Бизәкләр
Алты бизәк, һәрберсе ике тапкыр уеп ясалган: билге ничек басыла — шулай, һәм шул ук урын ноталар белән язып куелган. Икесе дә яңгырый, икесе дә төгәл бер үк озынлыкта.
Нота өстендә бер билге — һәм бер аваздан дүртәү килеп чыга. Бизәк башка авазларны түгел, ә нәкъ шушы бер авазны уйнау ысулын күрсәтә: язылган озынлык бөтен килеш кала, ә билге аның эчендә нәрсә булуын әйтә. Һәр бизәк монда ике тапкыр тора — ничек басыла шулай, һәм аның астында ноталар белән язылган килеш. Ике язма да бер үк озынлыкта; аларны берсе артыннан икенчесен тыңлау — язма белән яңгыраш арасындагы араны ишетелерлек итә торган нәрсә нәкъ менә шул.
Трель (trillo)
Төп аваз һәм аның өстендәге күршесе саф калган кадәр тиз алмашына. Билге ничә алмашыну икәнен әйтми; монда дүрт пар итеп язылган, ә нотаның озынлыгы нәкъ шул килеш кала.
Югары мордент
Өскә бер тапкыр тиз барып кайту, аннары төп аваз кала. Билге — сызыксыз шома зигзаг. Бу барып кайту күз ачып йомган арада үтә — озынлыкның калган бөтен өлеше төп авазныкы.
Мордент (mordent)
Шул ук эш аска: астагы күршегә бер тапкыр кыскача барып, шундук кире кайту. Билге зигзагның уртасыннан үтә торган тигез сызык йөртә. Югары мордентан бөтен аермасы шул, һәм аны күрми калу җиңел.
Группетто (gruppetto)
Язылган нота тирәсендә дүрт аваз: өстәге күрше, төп аваз, астагы күрше, төп аваз. Билге нота өстендә булса, әйләнеш шундук башлана; артында булса, башта нотаның үзе яңгырый, ә әйләнеш ахырда килә.
Кыска алдагы нота
Кечкенә нотаның байрагын кисеп үткән сызыгы бар, һәм ул мөмкин кадәр кыска уйнала. Төп аваздан ул диярлек бернәрсә дә алмый: басымга төшә, ә төп аваз шундук аның артыннан килә.
Озын алдагы нота
Сызыксыз кечкенә нота читтәге бизәк түгел, ә тоткарлау. Ул төп авазның озынлыгының яртысын — нокталы нотада өчтән икесен — ала, һәм бары тик аннан соң гына чишелә. Вак язылган, ә ишетеләне нәкъ ул.
Өстәнме, әллә төп аваздан мы?
Фикерләр нәкъ менә монда аерыла: трель язылган нотадан башланамы, әллә аның өстендәге күршесеннәнме? Барокко чорында, хәтта Моцартта да, ул өстән башлана — бизәк анда чишелә торган киеренкелек. Унтугызынчы гасырда, Гуммель белән Шопеннан башлап, ул төп аваздан башлана. Мондагы рәсемнәр соңрак укылышны күрсәтә; борынгы музыкада басманың кереш сүзенә карау эшнең бер өлеше, ә яхшы басма моны нәкъ шунда әйтә.
Бер бизәккә ничә аваз сыюын бер билге дә әйтми. Бу темпка һәм коралга бәйле: монда дүрт алмашыну белән язылганы акрын өлештә азрак, тизендә күбрәк булачак.
Ноталар белән язып булмый торган икәү
Бу рәттә ике билге җитми, Арпеджио (arpeggio) һәм Глиссандо (glissando), һәм бер генә сәбәп бар: аларның ныгытылган авазлары юк. Аккорд алдындагы дулкынлы сызык аның авазлары берсе артыннан икенчесе килүен әйтә — нинди тизлектә икәнен түгел. Ике нота арасындагы сызык алар арасындагы юлның да яңгыравын әйтә — фортепианода юлдагы клавишлар, скрипкада баскычсыз шуу. Арада нәрсә булуын корал хәл итә, шуңа күрә моны нотага салып булмый.
Нота билгеләре · Тавыш көче · Нота озынлыклары · Музыка терминнары
Моны Anotona сезнең өчен эшли
Нотаны фотога төшерегез яки көйне уйнагыз — Anotona тональлекне таный, нотаны яза һәм аны теләсә кайсы башка тональлеккә күчерә. Бушлай.
Anotona'ны карагызБу биттәге һәр аваз исәпләнгән, беркайдан да күчерелмәгән.