Кабатлау билгеләре
Тактларның нинди тәртиптә уйналуын әйтүче алты язылыш — һәрберсе ике тапкыр: басылган килеш һәм тулысынча язылган килеш, икесен дә тыңлап була.
Кабатлау билгеләре кәгазь янга кала. Алар бер генә тавышны да үзгәртми, бары тик язылган тактларның уйналу тәртибен генә үзгәртә: басылган өч тактан биш уйналган такт, дүрттән сигез такт килеп чыга. Аларны шулкадәр еш ялгыш укуның сәбәбе дә нәкъ шунда — кеше уйнаганыннан азрагын күрә.
Шуңа күрә бу биттә һәр очрак ике тапкыр тора: бер тапкыр басылган килеш, бер тапкыр тулысынча язылган килеш. Тулысынча язылган рәсемдә һәр такт басма рәсемдәге номерын саклый. Аның астындагы сан рәтен укучы юлны күрә, төймәгә басучы аны ишетә.
Һәр тактның үз биеклеге бар һәм бөтен нота озынлыгында сузыла. Бу музыка түгел, ә юл күрсәткече: бары тик шулай гына хәзер кайсы такт яңгырауы ишетелә.
Кабатлау билгесе
Такт сызыгы алдындагы ике нокта: башына кайт та тагын бер тапкыр уйна ди. Ачучы билге булмаса, әсәрнең башына кайтыла. Икенче тапкырда нокталарны узып китеп туры дәвам ителә — югыйсә ахырга беркайчан да ирешеп булмас иде.
Юл: 1 2 1 2 3
Рәттән ике бүлек
Бер үк такт сызыгында ябучы һәм ачучы нокта парлары очрашса, кабатлана торган бер бүлек бетә дә киләсесе башлана. Бу менуэтның яки бию бүлегенең гадәти күренеше: ике бүлек, һәрберсе аерым-аерым ике тапкыр уйнала.
Юл: 1 2 1 2 3 4 3 4
Беренче һәм икенче вольта (prima, seconda volta)
Соңгы тактлар өстендәге җәяләр беренче узганда нәрсә, икенче узганда нәрсә уйналуын әйтә. Беренче тапкырда бер белән билгеләнгән җәя гамәлдә, аннан соң кирегә сикерү була; икенче тапкырда ул сикереп үтелә һәм ике белән билгеләнгән җәядә дәвам ителә.
Юл: 1 2 3 1 2 4
Да капо (da capo)
Ахырда Da Capo al Fine тора: башыннан башла да Fine сүзендә тукта. Fine йомгакта түгел, ә әсәрнең уртасында тора — беренче узганда аны узып китәләр, икенчесендә ул ахыр була.
Юл: 1 2 3 1 2
Дал сеньо (dal segno)
Dal Segno al Fine башына түгел, ә әсәр эчендә бер җирдә торган билгегә җибәрә. Аннан Fine-га җиткәнче тагын бер тапкыр уйнала. Кереш бары тик бер тапкыр яңгырарга тиеш булганда бу аны янга калдыра.
Юл: 1 2 3 4 2 3
Кода (coda)
Dal Segno al Coda билгегә кирегә сикерә дә, To Coda-га икенче тапкыр җиткәч, тышка, кодага — үз йомгагына чыга. To Coda белән кода арасында торганы шушы икенче узганда сикереп үтелә. Шулай итеп әсәр бары тик бер тапкыр очрый торган ахырга ия була.
Юл: 1 2 3 2 4
Сикерү билгесе ничек укыла
Барлык сикерү билгеләре бер үк кагыйдәгә буйсына: берәр сүз башканы әйткәнче алга уйнала, сүз күрсәткән урынга бер тапкыр сикерелә һәм аннан янә туры барыла. Билгегә бары тик БЕР тапкыр буйсынала — аның яныннан киләсе тапкыр узганда ул инде тотылган була. Моны онытучы элмәктә эләгеп кала.
Сүзләр дөньяның һәр басмасында итальянча тора, форте һәм пиано кебек: да капо башыннан, даль сеньо билгедән, фине ахыр, аль фине ахырга кадәр дигәнне аңлата. Аларны тәрҗемә итмиләр, чөнки алар нота язуына карый, текстка түгел.
Кодага сикерү ике тапкыр укыла: беренче узганда To Coda бары тик читтәге искәрмә генә, һәм аны узып китәләр. Кирегә сикергәннән соң ул чыгу ноктасы була — аннан кода билгесендә дәвам ителә. Икесе арасында торганы икенче тапкырда сикереп үтелә; кода нәкъ шуның өчен бар.
Бу биткә карамаган ике билге
Ике билгене башка эш башкарсалар да, сикерү билгеләре белән бер капчыкка салырга яраталар. Такт кабатлау алдагысы белән тач бертөрле яңгыраган тактның урынын ала — юл эчендәге язуны янга калдыра, ләкин беркемне дә кирегә җибәрми. Ә Затакт бөтенләй кабатлау билгесе түгел, ә башындагы тулы булмаган такт; кабатлаганда башлангыч тулы булмаган такт белән соңгы такт еш кына бер-берсен тулыландырып бер бөтен такт ясый.
Нота билгеләре · Артикуляция · Бизәкләр · Музыка терминнары
Моны Anotona сезнең өчен эшли
Нотаны фотога төшерегез яки көйне уйнагыз — Anotona тональлекне таный, нотаны яза һәм аны теләсә кайсы башка тональлеккә күчерә. Бушлай.
Anotona'ны карагызБу биттәге һәр аваз исәпләнгән, беркайдан да күчерелмәгән.