Нота сабының юнәлеше
Тыңлау һәм карау өчен биш очрак: бер үк такт бер тапкыр дөрес җыелган, бер тапкыр сабы көчләп кире әйләндерелгән. Аваз үзгәрми.
Саб аваз турында бернәрсә дә әйтми. Ул нота биш сызык эчендә калсын, читеннән чыгып китмәсен өчен генә өскә яки аска юнәлә. Кагыйдә — урта сызык, биштән өченчесе: аннан аста саб өскә юнәлә һәм башның уң ягында тора, сызыкта һәм аннан югарырак аска юнәлә һәм сул якта тора.
Скрипка ачкычында урта сызыкта B тора, бас ачкычында D. Димәк, сүз даими аваз биеклеге турында түгел, ә биш сызыктагы урын турында — шул ук B башка ачкычта башка саб ала.
Бу биттә һәр очрак ике тапкыр янәшә тора: сулда җыелырга тиеш булганча, уңда көчләп кире әйләндерелгән килеш. Икесе дә бертөрле яңгырый — биеклекләр һәм керүләр аваздан, сабның юнәлеше басылган сүрәттән үлчәнгән.
Урта сызыктан аста
E урта сызыктан аста тора, шуңа күрә саб өскә юнәлә һәм башның уң ягына утыра. Шулай итеп ул биш сызык эчендә кала. Уңда шул ук E сабы көчләп аска әйләндерелгән: ул биш сызык астыннан чыгып китә, укуы авырая. Биеклек ике сүрәттә дә бер үк.
Урта сызыкта һәм аннан югарырак
Биек C урта сызыктан югарырак ята, шуңа күрә саб аска юнәлә һәм башның сул ягына утыра. Чик кискен: урта сызыкта утырган B үзе үк сабны аска ала. Уңда шул ук нота сабы көчләп өскә әйләндерелгән — тагын шул ук аваз, башка сүрәт.
Аккорд: иң ерак аваз хәл итә
Аккордта өч баш һәм бер саб бар. Аның юнәлешен урта сызыктан иң ерак торган аваз хәл итә. Монда иң тәбәнәге иң биегеннән еракта, шуңа күрә саб өскә юнәлә — ноталарның берсе урта сызыктан югарырак торса да. Уңда шул ук аккорд көчләп аска әйләндерелгән.
Аркалы төркем: барысына бер юнәлеш
Бер арка астында дүрт сигезенче. Аерым алганда алар төрле якка юнәләчәк иде, чөнки икесе урта сызыктан аста, икесе өстә ята. Ләкин арка аларны бер төркемгә бәйли, ә төркем бер юнәлеш ала — шул ук үлчәү белән: иң ерак аваз санала. Уңда шул ук төркем көчләп өскә әйләндерелгән.
Ике аваз: бер-берсеннән читкә
Бер биш сызыкта ике аваз. Монда инде урын түгел, аваз санала: өстәгесе сабны өскә, астагысы аска ала, икесе дә урта сызыкның бер ягында торса да. Шулай итеп укыганда кайсы нотаның кайсы авазга караганы шунда ук күренә. Уңда шул ук нәрсә алмаштырылган — нәкъ шул чакта җеп өзелә.
Урта сызык хәл итә
Өч очрак гади кагыйдәдән читкә чыга, укыганда адаштыра торганы да нәкъ шулар. Аккордта урта сызыктан иң ерак торган аваз хәл итә — иң биеге дә, иң тәбәнәге дә түгел. Арка белән бәйләнгән төркем бөтен нотасы өчен бер генә юнәлеш ала, аерым алганда башкача торачак урында да. Ә ике аваз бер биш сызыкны бүлешкәндә, ноталар кайда гына булсын, өстәгесе һәрвакыт өскә, астагысы һәрвакыт аска юнәлә: шунда саб нотаның кайсы авазга караганын әйтә.
Бөтен нотаның сабы бөтенләй юк. Сорау бары тик ярты нотадан башлана — сигезенчедән исә әләм өстәлә, ул һәрвакыт саб белән бер якта була.
Янында нәрсә тора
Нота күпме озын һәм саб гомумән каян килә: Нота озынлыклары. Нота язмасын башыннан ничек укырга: Нота укырга өйрән.
Нота билгеләре · Нота укырга өйрән · Музыка терминнары
Моны Anotona сезнең өчен эшли
Нотаны фотога төшерегез яки көйне уйнагыз — Anotona тональлекне таный, нотаны яза һәм аны теләсә кайсы башка тональлеккә күчерә. Бушлай.
Anotona'ны карагызБу биттәге һәр аваз исәпләнгән, беркайдан да күчерелмәгән.