Татарча

Нота билгеләре

Фортепиано педале — һәм ул тавыш белән нәрсә эшли

Тыңлар өчен биш очрак. Уңда шул ук урын язып бирелгән: педаль астында чынлап күпме яңгыраса, шулкадәр озын.

Аяк та уйный. Уң педальгә басканда демпферлар бөтен кыллардан күтәрелә: кагылган аваз инде клавиш җибәрелгәндә түгел, ә аяк педальне җибәргәндә генә туктый. Нота язмасында бер генә нота да үзгәрми — тавышта бөтен нәрсә үзгәрә.

Нәкъ менә шул монда ишетелерлек ителгән. Сулда педальсез урын тора: дүрт чирек, һәрберсе язылганча кыска. Уңда шул ук авазлар язып бирелгән, һәрберсе педаль астында чынлап күпме яңгыраса, шулкадәр озын билгеләнгән. Ике вариантны да тыңларга була, ә аерма хәбәр түгел, ә ишетелә торган нәрсә.

Ни өчен язып бирелгән, бары тик билге белән түгел? Чөнки бу битнең нота җыелышы билгене уеп яза, ләкин уйнамый. Уңда бары тик билге генә торса, сулдагы кебек кыска яңгырар иде, һәм бит тавышсыз гына педаль бернәрсә дә эшләми дип раслаган булыр иде. Ул нәрсәдер эшли, һәм менә ул шул.

Педаль билгесе

Нота станы астында Ped. сүзе тора, ә аяк җибәргән урында йолдызчык. Аның өстендәге ноталар үзләре булып кала: дүрт чирек. Уңда шул ук дүрт аваз педаль астында ничек яңгыраса, шулай билгеләнгән — беренчесе такт ахырына кадәр тота, икенчесе бераз кимрәк, ә ахырда дүртесе дә бергә тора. Бу башка музыка түгел, шул ук музыканың язып бирелгәне.

Педальсез: һәр аваз клавиш белән бергә бетә
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b Klavier

Педаль язып бирелгән: авазлар яңгыравын дәвам итә
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b Klavier

Педаль сызыгы

Шул ук урын, шул ук педаль, башка язылыш. Сүз һәм йолдызчык урынына нота станы астында ике элмәкле сызык бара: беренчесе аякның кайда төшкәнен, икенчесе кайда күтәрелгәнен әйтә, ә арада педальнең күпме басылып торганы бер карауда күренә. Хәзерге басмаларда бу гадәти форма, аеруча еш алмаштырыла торган урыннарда.

Педальсез: рәттән дүрт кыска аваз
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b Klavier

Элмәкле сызык белән: аяк элмәккә кадәр аста кала
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b Klavier

Педаль алмашы

Рәттән ике гармония. Сызык уртасындагы элмәк: җибәреп, шул ук мизгелдә кабат бас дигәнне аңлата. Уңда аның ни бирүе ишетелә — беренче гармония такт сызыгына кадәр яңгырап, аннары югала, икенчесе чиста башлана. Алмаш нәкъ яңа гармония килгән өлештә тора, иртәрәк тә түгел, соңрак та түгел.

Педальсез: ике гармония дә коры кала
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b Klavier

Педаль алмашы белән: һәр гармония үзенчә яңгырый
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b Klavier

Гармония алмашы аша тотылган педаль

Шул ук ике гармония, ләкин педаль басылып кала. Уңда беренче тактның авазлары бәйләү дугалары белән икенчесенә асылынып, яңа гармония инде уйнаганда да яңгыравын дәвам итә. Ахырда бүлмәдә сигез аваз бергә тора. Кайвакыт нәкъ шул кирәк; күбрәк очракта бу — үз уйнавыңда беренче булып ишетелгән һәм иң соңыннан котылына торган кимчелек.

Педальсез: икенче тактка бернәрсә дә күчми
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b Klavier

Педаль аста кала: гармонияләр бергә кушыла
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b Klavier

Сул педаль: una corda

Сул педаль механиканы күчерә: чүкеч азрак кылга тия, тавыш йомшаграк һәм тоныграк була. Сүз белән языла, una corda, һәм tre corde белән алына. Биеклек һәм озынлык үзгәрми, шуңа күрә монда ике язма да бертөрле ишетелә — үзгәрә торганы төс, ә төс — бу язмада булмаган бердәнбер нәрсә.

Күрсәтмәсез: гадәти кагылу
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b Klavier

Una corda белән: озынлык шул ук, төс башка
Engraved by Verovio 6.3.0-425dd7b Klavier una corda tre corde

Рәсемдә нәрсә бар һәм тавышта нәрсә бар

Бер үк нәрсә өчен ике язылыш бар. Искесе Ped. сүзен аяк төшкән урынга, йолдызчыкны аяк күтәрелгән урынга куя. Яңасы нота станы астына педаль тотылган вакытка тәңгәл килгән озынлыктагы элмәкле сызык сыза — ул төгәлрәк, чөнки ахыры эзләнми, күренә.

Кайчан алмаштырырга кирәклеген гармония хәл итә. Педальне гармония алмашы аша тотып торган кеше икесен дә бергә яңгырата; дүртенче мисал шуны ишеттерә. Шуңа күрә педаль алмашы диярлек һәрвакыт яңа гармония килгән өлешкә төгәл языла: җибәреп, шул ук мизгелдә кабат басу — шунда яңа тавыш алына, искесе тышта кала.

Сул педаль — башка нәрсә. Ул механиканы күчереп, азрак кылга сугарга мөмкинлек бирә; тавыш йомшаграк һәм тоныграк була, ләкин озынрак түгел. Сүз белән языла, una corda, һәм tre corde белән алына. Бу битнең язмасында аннан бернәрсә дә ишетелми — язма биеклекне һәм озынлыкны белә, ләкин төсне белми.

Янәшәсендә нәрсә бар

Нота озынлыклары: Нота озынлыклары. Нотаны башыннан ничек уку: Нота укырга өйрән.

Нота билгеләре · Педаль билгесе · Музыка терминнары

Моны Anotona сезнең өчен эшли

Нотаны фотога төшерегез яки көйне уйнагыз — Anotona тональлекне таный, нотаны яза һәм аны теләсә кайсы башка тональлеккә күчерә. Бушлай.

Anotona'ны карагыз

Бу биттәге һәр аваз исәпләнгән, беркайдан да күчерелмәгән.