuf vu C-Dur als Grondtoun.

Téin

B C D E F G A

Kennzeechen

♭2 an ♭5 — de Grondakkord ass vermënnert

Gewéinlech Folleg

i°–♭II–i°–♭II: Bdim – C – Bdim – C

Deen eenzege Modus mat vermannerter Quint iwwer dem Grondton — dofir steet en selten eleng.

B lokresch mat Grëffer a Klaviatur

All siwen op C

Um selwechte Grondtoun héiert een den Ënnerscheed am beschten: ervirgehuewen ass, wat vum Dur ofwäicht. Doresch, Frygesch, Äolesch a Lokresch hunn eng kleng Terz (Mollcharakter), Ionesch, Lydesch a Mixolydesch eng grouss (Durcharakter).

Vun hell op däischter

All erhéichte Stuf mécht méi hell, all erofgesate méi däischter. De Lydesche huet als eenzegen eng erhéichte Stuf, de Lokresche fënnef erofgesat:

lydesch › Ionesch › mixolydesch › dorësch › Äolesch › phrygesch › lokresch

Wéi een e Modus erkennt

Fir d’éischt de Grondtoun sichen — den Toun, op deem d’Stéck rout, meeschtens de Bass vum éischten a vum leschten Akkord. Duerno d’Terz driwwer: kleng heescht Mollfamill, grouss Durfamill. Duerno den Kenntoun: grouss Sext iwwer Moll ass Doresch, kleng Sekonn Frygesch, erhéichte Quart iwwer Dur Lydesch, kleng Septim Mixolydesch.